Viết về ngày Father’s Day

Linh Vũ, Jun 04, 2006

( Trích báo: Calitoday )

( Tôi có đọc bài nầy viết về Ngày Father’s Day trên Quý báo của Tác giả Linh Vũ, hay và rất xúc động. Xin được tiếp tay vói những đóng góp của tác giả và Quý Báo về ngày lễ nầy để làm phong phú thêm cho nền văn hoá Việt Nam, chúng tôi trích đăng trên Trang nhà. Mong quý vị niệm tình tha thứ khi chưa được xin phép của Tác giả và Quý Báo. Nếu có gì trở ngại, xin cho chúng tôi được biết để lấy xuống khỏi Trang nhà. Thành thật cám ơn nhiều ).

LTS: Linh Vũ, đặc phái viên nhật báo Cali Today tại Seattle, tiểu bang Washington, nói là “Lễ Cha có nguồn gốc từ tiểu bang Washington và anh cảm thấy có trách nhiệm để gửi đến độc giả Cali Today bài viết này.” Một bài viết khá đầy đủ, đầy ý nghĩa và công phu về ngày Lễ Cha. Nhật báo Cali Today hân hạnh giới thiệu đến qúy độc giả bài viết này.

Cali Today News - Chú Nhật 14/5/06, tôi có xem chương trình TV Việt Nam của Nhật Báo Cali Today nói về ngày Mother's Day, cuộc mạn đàm tuy ngắn ngủi nhưng đã làm tôi xúc động rơi nước mắt.

Đúng vậy, ai cũng có những kỷ niệm để nhớ về Mẹ, có những điều trân quí của Cha để suốt đời mang theo. Tâm sự của chị Bùi Thị Trường đã làm tôi xót xa trong lòng. Chị nói: “ Ngày xưa Mẹ chỉ cho con một viên kẹo, mà con theo Mẹ suốt ngày, giờ đây Mẹ cho con cả cuộc đời con nỡ bỏ Mẹ mà đi ” Tôi đã bỏ Mẹ tôi ra đi hơn ba mươi năm, vì hoàn cảnh nghiệt oan tôi trở thành người con bất hiếu. Lần đầu tiên trở về thăm Mẹ, Bà đã không còn nhận ra tôi và trước lúc Mẹ lâm chung tôi cũng không có ở bên cạnh để tiễn đưa Mẹ lần cuối cùng. Nỗi đau đó cứ mãi ray rứt trong tôi mỗi ngày. Hình ảnh Mẹ luôn ở mãi bên tôi, nước mắt vẫn chảy âm thầm khi nhìn lên bàn thờ Mẹ. Điều thương xót đó không chỉ riêng có ở người Mẹ, mà Ba tôi cũng cho tôi quá nhiều kỷ niệm để nhớ, nhiều điều để làm hành trang trong cuộc đời. Ba tôi đã dạy tôi biết sống, biết ngưỡng mặt đứng lên, biết tự hào, biết yêu thương. Tuy thời gian gần gũi với Ba tôi quá ngắn nhưng ông mãi là ngôi sao Bắc Đẩu để tôi định hướng. Hôm nay nhân dịp ngày Father's Day tôi xin được chia xẻ một vài điều về tình yêu thương và sự hy sinh của người Cha cho con cái.

Ngày Mother's Day hay Father's Day đều mang một ý nghĩa như nhau, đều hướng về công đức sinh thành, sự hy sinh cao cả của Cha Mẹ. Cả hai ngày lễ đều mang ý nghĩa tôn kính và nhớ ơn bậc sinh thành. Tuy cái nhìn về Cha Mẹ có nhiều góc cạnh khác nhau, nhưng điểm hội tụ vẫn là tình yêu thương.

Trong tục ngữ có câu “ Công Cha như núi Thái Sơn nghĩa Mẹ như nước trong nguồn chảy ra...”chừng đó hình ảnh chúng ta đã thấy được sự so sánh khác biệt trong tình cảm của con cái đối với Cha và Mẹ. Có thể ảnh hưởng bởi sự giáo dục, hoàn cảnh sống và lòng thiên vị đã làm sai đi một góc nhìn, nhưng với Cha Mẹ tình yêu thương vẫn đầy như bể Đông, cao như núi. Người Mỹ khi được hỏi, họ thường cám ơn người Mẹ trước tiên như : “ Hi Mom. I love you” mà quên nhắc đến người Cha. Điều đó không phải họ không yêu thương, không kính trọng người Cha, nhưng vì ảnh hưởng yếu tố tâm lý và thói quen thường ngày trong gia đình. Người Mẹ luôn che chở, an ủi, lo lắng, gần gũi với con cái nhiều hơn nên người Mẹ đã trở thành thần tượng trong lòng những người con. Đối với người Cha thường là bức tường ngăn cách bởi sự nghiêm nghị, khó tính, cứng rắn và gương mẫu, điều đó tạo nên một góc nhìn lệch lạc. Tuy nhiên trong lối nói của người Việt Nam khi tỏ lòng cám ơn họ thường nói cả hai “Con cám ơn Bố Mẹ” “ I love you Mom & Dad” chứ ít khi nói riêng từng người. Ngược lại trong lãnh vực thơ văn thì có sự khác biệt, hầu như tất cả các sách vở đều nói về người Mẹ nhiều hơn, ít có sách nào ca tụng cái vĩ đại của người Cha.

Chỉ nước Mỹ và một vài quốc gia trên thế giới có ngày lễ Father's Day để tưởng nhớ đến công đức người Cha. Father's Day được chọn là ngày Chủ Nhật của tuần lễ thứ ba trong tháng 6. Sau này ngày đó đã trở thành thông lệ hằng năm. Ngày Father's Day được con cái tổ chức ăn uống, mua quà tặng Cha, để tỏ lòng hiếu thảo, biết ơn và để tạo cho người Cha có một vinh dự đặt biệt. Nguồn gốc ngày Father's Day không được rõ lắm, có người cho rằng phát xuất từ những nghi lễ ở nhà thờ miền Tây Virginia trong khoảng thời gian năm 1908, cũng có người cho rằng ngày Father's Day phát xuất từ thành phố Spokane thuộc Bang Washington. Lễ Father's Day đầu tiên được tổ chức do sự tài trợ mạnh mẽ của bà Sonora Smart Dodd tại thành phố Spokane,Washington vào năm 1909. Sau khi Bà rút tỉa từ ý tưởng ngày lễ Mother's Day và những bài giảng trong nhà thờ, bà đã đề xướng ngày Father's Day với mục đích ca tụng, vinh danh người Cha.

Bà Sonora muốn đặt biệt vinh danh người Cha vĩ đại của mình là ông William Jackson Smart. Ông Smart là một cựu chiến binh thời nội chiến Hoa Kỳ. Vợ ông qua đời đã để lại 6 người con trong đó có đứa mới sơ sinh. Ông đã hy sinh hết quãng đời còn lại của mình để nuôi nấng dạy dỗ 6 người con khôn lớn, trong một nông trại hẻo lánh miền Đông tiểu bang Washington. Sau ngày Sonora lớn khôn, trong mắt bà lúc bấy giờ ông Smart là một người cha vĩ đại, đầy lòng vị tha và yêu thương. Ông William Jackson Smart sinh vào tháng sáu cho nên bà Sonora đã chọn ngày Chủ Nhật thứ ba trong tuần tức ngày18/6/1910 làm ngày lễ kỷ niệm vinh danh công ơn người Cha đầu tiên ở thành phố Sponkane, Washington.

Trước đây người ta thường mang hoa trên áo để làm biểu tượng cho tình yêu đối với người Cha. Bà Sonora thường dùng hoa hồng để làm biểu tượng cho người Cha khi còn sống và bông hồng trắng khi đã chết. Ông J.H. Berringer đã làm lễ Father's Day sớm nhất vào năm 1912 ông đã dùng loại hoa Tử Đinh Hương(Lilac) để tượng trưng cho ngày Father's Day. Năm 1916 Tổng Thống Woodrow Wilson đã chấp nhận ý tưởng ngày Father's Day, nhưng mãi đến năm 1924 thì Tổng Thống Calvin Coolidge mới ký sắc luật đồng thuận ngày Father's Day là ngày lễ Quốc Gia, tuy sắc luật chưa được chính thức ban hành toàn Quốc nhưng vẫn xem ngày đó là ngày để vinh danh, liên kết tình Cha con cao quí trong gia đình, đánh dấu sự hy sinh cao cả của người Cha.

Đến năm 1926 ngày lễ này được ủy ban Hạ Viện chấp thuận. Đến năm 1956 được Quốc Hội chấp nhận. Năm 1966 Tổng Thống Lyndon Johson ký sắc luật ban hành nhưng mãi đến năm 1972 được Tổng Thống Richard Nixon chính thức ban hành thành đạo luật ngày Father's Day là ngày lễ Quốc Gia và chọn ngày Chủ Nhật của tuần lễ thứ ba trong tháng 6. Ngày lễ Father Day mang ý nghĩa vinh danh công đức bậc sinh thành và lòng biết ơn. Những ý nghĩ tốt đẹp, những danh dự, hy sinh của người Cha đối với con cái.

Năm 1935 quyển sách Silver Anniversay Book được xuất bản, đã gây nhiều người chú ý. Quyển sách đã kể lại sự cô đơn và lòng hy sinh của người Cha ở vùng núi đồi hẻo lánh của nông trại tiểu bang Washington đã làm nhiều người xúc động. Một người Cha cô đơn, sống âm thầm trong vùng nông trại xa xôi đầy buồn thảm để nuôi 6 người con khi người vợ qua đời, đã nói lên sự đau khổ tột cùng của người cha trong cảnh gà trống nuôi con. Có một hôm ông bồng đứa con nhỏ đang khóc trên tay, bên ngoài tuyết phủ đầy, bất thình lình đứa bé vùng thoát khỏi vòng tay Cha chạy ra ngoài trời gió bão gọi tên Mẹ, tiếng kêu than thống thiết giữa trời băng giá như những mũi kim xuyên thủng buồng tim ông, tiếng khóc trẻ thơ giữa không gian u tịch nghe thật thê lương buồn thảm. Cảnh tượng đó không chỉ xảy ra một ngày mà nhiều ngày sau đó nữa. Ông William Smart phải sống âm thầm hơn hai mươi năm bên cạnh những đứa con không Mẹ, ông hy sinh cuộc đời mình để thay thế địa vị người Mẹ trong suốt thời gian quá dài mà không một lời kêu than. Vì những đau thương, sự hy sinh cao cả của Cha, bà Sonora khi lớn lên đã hiểu được nỗi đau khổ và sự hy sinh vô bờ bến của cha mình, bà đã sáng tạo ra ngày Father Day để vinh danh, ca tụng lòng yêu thương và sự hy sinh cao cả của Cha mình. Câu chuyện về người Cha của gia đình Bà Sonora là một trong trăm ngàn người cha trên thế gian đã hy sinh cuộc đời mình cho con cái. Cả nước Mỹ mừng ngày dành riêng cho người Cha với mục đích tôn vinh vai trò trách nhiệm người đàn ông. Theo quan niệm Á Đông người Cha, người Chồng là cột trụ của mỗi gia đình. Người Cha có bổn phận phải nuôi nấng, dạy dỗ con cái nên người, là người phải bảo vệ, là nơi chốn nương tựa cho mọi người trong gia đình. Nhân dịp ngày Father's Day tôi xin được góp thêm một vài ý kiến từ những kinh nghiệm, hoàn cảnh riêng mỗi gia đình để cống hiến cùng quí vị trong ngày Father's Day.

Tôi mất Cha từ tấm bé tôi hiểu được tâm trạng của sự khát khao có được một người Cha như thế nào. Sau này khi đã làm Cha, tôi biết được bổn phận trách nhiệm và sự cần thiết của người Cha như thế nào trong một gia đình. Người xưa thường ví “Con không Cha như nhà không nóc” hoặc là “Công Cha như núi Thái Sơn” v.v. Xã hôi đã đặt cho người Cha một địa vị khá cao, tầm mức quan trọng trong gia đình. Tất cả cũng chỉ là bổn phận, trách nhiệm mà người Cha phải gánh lấy. Cho nên có nhiều trường hợp không may xảy ra trong gia đình, mọi người đều đổ tội trên đầu người Cha. Trong vài trường hợp xảy ra: hai vợ chồng ly dị, người Cha cờ bạc rượu chè, người Cha ham mê nhân tình, người Cha có nhiều đứa con rơi, người Cha đồng tính, hay gia đình có hai Cha.v.v. Trong những trường hợp trên sự phán xét và kết tội vẫn nghiêng hẳn về người Cha.

Điều này con cái ít khi chịu phân tích, khách quan nhận định sự việc hay dùng sự cảm thông, tha thứ từ con tim mình để xét nhìn sự việc, mà chỉ biết kết tội Cha theo tình cảm riêng tư của mình.

Cha hay Mẹ là những tấm gương hy sinh cao cả cho con cái. Họ có thể hy sinh bản thân mình để bảo vệ mạng sống cho con, ngay cả loài vật cũng thế. Tôi xin được nêu lên một vài mẩu chuyện mà tôi đã đọc được sau đây. Một người Cha đã hy sinh cứu người con khỏi miệng cá sấu mà phải mất đi một cái chân, hay một con gà mái vì phải bảo vệ đàn con đã bị diều hâu xé xác. Điều thực tế gần đây nhất là cuộc vượt biên tìm tự do của người Việt. Cha Me đã hy sinh tính mạng mình để bảo vệ con cái trong hoàn cảnh khắc nghiệt. Hãy nhìn lại bao người Cha, người Mẹ đã bỏ thây trên rừng trên biển, đã dùng thân mình che những vết đạn, lằn dao của bọn hải tặc côn đồ, của những người anh em khát máu. Đó là những tấm gương cao quí, lòng hy sinh vô bờ bến của Cha mẹ mà chúng ta cần đề cao và vinh danh. Tình yêu thương, sự hy sinh đó chính là ý nghĩa và lẽ sống của Cha Mẹ. Những điều Cha Mẹ đã làm, nếu những người con đọc được, hiểu được điều đó, thì chữ hiếu sẽ tồn tại mãi trong đời sống gia đình và sẽ còn tiếp nối qua nhiều thế hệ, nếu ngược lại thì nền tảng đạo đức, truyền thống dân tộc, văn hóa cao đẹp sẽ mai một và con người sẽ trở thành những chiếc máy đẻ, một thực vật, một con vật không chừng. Sau này những câu chuyện về Nhị Thập Tứ Hiếu, Thầy Mẫn Tử Lộ đội gạo nuôi Mẹ, Nguyễn Trãi trung hiếu làm đầu, Nguyễn Trung Trực nạp mình cứu Mẹ.v.v trở thành chuyện thần tiên hoang tưởng.

Điều này nói ra có vẻ bi quan về chữ ‘Hiếu’ trong nền văn hóa Việt, nhưng xã hội hôm nay đôi khi cũng lắm phụ phàng. Nếu chúng ta thực sự đặt câu hỏi, có bao nhiêu gia đình Việt Nam ở hải ngoại được may mắn có con cái làm tròn chữ hiếu, và trong nước hiện nay nền tảng gia đình có còn vững chắc như xưa?.

Chúng ta hãy nhìn xem một vài sự kiện có ảnh hưởng đến con cái hôm nay như : Sự giáo dục ở nhà trường, giao lưu âm nhạc, điện ảnh, nghệ thuật, báo chí và nhất là lãnh vực Internet. Bậc Cha mẹ đã làm được những gì để con cái chúng ta khỏi rơi vào những cơn khủng hoảng của phong trào. Ở hải ngoại gặp nhiều khó khăn trong sự giáo dục con cái, nhưng sự tự do, quyền tôn trọng con người, ý thức nhân bản của xã hôi văn minh này, con cái chúng ta vẫn còn giữ lại một phần nào căn bản đạo đức. Đau buồn nhất là đất nước chúng ta còn truyền thống, nhưng chế độ đã đẩy con em chúng ta xuống bờ vực thẳm, đã nhuộm đỏ những trang học đạo đức. Tôi xin nêu lên một góc cạnh thực tế nhất trong ngành điện ảnh. Chế độ đã sản xuất những loại phim cho là tầm mức Quốc Gia, nhưng nội dung đều không trí thức, vô đạo đức đã đẩy con em, xã hội xuống bờ vực thẩm. Đã khuyến khích tuổi trẻ ruồng bỏ gia đình, quên đi những ưu Việt của huyết thống. Ví dụ trong những bộ phim mà họ cho là ưu tú như: “Người đàn bà mộng du” “Gái Nhảy” “Hà Nội 12 ngày đêm” v.v. và một số phim trình chiếu hằng ngày trên TV như “Hàng xóm”, “ Tình Biển” Tất cả đều trách cứ Cha Mẹ, nổi loạn từ bỏ gia đình, không biết cội nguồn, vợ chồng ly dị tất cả đều không căn bản giáo dục từ gia đình lẫn xã hội, đã chối bỏ truyền thống dân tộc mà không một nét trí thức nào, họ luôn bo bo những khẩu hiệu dạy đời rỗng tuếch. Một điều tai hại nữa là họ đã đẩy xô những đứa con ngây thơ vào những sai quấy của Cha mẹ, phải gánh chịu những hậu quả xấu xa của Cha Mẹ. Tuy xã hội Mỹ nghiêng về đời sống vật chất cao, nhưng tinh thần và sự giáo dục gia đình họ luôn quan tâm và cân nhắc lên hàng đầu. Nếu có dịp quí vị hãy xem lại bộ phim “Alexander Đại Đế - Thành Troi - Ngày thứ Sáu quái Đản”, hay những bộ phim Hàn Quốc, Trung Hoa thì sẽ thấy ý nghĩa về Cha mẹ và giá trị về gia đình của họ như thế nào. Rất tiếc không thể nói hết ở đây về lãnh vực âm nhạc, sách báo, Internet và nhất là hệ thống giáo dục tại Việt Nam đã đẩy tuổi trẻ Việt Nam xuống bờ vực thẳm và làm rạn nứt nhiều gia đình hiện nay.

Tóm lại, dù chúng ta đang ở hải ngoại hay trong nước, đều nhìn thấy được trào lưu tiến hóa của nhân loại trên toàn cầu, đã đầy lùi nền đạo đức ở lại phía sau. Đôi khi đạo đức không còn cần thiết hay không thích ứng với hoàn cảnh hôm nay. Chúng ta phải làm gì bây giờ!? Khi nợ áo cơm đã lấy hết thời gian để chúng ta gần gũi với gia đình con cái, khi chúng ta không theo kịp sự tiến hóa, hay không đủ khả năng, điều kiện để nói lên những điều đúng sai cho con cái mình hiểu được. Chúng ta có nhiều điều bất lực đành phải nhắm mắt buông tay. Đạo đức đôi khi diễn tả bằng tiền và quyền lực, hạnh phúc không chỉ là một tiết điệu đơn thuần.

Nhân ngày Father's Day, tôi xin được đưa ra một vài cảm nghĩ của con cái đã nghĩ gì về người Cha. Nhiều người đã đồng ý, tình thương yêu của con cái đối với cha sẽ kém hơn Mẹ với nhiều lý do sau đây: Mặc dù sống chung một mái nhà nhưng người Cha vẫn có những khoảng cách với con cái hơn người Mẹ (tôi xin nói là đa số chứ không phải là hoàn toàn). Có nhiều người khi nói đến Cha họ thường buồn giận, đắng cay, ghét, trách móc…v.v. Điều đó ảnh hưởng yếu tố tâm lý, có thể vì cha đã bỏ mẹ của chúng, có thể đã trừng phạt chúng khi bị những sai lầm, có thể cản ngăn những cuộc tình, có thể cấm đoán nhiều điều khi tuổi bé thơ, có thể ép học quá mức bình thường .v.v và v.v. Nhưng cũng có những người con xem Cha mình như một thần tượng, đầy sự yêu thương, một người rất cần thiết trong cuộc đời mình. Có những đứa con khi nhắc đến Cha họ buồn và rơi lệ. Có những hình ảnh người Cha nghiêm khắc, lạnh lùng, nóng tính, gương mẫu nhưng đầy lòng yêu thương và hy sinh. Cho nên khi nói về Cha, những người con đều có những góc nhìn khác nhau. Lý do bắt nguồn từ những sinh hoạt hằng ngày trong gia đình, sự chăm sóc của Cha không thể bằng Mẹ. Sự dễ dãi, cảm thông và yêu thương của người mẹ đã đẩy người cha vào vị thế thứ yếu.

Sự dạy dỗ của Cha Mẹ đã ảnh hưởng rất nhiều đến con cái, chúng ta thử nhìn qua một vài góc cạnh sau đây.
- Nếu con cái được Cha Mẹ cưng chiều đôi khi hư hỏng, có tính tự cao và rất dễ vấp ngã trong trường đời khi không được chiều chuộng hay quan tâm.
- Nếu người con được Cha Mẹ thương yêu, thường bị tủi thân và cảm thấy mình cô độc hay bị bỏ rơi, không có giá trị, ít thành công trong công việc và mang nhiều mặc cảm.
- Nếu con thường đối nghịch với Cha, cho nên hai Cha con ít gần nhau, ít có sự cảm thông hay vui vẽ chuyện trò. những điều đó đã ảnh hưởng đến cuộc đời của con cái mà chính họ không biết mình đã giống tính Cha.
- Cũng có những người con thích nịnh nọt, chiều chuộng Cha, không bao giờ cãi lại dù là Cha nói không đúng. Điều này sẽ ảnh hưởng đến đời sống sau này của con cái. Họ cảm thấy họ không có quyền nói điều đúng, bắt buộc phải chiều ý đã làm họ thấy cuộc đời nhiều cay đắng và thiệt thòi.
- Cũng có những người con sợ Cha như sợ cọp nhất là trường hợp người Cha mang nhiều tật xấu như rượu chè cờ bạc, nóng nảy, đánh đập con cái không nương tay. Chính điều này đã làm con cái xa lánh Cha và khi ra đời mang nhiều ác cảm với người khác.
Tất cả là những điều đã xảy ra trong nhiều gia đình nhiều thảm cảnh và nhiều hậu quả ảnh hưởng đến cả đời con cái. Chung qui cũng vì tình yêu thương, lo lắng cho con cái nhưng không chọn lựa thích hợp cách dạy dỗ, hoàn cảnh, thời điểm, cho nên đã rơi vào những sai lầm đáng tiếc, tạo ra những mặc cảm và thù hận trong gia đình.

Sau đây là những điều then chốt tôi đã đọc trên một tờ báo thấy nhiều điều hợp lý, xin ghi lại để chúng ta có thêm chút kinh nghiệm trong việc dạy dỗ con cái trong hoàn cảnh xã hội nhiễu nhương hôm nay.
1- Đừng buộc con cái theo rập khuôn của Cha mẹ mà không cho chúng sự tự do chọn lựa. Lối dạy dỗ này sẽ giết chết lòng tự chủ và năng lực sáng tạo.
2- Cung phụng cho con cái quá dư thừa về vật chất sẽ tạo cho con tánh ỷ lại, đâm ra hư hỏng, ăn chơi bỏ bê việc học hành.
3- Ép buộc con quá mức trên nhiều lãnh vực nhất là sự học hành. Điều này đã làm con suy tàn sức khỏe và nhất là làm mất cả tuổi thơ của chúng, cướp đi quãng đời hồn nhiên mà chúng cần phải có.
4- Không quan tâm đến con cái vì công việc làm ăn suốt ngày hay vì sự trục trặc giữa Cha Mẹ đã để con cái bơ vơ, mất niềm tin và chán nản mỗi ngày càng lánh xa gia đình. Trường hợp này Cha Mẹ thường phó mặc cho nhà trường giáo dục.
5- Cha Mẹ thường dạy con bằng bạo lực, đánh con khi chúng không chịu nghe lời, phạt con với những hình phạt quá dã man khi chúng bị lầm lỗi. Lối dạy này chỉ làm cho những đứa con hận thù Cha Mẹ hơn là yêu thương và khi chúng lớn lên thường dùng bạo lực để giải quyết mọi vấn đề.
6- Cha Mẹ ôn hòa với con cái đến mức như bất lực, nhàm chán. Điều này không phải là lối tốt để con cái học hỏi hay kính phục Cha Mẹ, tạo nên một bản tính bực dọc cho con cái sau này khi sống chung với người khác nhất là trong đời sống vợ chồng.
7- Kỳ vọng quá lớn của Cha Mẹ với con cái cho nên điều này đã tạo nên lòng tự phụ, tự hào là người quan trọng nhất trong gia đình, tạo ra sự bất hòa trong anh em và nhất là đứa trẻ đó sau này sẽ trở nên ích kỷ, không biết thương người.
Tóm lại Cha Mẹ chúng ta nên dung hòa mọi điều kiện thích hợp, hãy nhìn vào thực tế hoàn cảnh đang sống, cũng như những quan niệm mới cũ để tìm ra những phương pháp đúng nhất khuyên dạy con cái trong tình yêu thương, lòng tôn kính, sự biết ơn và giúp chúng phát triển khả năng của chúng, chứ không phải là một quan tòa chỉ biết phán xét, ra lệnh, trừng phạt. Trong cuộc sống chúng ta đừng quá chủ quan hay bảo thủ, hoài nghi tất cả mọi sự việc. Cha mẹ đừng buộc con cái mình phải theo truyền thống xưa cũ đôi khi những thứ đó không còn thích hợp, đừng buộc con cái theo lý tưởng mà mình đã ôm ấp. Thời buổi tân tiến hôm nay con cái chúng ta tiếp cận nhiều môi trường mới lạ, tiếp thu những giá trị có tính cách phong trào. Sự tiếp nhận và quan niệm Đông Tây có nhiều khúc quanh tha hóa, nếu chúng ta không kịp nhận ra được điều đó thì sự bức chế và mâu thuẫn trong gia đình càng tăng lên và hạnh phúc gia đình sẽ dần dà biến mất.
Nói cho cùng sự hy sinh và tình yêu thương của Cha mẹ đôi khi cũng bị giới hạn trong một số gia đình vì tính ích kỷ hay hoàn cảnh ngoài ý muốn đã không làm tròn bổn phận dạy dỗ con cái, nhưng cũng có những Cha đã một đời vì con, đã cho hết mọi tình thương lẫn vật chất để con nên người, nhưng cuối đời vẫn sống cô độc, không một tiếng hỏi thăm, không biết Cha mình chết hay còn sống. Theo tôi nghĩ, dù là phương pháp nào để dạy dỗ con cái nên người, nhưng còn tùy thuộc vào những đứa con đó có lòng yêu thương, có trái tim con người hay không nữa, hay nói một cách nôm na để an ủi cho cuộc đời làm Cha, làm Mẹ. Tất cả là số phận, là ân phúc của mỗi gia đình. Riêng tôi, có một điều tôi cảm thấy hãnh diện và không bao giờ hối hận trong bổn phận làm Cha, vì tôi là hình ảnh người Cha trong phim thành Troi dám quì xuống hôn tay kẻ thù để nhận xác con mình.