Viên Kim Cương
Cuối Cùng
Diệu Trân
( Trích : Việt báo Online
ngày 16.06.06 )
-
Khi học về pháp môn “Hiện Pháp
Lạc Trú” các môn sinh thường
được giảng sư kể cho nghe một câu
chuyện rất hay trước khi bắt đầu
đi vào những huyền nghĩa thâm sâu
của bài học. Câu chuyện ẩn dụ
như sau.
Một buổi trưa, trên bờ
sông Hằng, một người đàn ông
ngồi trầm tư, dáng điệu u buồn
như có điều băn khoăn, lo nghĩ, mắt
nhìn ra sóng nước xa xa, tay bâng quơ
khẩy khẩy trên cát. Bỗng, cảm
tưởng như vừa chạm phải vật gì,
ông ta nhìn xuống. Đó là một
túi nhỏ thô sơ, cột bằng sợi
giây gai cũ kỹ. Mở ra, người ấy
thấy những hạt đá nhỏ. Ồ, bãi
biển thiếu gì đá, thiếu gì vỏ
sò vỏ ốc mà đứa trẻ nào
lươm nhặt còn cất dấu nơi
đây? Rồi, cùng với tâm trạng
bâng khuâng, người đó cầm từng
viên, ném thật xa ra giòng sông. Mỗi
viên đá, tuy nhỏ, nhưng khi chạm mặt
nước đều dội lên một làn
sóng lăn tăn. Cứ thế, người ấy
ném từng viên đá xuống sông, theo
từng giòng suy tưởng bâng khuâng trong
tâm trí ....
Mặt trời lên cao ..... lên
cao .... Và rồi, khi người ấy cầm
viên đá cuối cùng trên tay, sắp
ném xuống, là lúc ánh sáng mặt
trời chiếu dọi đúng trên lòng
bàn tay. Người ấy bàng hoàng nhìn,
như không thể tin ở mắt mình. Trời
ơi, dưới ánh nắng chan hòa, viên
đá trên tay đang tỏa chiếu rực
rỡ bẩy mầu. Đây không phải là
những viên đá, viên sỏi tầm
thường ngoài bãi biển mà trẻ
nhỏ thường nhặt chơi! Đây là đá
quý! Đây là kim cương!!!!!
Với viên kim cương cuối
cùng đó, người ấy đã mua
ruộng, mua trâu, đã tạo được
một đời sống sung túc. Người ấy
có hạnh phúc không? Có chứ, nếu
người ấy nghĩ rằng: “May quá! ta
còn kịp nhận ra đây là kim
cương”. Nhưng, cũng vẫn những diễn
biến đó, người ấy sẽ đau
khổ, sẽ ăn không ngon, ngủ không yên
nếu mang tâm tiếc nuối: “Trời ơi !
Chỉ còn một viên kim cương cuối
cùng mà ta được sung sướng thế
này, phải chi ta nhận ra sớm thì với
nguyên cả túi kim cương, ta sẽ còn
sung sướng tới đâu!”
Thật là một thí dụ
tuyệt vời để giảng về “Sự an
lạc trong giây phút hiện tại”. Chỉ
thí dụ này thôi, đã quá
đầy đủ để nói về pháp
môn “Hiện Pháp Lạc Trú”. Hãy
thông minh hưởng niềm an lạc ngay giây
phút hiện tại này vì mọi sự
vật đều thay đổi, biến thiên không
ngừng, giây phút sau không bao giờ có
thể giống giây phút trước. Nếu ta
để giây phút hiện tại trôi qua trong
vô nghĩa là ta đã vừa Đánh
Mất giây phút hiện tại đó. Khi
Khổng Tử chỉ giòng sông mà nói:
“Thệ giả ư tư phù, bất xả
chú dạ”, đại ý là, giòng
sông cứ đêm ngày không ngừng,
chảy hoài, chảy mãi”. Câu này
tương tự như triết gia Héraclite thời
xưa đã nói “Ta không thể nào
tắm hai lần ở cùng một giòng
sông”. Đúng thế, vì dù ta có
xuống ngay nơi bờ ấy, ngay con sông ấy
thì giòng nước ta đang tắm không
thể là giòng nước ta đã tắm
lần đầu !
Nếu chúng ta dành thêm
đôi ba phút tĩnh lặng, lắng tâm,
chúng ta có thể còn nhìn thấy gì
thêm ? Chúng ta có từng đã, và
đang ném những viên kim cương ra khỏi
lòng tay không???
Có, chúng ta đã, và
đang ném đi nhiều lắm vì chúng ta
chưa nhận thức đủ niềm hạnh phúc
kỳ diệu của pháp môn Hiện Pháp
Lạc Trú, pháp môn dạy chúng ta
biết an lạc ngay giây phút hiện tại.
Sự an lạc quý như kim cương, có khi
còn quý hơn nữa vì từ sự an
lạc ta có thể vượt thắng vô minh,
tìm ra chân trời giải thoát. Tâm
chúng ta như con vượn truyền cành,
nó luôn nhẩy nhót, đang đứng nơi
này đã muốn qua nơi kia. Cái tâm
buông lung đó là nguyên nhân chính
gây ra niềm bất toại ý với hiện
tại; Từ bất toại ý với hiện
tại, tất nhiên, tâm khởi niềm mơ
ước tương lai.
Chỉ cần quán chiếu
đơn giản tới đây, ta đã
thấy, ít nhất, có hai sự khổ đau,
phiền não hiển hiện rõ rệt.
Đó là, thứ nhất: sự khổ đau
vì thấy hiện tại không như ý
mình muốn mà vẫn đang phải sống
trong hiện tại; thứ hai: thèm thuồng, mơ
ước những gì mình mong muốn ở
tương lai, mà tương lai thì chưa
tới, hoặc có thể không bao giờ tới!
Đây chỉ là hai hiện
tượng phiền não căn bản. Nếu chia
chẻ, phân tích từng hiện tượng ra
chúng ta sẽ thấy vô vàn viên kim
cương mà chúng ta đã, và đang
ném đi. Cái nhà ta đang ở, có
hơi cũ, hơi nhỏ, so với nhà của
bạn ta vừa mua trên núi, hay trên biển.
Nhưng nhà ta cũng có cái mái che mưa
nắng, có miếng vườn nhỏ cho ta gieo
xuống hạt cải, hạt rền. Cái xe ta
đang xử dụng, mười tuổi rồi, khá
cũ đấy, nhưng nó vẫn là
người bạn tốt, đưa ta đi chợ,
đi bác sỹ. Nó cũ cũng như ta
già, chăm chút cho nó chút dầu,
chút nhớt thì nó tiếp tục thương
ta như ta thương nó mà thôi, sao ta
lại chuốc lấy khổ đau khi nhìn thấy
xe người khác vừa đẹp, vừa mới
hơn rồi than thân trách phận sao tôi
nghèo thế này, kém may mắn thế
này?
Khi đã bất toại ý
với hiện tại, ta đâu có ngừng
sự khổ đau ở đó. Ta lập tức
hành hạ ta thêm bằng những mơ
ước tương lai, khởi từ hiện tại ta
cho là kém may mắn này. Chẳng hạn
như, nếu có thật nhiều tiền, ta sẽ
mua cái biệt thự sát bãi biển, mở
cửa sau là khu vườn kỳ hoa dị thảo.
Từ thượng uyển đó, chân ta sẽ
chạm làn cát trắng, thơm tho, sạch
sẽ. Từ bờ cát mịn màng đó ta
sẽ chậm rãi bước xuống làn
nước trong xanh. Ta sẽ mua luôn góc biển này
để những kẻ nghèo nàn, dơ dáy
ngoài kia không bước vào được.
Giá nào ta cũng mua. Ta có tiền mà!
Trong khi chờ tiền tới (không
biết bao giờ tới!) ta đang khổ, đang
giận, đang buồn vì những điều do
chính ta tạo ra, không ai khác! Nhưng nếu
biết an trú trong hiện tại, ta có thể,
vừa cắp rổ ra vườn hái rau, vừa
hát “Vườn rau, vườn rau xanh ngắt
một mầu. Có bà, có bà mẹ
quê nương náu ....” (*)
Quán chiếu thêm chút
nữa, nếu có kẻ lấy cắp của ta
cái gì, ta tiếc của (khổ tâm), ta
nguyền rủa, oán hận kẻ cắp (sân), ta
không ngừng thương tưởng vật
đã mất (si) v.... v.... Trái lại, nếu ta
bình tâm nghĩ thế này: kẻ kia
cướp đoạt của ta có thể vì 2
cớ sự. Thứ nhất, kẻ đó muốn
vật của ta quá, mà không sao có
được, đành cướp đoạt;
thứ hai, kẻ đó vô minh, không biết
là đang cướp đoạt, tưởng như
ở đời muôn sự của chung!
Với cớ sự thứ nhất,
kẻ kia muốn vật ta đang có tới mức
biết rằng việc cướp đoạt của
người khác là không phải, không
nên, nhưng tâm ham muốn không cưỡng
lại được, cứ cướp. Trường
hợp này, ta thử thực hành hạnh thứ
nhất trong Luc Độ Ba La Mật xem. Đó
là Hạnh Bố Thí, Hạnh Cho. Cho đi. Cứ
hoan hỷ cho đi. Biết kẻ kia đang ham muốn
thì ta cho đây không chỉ là cho của
mà còn là cho niềm vui. Kẻ kia đoạt
được điều họ muốn, tất họ
tràn ngập vui sướng rồi. Cho đi.
Đừng tiếc, vì cho đây không chỉ
thực hành hạnh bố thí mà ta còn
đang chứng nghiệm hạnh thứ tư trong Tứ
Vô Lượng Tâm. Đó là Hạnh
Xả. Trong Từ Bi Hỷ Xả, Hạnh Xả
đẹp lắm vì Xả không chỉ có
nghĩa là ban vui mà còn là vui với
cái vui của người.
Chuyển buồn giận tiếc nuối thành Ba La
Mật, ta không có “lời” quá ư?
Với cớ sự thứ hai, kẻ
kia cướp đoạt mà không ý thức
là đang cướp đoạt thì lại
càng dễ dàng cho ta tha thứ vì kẻ
đó vô minh mà! Nếu ta oán hận,
nguyền rủa kẻ vô minh chính là ta
đang vô minh đấy!
Loài người được coi
là có trí tuệ hơn mọi loài,
nhưng hình như loài người đang
dùng trí tuệ đó để trở
thành ác độc hơn các loài
khác. Cứ nhìn nhân loại đang giết
nhau hàng loạt thì đủ biết! Thú
lớn ăn thịt thú nhỏ vì nhu cầu sinh
tồn. Chúng cần ăn để sống. Ngay như
sư tử được tôn xưng là Chúa
Sơn Lâm, uy dũng ngất trời mà khi
đã ăn no, nó đâu có giết
thêm con chồn, con thỏ vì vui, hay vì
muốn chứng tỏ quyền sinh sát trong tay? (Xin
cám ơn Đấng Thiêng Liêng nào
đó, đã tạo ra con voi chỉ ăn cỏ.
Nếu con voi cũng cần ăn thịt để
sống thì phải bao nhiêu thỏ, sóc, nai
.... mới đủ cho nó một bữa ăn?)
Loài người đâu có
được sinh ra để giết nhau vô tội
vạ, vậy mà trong cõi ta-bà uế
trược này đang có những kẻ ác
độc hơn loài thú! Thương thay!
Thương người và thương ta, đã
không biết khổ đau hay an lạc do chính ta
tạo đấy.Nương theo lời dạy của
Chư Phật, chúng ta hãy cùng nhau thử chuyển
tâm đi, ta sẽ có vô số kim cương
chứ chẳng phải chỉ còn một viên
cuối cùng.
Kịp nhận ra viên kim
cương cuối cùng cũng đủ mang lại
vô lượng an lạc, huống chi nhận ra sớm
hơn thì ta không chỉ đang ở cõi
nước Cực Lạc của Phật A Di Đà
mà không chừng ta còn được rong
chơi khắp mười phương Chư Phật, ngay
lúc này, ngay nơi đây, ngay nơi uế
nhiễm ta-bà, ngay giữa lòng người tham lam
ác độc. Vì sao mà mầu nhiệm thế?
Vì lời Phật dạy đã từng có
chứng minh, là đất Phật ngay nơi tâm
an lạc.
Diệu Trân
(Tháng
Sáu 2006)
(*)Nhạc phẩm “Bà Mẹ Quê” của
Phạm Duy