Nhiều người trong
chúng ta có thể dễ dàng có được những bữa ăn ngon, những
giấc ngủ sâu, những phút giây thoải mái thả hồn theo
tiếng nhạc, hoặc hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ. Nhưng
không phải ai cũng được như thế. Có người luôn bị căng
thẳng bởi áp lực công việc. Có người bị ám ảnh bởi những
ý tưởng sợ hải, lo âu hay hận thù không dứt bỏ được.
Cũng có người luôn có cảm giác khó chịu hoặc đau nhức ở
nơi nào đó trong cơ thể mà bác sĩ không tìm ra được bất
cứ tổn thương thực thế nào.
Trong cuộc sống
hàng ngày không ai là không có những cảm xúc buồn,
thương, giận, ghét... tuy nhiên khi một hoặc nhiều cảm
xúc nầy được lập đi lập lại nhiều lần và lâu dài sẽ ảnh
hưởng xấu đến hệ thần kinh và dẫn đến bệnh tật. Những
trường hợp nầy khoa học gọi là stress. Stress có thể gây
ra nhiều triệu chứng khác nhau như mệt mõi, hay cáu gắt,
mất ngủ, nhức đầu, đau gáy, kém ăn, rối loạn kinh nguyệt...
Thời gian đầu, những triệu chứng do stress gây ra chỉ là
rối loạn thần kinh, rối loạn khí hóa. Lâu dài stress có
thể gây ra những tổn thương thực sự như viêm xoang, loét
dạ dày... Ngoài ra stress còn làm giảm sức đề kháng của
cơ thể và làm trầm trọng thêm các chứng bịnh đang tiềm
ẩn. Theo một nghiên cứu của Trung Tâm Y Khoa phòng ngừa
ở Atlanta Mỹ, những người dưới 60 tuổi có tính nóng nảy
có nguy cơ bị tai biến mạch não ba lần cao hơn những
người bình thường.
Ngược lại việc hoá
giải được stress sẽ tác động tốt đến quá trình điều trị
các bệnh mãn tính. Về điều nầy, một cuộc nghiên cứu do
Tiến sĩ Richard Surwit thuộc Trung Tâm Y khoa Đại học
DUKE (Mỹ) và các cộng sự thực hiện trên 108 bệnh nhân
tiểu đường type II đã cho biết việc loại bỏ stress bằng
cách thư giãn và những phương pháp hô hấp có kết quả
tương đương hoặc hơn so với việc dùng thuốc trong việc
hạn chế những tác hại của bệnh.
Trong thí nghiệm
nầy, tất cả bệnh nhân được phổ biến những kiến thức cần
thiết về bệnh tiểu đường. Một nữa trong số họ được tham
gia luyện tập chống stress. Sau một năm, 32% số người
được tập luyện có lượng đường trong máu giảm hơn 1%.
Trong khi chỉ có 12% bệnh nhân thuộc nhóm đối chứng dùng
thuốc nhưng không luyện tập chống stress đạt được kết
quả tương tự.
Theo y học, stress
luôn đi đôi với cuộc sống công nghiệp. Công nghiệp tiến
triễn đã tạo ra nhiều nhu cầu mới và đa dạng, thúc đẩy
con người phải suy nghĩ, lo toan và làm việc căng thẳng
để gia tăng khả năng chiếm hữu và thỏa mãn nhu cầu. Cơ
chế thị trường với mức độ cạnh tranh cao càng làm cho
con người phải chật vật và toan tính nhiều hơn, dễ dẫn
đến stress hơn.
Mới đây Công ty
Hoffman La Roche đã thực hiện một cuộc khảo sát về tình
trạng stress tại Việt Nam. Kết quả đã cho thấy tỉ lệ số
người bị stress bình quân là 52%. Ở các thành phố lớn
như Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh tỉ lệ nầy là 55%.
Thực tế nầy cho thấy việc nhận thức về tầm nguy hại của
stress để chủ động phòng chống nó là điều cần thiết cho
việc giữ gìn sức khỏe
Từ lâu, các nhà
khoa học đã biết được sự liên quan chặt chẽ giữa hoạt
động của hệ thần kinh và hoạt động cơ bắp. Khi tâm tư lo
lắng hoặc tinh thần rối loạn thì hoạt động sinh lý, nội
tạng bị xáo trộn và trương lực cơ bắp cũng gia tăng.
Ngược lại, nếu điều hoà được trương lực cơ bắp ở mức độ
thư giãn thì thần kinh cũng sẽ được ổn định. Đặc biệt ở
những người bị stress, suy nhược thần kinh hoặc mất ngủ
lâu ngày, trương lực cơ bắp của những người này thường ở
trong tình trạng căng cứng hơn bình thường, và chính
điều nầy đã tác động nghịch trở lại làm rối lọan thêm
họat động của hệ thần kinh.
Từ những phân tích
trên, chúng tôi đã hướng dẫn việc tự chữa bệnh cho nhiều
người bằng một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả qua
sự phối hợp giữa việc kiểm soát hơi thở và việc day, ấn
một số huyệt vị và vùng đặc trị của y học cổ truyền nhằm
đạt đến hai yêu cầu thư giãn và an thần. Phương pháp
được tiến hành tuần tự qua các động tác sau:
Vuốt ấm
vành tai: Dùng ngón tay trỏ và ngón tay cái
vuốt dọc vành tai cùng bên từ trên xuống dưới. Vuốt chậm
và nhẹ. Vuốt khoản 21 lần. Những nghiên cứu của y học
hiện đại và y học cổ truyền đều đưa đến những kết quả
thống nhất về những vùng quy chiếu ở phần ngoài của cơ
thể có liên quan với những cơ quan nội tạng nằm sâu ở
bên trong. Một trong những vùng quy chiếu quan trọng với
một hệ thống thần kinh dày đặc và tinh tế là vành tai,
mà khi tác động vào có thể tái lập được cân bằng nội
môi, điều hòa được hệ thần kinh trung ương. Do đó việc
vuốt cho hai vành tai ấm lên có tác dụng điều hoà thần
kinh giao cảm, thúc đẩy khí huyết lưu thông và thư giản
toàn thân.
Vuốt dọc
xương chân mày: Dùng hai ngón tay trỏ và giữa
vuốt từ đầu chân mày dọc theo xương chân mày ra đến chân
tóc phía ngoài đuôi mắt. Vuốt chậm và nhẹ. Vuốt khoản 21
lần. Vùng chân mày và cánh tay có những điểm phản xạ
tương ứng nhau. Do đó động tác này tạo được sự thư giãn
cơ bắp giữa vùng cánh tay và bàn tay. Hai bàn tay là hai
bộ phận quy chiếu khác ứng với toàn cơ thể nên thư giãn
được ở hai bàn tay sẽ ảnh hưởng đến thư giãn chung của
toàn thân.
Vuốt dọc
hai bên mũi: Dùng ngón trỏ của một bàn tay vuốt
một bên mũi. Dùng hai bàn tay vuốt cùng lúc cả hai bên.
Vuốt dọc từ điểm giữa hai chân mày (huyệt Ấn đường) dài
theo hai bên thân mũi qua khoé miệng đến tận góc cằm.
Vuốt chậm và nhẹ. Vuốt khoảng 21 lần. Theo học thuyết
kinh lạc của y học cổ truyền, kinh Dương minh được phân
bố dọc theo hai bên mũi và miệng, là một kinh
đa khí, đa huyết có chức năng quan
trọng nhất trong phần "vệ khí"
nên động tác này giúp khí huyết lưu thông ra
bên ngoài, làm gia tăng tác dụng thư giãn.
Day ấn
huyệt Ấn đường: Dùng ngón trỏ của bàn tay phải
ấn nhẹ vào điểm giữa hai chân mày trong vài giây, day
thành vòng tròn chung quanh điểm này khoản 21 vòng. Khi
tác động vào huyệt Ấn đường, cơ thể sẽ tiết ra chất
Endorphine nội sinh, có tác dụng làm giảm đau, giáng khí
và an thần.
Kích thích
vùng sau đầu: Đặt nguyên hai bàn tay vào hai
vùng gáy ở sau đầu, sát cạnh phía sau của tai. Vuốt nhẹ
từ trên xuống dưới phía sau hai vành tai. Vuốt khoảng 21
lần. Động tác này vừa tác động vào hai kinh Túc Thiếu
Dương Đởm và Túc Thái Dương Bàng Quang, vừa kích thích
hai huyệt An miên và Thiên trụ, có tác dụng chống khí
nghịch, điều trị thần kinh suy nhược và làm thanh sảng
vùng đầu não.
Quan sát
hơi thở : Sau khi thực hành 5 động tác trên hãy
ngồi thoải mái trên một cái ghế có chỗ tựa lưng, hai tay
đặt nhẹ trên đùi hoặc nằm xuống nghĩ ở một nơi yên tĩnh,
thoáng mát. Trong thời gian này hãy chú ý quan sát hơi
thở bằng cách tập trung tư tưởng ở vùng bụng dưới, hoặc
tại một điểm mà các nhà khí công hoặc đạo gia gọi là Đơn
điền (dưới rốn khoảng 3 phân). Lúc hít vào, bụng dưới
hơi phồng lên. Lúc thở ra, bụng dưới hơi xẹp xuống.
Thoạt đầu có thể bạn chưa quen với lối thở
bụng.Điều này không ảnh hưởng gì. Nên nhớ
là chúng ta cần thư giãn, nên không cần quan tâm đến hơi
thở sâu hay cạn, nhiều hơi hay ít hơi. Chỉ cần thở nhẹ,
thở bình thường là đủ. Điều quan trọng là phải chú ý
quan sát bằng tất cả tâm ý để biết rõ là
chúng ta đang hít vào hay đang thở ra
thông qua chuyển động phồng lên hay xẹp xuống của làn da
bụng:
Phồng lên (biết
rõ ta đang hít vào) Xẹp xuống (biết rõ ta đang
thở ra)
Phồng lên (biết
rõ ta đang hít vào) Xẹp xuống (biết rõ ta đang
thở ra)
Phồng lên (biết
rõ ta đang hít vào) Xẹp xuống (biết rõ ta đang
thở ra)
Đừng lo ngại khi
tâm bạn tản mạn với các ý nghĩa khác nhau. Điều quan
trọng là khi chợt nhớ chúng ta đang luyện tập để thư
giãn thì tiếp tục tập trung tư tưởng quan sát lại chuyển
động phồng lên xẹp xuống của da bụng.
LƯU Ý :
Chú tâm quan sát sự
lên xuống của da bụng cũng như chú tâm vào việc thực
hành từng động tác ở 5 phần trước là một
phương pháp thay thế, để khi tập trung vào
những ý niệm này ta sẽ không cònnhững cảm xúc âu lo hoặc
căng thẳng trước đó. Điều này cũng là nguyên tắc dùng sự
ức chế thần kinh ở một điểm hoặc ở một vùng nhỏ, gây ra
quá trình ức chế lan tỏa khắp vùng dưới vỏ não để tạo ra
hiệu ứng thư giãn,
nhập tĩnh.
Chú tâm quan sát sự
phồng lên, xẹp xuống ở bụng dưới còn tạo nên quán tính
thở sâu của cơ thể, sẽ hữu ích cho việc dưỡng sinh, tăng
cường sức khỏe về lâu về dài sau này.
Theo y học cổ
truyền,"thần đâu, khí đó". Do
đó việc tập trung tư tưởng ở vùng bụng dưới còn làm cho
ý và khí lưu chuyển về phía dưới của cơ thể giúp giáng
khí và làm nhẹ áp lực ở vùng đầu, não, dẫn đến thư giãn.
Phần quan sát hơi
thở có thể thực hành cùng lúc trong một lần tập tiếp sau
các động tác từ 1 đến 5 hoặc cũng có thể tập riêng lẽ
tùy theo ý thích và điều kiện thời gian của mỗi người.
Tất cả 5 động
tác đầu kéo dài khoảng vài phút. Nếu thực hành đúng, tập
trung cao, sự thư giãn đồng bộ giữa cơ bắp và thần kinh
sẽ xảy ra. Một số người có khả năng tập trung tốt có thể
dần dần rơi vào giấc ngủ sau khoảng vài chục hơi thở ở
giai đoạn quan sát hơi thở.
Những nghiên cứu về
hiệu ứng stress của 2 Bác sĩ H.S. Liddell và A.V. Moore
đã đưa đến kết luận nếu những cảm xúc khó chịu có điều
kiện ngắt khoảng tức không xảy ra liên tục - dù chỉ
trong chốc lát - thì những cảm xúc nầy sẽ không dẫn đến
bệnh tật. Do đó việc thực hành thư giãn - dù chỉ trong
vài phút mỗi lần - cũng sẽ rất hữu ích cho việc duy trì
một điều kiện tâm lý tốt đủ hóa giải những căng thẳng do
cuộc sống gây ra.
Lương y Võ
Hă
(Nguồn: Y Khoa
Net)
Source:
hoalinhthoai.net
Tự
chữa trầm cảm (stress) bằng phương pháp không dùng thuốc