
Từ
bi và vị tha nâng đỡ sức khỏe con người
Phương Hà
Trong
những năm vừa qua đã có nhiều cuộc nghiên cứu ủng hộ ý kiến
cho rằng phát triển từ bi và vị tha đã có một tác động tích
cực về sức khỏe thể chất và cảm xúc. Thí dụ trong một thử
nghiệm nổi tiếng, David MacClelland, một nhà tâm lý học
thuộc Đại Học Harvard (Mỹ) cho một nhóm sinh viên xem cuốn
phim về Mẹ Teresa hoạt động giúp những người đau yếu và
nghèo khổ tại Calcutta (Ấn Độ).
Những sinh
viên này thuật lại cuốn phim kích thích cảm nghĩ từ bi. Sau
đó nhà tâm lý học này phân tích nước bọt của các sinh viên
này và phát hiện ra có sự gia tăng chất immuno-globulin-A,
một kháng thể có thể giúp chống lấy nhiễm đường hô hấp.
Trong một cuộc khảo cứu khác của James House tại Trung Tâm
Nghiên Cứu của Đại Học Michigan (Mỹ), những nhà nghiên cứu
thấy làm những công việc thiện nguyện đều đặn, tương tác với
người khác bằng thái độ từ bi và ân cần, tăng tuổi thọ thêm
và chắc chắn là tăng sức sống chung. Nhiều nhà nghiên cứu
khác trong lĩnh vực mới về tâm-thể trong y học đã chứng minh
những khám phá tương tự, dẫn chứng trạng thái tích cực của
tâm có thế cải thiện sức khỏe thể chất của chúng ta.
Thêm vào hiệu quả lợi ích về sức khỏe thể chất của ta, có
bằng chứng là từ bi và ứng xử chu đáo có lợi cho sức khỏe
xúc cảm. Những cuộc nghiên cứu cho thấy chìa tay ra giúp đỡ
người khác có thể đem lại cảm giác hạnh phúc, điềm tĩnh hơn,
và ít chán nản hơn. Trong một cuộc nghiên cứu ba mươi năm
của một nhóm tốt nghiệp tại Đại Học Harvard, nhà nghiên cứu
George Vaillant kết luận, thực tế áp dụng lối sống vị tha là
một thành tố cốt yếu có lợi cho sức khỏe tinh thần. Một cuộc
khảo sát khác của Allan Luks, được tiến hành với vài ngàn
người thường xuyên tham gia các hoạt động tình nguyện giúp
đỡ người khác, cho thấy hơn 90 % những người tình nguyện ấy
báo cáo họ ’"hân hoan" liên tưởng đến hoạt động này, có đặc
điểm là cảm thấy ấm áp tình người, nhiều nghị lực hơn. Họ
cũng cảm thấy cảm giác bình thản rõ ràng và nâng cao giá trị
của mình sau hành động mà cách ứng xử chu đáo không chỉ mang
lại tác động nuôi dưỡng xúc cảm mà người ta còn thấy rằng sự
điềm tĩnh của người giúp đỡ liên quan đến sự giảm bớt các
loại rối loạn thể chất do căng thẳng.
Trong khi rõ ràng bằng chứng khoa học là hậu thuẫn cho lập
trường Đức Đạt Lai Lạt Ma về giá trị thực sự và thực tiễn
của từ bi, ta không cần phải chỉ dựa vào những công cuộc thử
nghiệm và khảo sát để xác định sự đứng đắn của quan điểm này.
Chúng ta có thể nhận ra sự liên quan chặt chẽ của quan tâm,
từ bi, và hạnh phúc riêng tư trong đời sống của chúng ta và
đời sống của những người chung quanh. Joseph, một nhà thầu
xây cất sáu mươi tuổi, mà tôi gặp vài năm nay, là một minh
họa tốt cho việc này. Trong ba mươi năm, Joseph điều khiển
công việc kiếm tiền dễ dàng, lợi dụng việc xây cất tăng vọt
dường như vô tận tại Arizona để trở thành triệu phú.
Tuy nhiên vào
cuối thập niên 80, việc buôn bán bất động sản địa ốc đổ vỡ
tồi tệ nhất trong lịch sử Arizona. Joseph bị thiệt hại nặng
và mất mọi thứ. Cuối cùng ông phải tuyên bố phá sản Những
khó khăn về tài chánh gây căng thẳng trong hôn nhân của ông,
dẫn đến ly dị sau 25 năm chung sống. Không đáng ngạc nhiên
lắm, Joseph đã không chịu đựng được mọi sự, ông bắt đầu uống
rượu nhiều.
May mắn là
cuối cùng ông đã bỏ được rượu nhờ sự giúp đỡ của Hội Bài Trừ
Rượu (AA). Là thành viên trong hoạt động của Hội này, ông
trở thành người bảo trợ, và giúp người khác chừa rượu. Ông
nhận ra ông rất vui trong vai trò bảo trợ, chìa tay giúp
người khác, và tình nguyện gia nhập vào các tổ chức khác.
ông đã đem kinh nghiệm làm ăn của ông để giúp đỡ những người
bị thiệt thòi kinh tế. Về đời sống hiện tại, ông nói: "Hiện
tôi có một cơ sở tân trang nhỏ. Cơ sở này có thu nhập vừa
phải, nhưng tôi hiểu rằng tôi sẽ không bao giờ giàu có bằng
trước đây. Điều nực cười là tuy vậy tôi thực sự không muốn
có tiền như trước đây nữa. Tôi muốn dành nhiều thì giờ tình
nguyện làm cho các đội ngũ khác nhau, trực tiếp làm việc với
mọi người, và giúp đỡ họ bằng tất cả khả năng của tôi. Những
ngày này, tôi cảm thấy hoàn toàn vui sướng từng ngày hơn là
cả tháng kiếm được nhiều tiền. Tôi hạnh phúc hơn bao giờ hết
trong đời tôi."
Giáo
dục&thời đại