Phàm người
lúc lâm chung tứ đại chia lìa, mọi nỗi khổ dồn dập, nếu
chẳng phải là người đã chứng tam muội từ lâu ắt chẳng dễ
gì tự chủ. Huống hồ quyến thuộc chẳng hiểu lợi hại,
thường dùng tình cảm thế gian phá hoại chánh niệm, sắp
thành công lại bị thất bại. Khổ thay! Ðau thay!
Nếu trong
khi ấy, được người khác khai thị, hướng dẫn trợ niệm,
dẫu là người bình sinh chưa từng niệm Phật cũng dễ sanh
lòng tin. Tai nghe Phật hiệu, tâm duyên Phật cảnh, nhất
tâm chánh niệm liền có thể cảm được Phật tiếp dẫn vãng
sanh Tây Phương. Phải đặc biệt chú ý lúc quan trọng tối
khẩn yếu này! Ở đây, tôi trích lục các pháp yếu lo liệu
việc lâm chung của các cổ đức và nghi thức trợ niệm,
khuyên mọi người hãy tuân theo ngõ hầu được vãng sanh.
1.
Trích lục bài Lâm Chung Chánh Niệm Vãng Sanh của đại sư
Thiện Ðạo
Phàm người
lâm chung muốn vãng sanh Tịnh Ðộ thì chẳng được sợ chết,
thường nghĩ thân này lắm khổ, ác nghiệp bất tịnh bao thứ
vấn vương. Nếu thoát được thân dơ bẩn này, siêu sanh
Tịnh Ðộ, hưởng vô lượng vui, thoát khổ sanh tử thì thật
là điều vừa ý, như cởi cái áo rách đổi lấy y phục quý
báu. Hãy nên buông thân tâm xuống, đừng sanh lòng luyến
tiếc!
Hễ khi nào
bị bệnh liền nghĩ đến vô thường, một lòng đợi chết, lại
dặn dò người nhà và người chăm sóc mình: bất cứ khi nào
đến trước mình đều vì mình niệm Phật, chẳng được nói
những chuyện tạp nhạp trước mắt hay chuyện lớn nhỏ trong
nhà, cũng đừng dùng lời nhỏ nhẹ an ủi, cầu chúc an lạc.
Ðó đều là những lời hoa hòe vô ích!
Nếu bịnh
nặng sắp chết, thân thuộc chẳng được nhỏ lệ khóc lóc và
phát ra tiếng than thở, áo não, hoặc loạn tâm thần khiến
người bịnh bị mất chánh niệm. Chỉ nên đồng thanh niệm
Phật để giúp người ấy vãng sanh. Ðợi đến lúc người ấy
tắt thở lâu rồi mới nên buồn khóc. Hễ có chút mảy may
tâm luyến tiếc thế gian sẽ thành trở ngại, chẳng được
giải thoát. Nếu có người hiểu rõ pháp môn Tịnh Ðộ lui
tới khuyến khích thì thật là may mắn lắm! Nếu làm đúng
như lời dạy này sẽ quyết định siêu sanh.
Lúc đầu,
dùng thuốc men chẳng trở ngại gì, nhưng nếu sát hại sanh
mạng loài vật làm thuốc để chữa lành bệnh hay cúng tế
quỷ thần cầu phước thì chỉ tăng tội nghiệp, ngược lại bị
tổn mạng nữa! Tăng, tục, nam, nữ, người chưa niệm Phật
dùng đến pháp này đều được vãng sanh. Chuyện lớn sống
chết, cả nhà phải dốc sức mới được. Một niệm lầm lạc
muôn kiếp thọ khổ, ai chịu thế cho? Hãy suy xét lấy!
2.
Trích lục Lâm Chung Tam Nghi Tứ Quan của ngài Từ Chiếu
Tông Chủ
“Tam
nghi” là:
a. Một là
nghi mình lúc sống nghiệp nặng, thời gian tu hành ít ỏi,
sợ chẳng được vãng sanh.
b. Hai là
nghi tâm nguyện chưa trọn, tham - sân - si chưa dứt, e
chẳng được vãng sanh.
c. Ba là
nghi mình tuy niệm Phật, lúc lâm chung Phật chẳng đến
đón tiếp.
Nếu người
lúc sắp chết mà tâm vẫn còn vướng mắc ba điều nghi này
sẽ trở thành chướng ngại, đánh mất chánh niệm, chẳng
được vãng sanh. Vì vậy, người niệm Phật cần phải tin
chắc chắn, hiểu rõ ý chỉ kinh Phật, đừng sanh lòng ngờ.
Kinh dạy: “Niệm A Di Ðà Phật một tiếng diệt được
trọng tội trong tám mươi ức kiếp sanh tử”. Trên hết
thì nhất tâm bất loạn, thứ đến thì mười niệm thành công,
nối bước lên chín phẩm sen, giã từ ngũ trược. Nếu có thể
tâm tâm bất muội, niệm niệm vô sai thì nghi tình vĩnh
viễn đoạn tuyệt, quyết định vãng sanh vậy! Nay dùng ba
thuyết để phá tan tam nghi:
a. Một là
nghiệp vốn hư vọng; tâm tịnh nghiệp liền thành không.
b. Hai là
tình như mộng huyễn, tỉnh dậy nào có nữa, tự chịu ngưng
khởi động tình tưởng thì tham sân si vĩnh viễn đoạn mất.
c. Ba là
công chuyên niệm thiết thì tự tâm Phật hiện, đều chẳng
phải nghi nữa!
“Tứ
quan” (bốn ải) là:
a. Phàm phu
tuy có tín tâm niệm Phật nhưng hoặc là do túc nghiệp
chướng trọng, lẽ ra phải đọa địa ngục, nhưng nhờ Phật
lực nên đổi nặng thành nhẹ. Nếu nhân lúc bệnh khổ, thân
tâm hối hận, chân thành quy hướng nơi Phật thì sẽ sanh
Tịnh Ðộ. Kẻ vô trí chẳng hiểu điều này cứ bảo: “Do
tôi nay niệm Phật nên bị bệnh khổ”, trở lại phỉ
báng Di Ðà. Do một niệm ác tâm ấy vào ngay địa ngục. Ðó
là một ải.
b. Tuy trì
giới niệm Phật nhưng miệng bàn Tịnh Ðộ, tâm lại luyến
tiếc Sa Bà, chẳng trọng thiện căn xuất thế, chỉ cầu lợi
ích tục duyên, đến khi lâm chung mắc bệnh, sợ chết tham
sống, tin quàng đồng cốt, giết chóc sanh mạng, van vái
quỷ thần. Bởi tâm tà ấy, không Phật nào dắt dìu, trôi
lạc tam đồ. Ðấy là hai ải.
c. Hoặc do
uống thuốc, hoặc do bị khuyên lơn, cưỡng bức bèn phá
giới ăn mặn, vùi lấp thiện căn. Lâm chung tự đến trước
Diêm Vương, bị Vương phán tội. Ấy là ba ải.
d. Lâm chung
khư khư nghĩ đến gia tài, mến tiếc quyến thuộc, tâm
không bỏ được, mất cả chánh niệm, đến nỗi đọa vào đường
quỷ, hoặc làm rắn, chó để giữ của cho gia đình giống hệt
như lúc còn sống. Ấy là bốn ải.
Vì thế, quan
Ðề Hình họ Dương nói: “Ái chẳng nặng, chẳng sanh Sa
Bà; niệm bất nhất, bất sanh Tịnh Ðộ”. Người tu Tịnh
Nghiệp nên chọn thật, bỏ hư, nghĩ chuyên, tưởng lặng,
niệm niệm Di Ðà, buông bỏ toàn thân, chỉ giữ chắc một
niệm này thì mới có thể phá nát bốn ải, thì đài sen Tịnh
Ðộ mới chẳng xa vời vợi vậy!
3.
Trích lục Lâm Chung Cảnh Sách của đại sư Ưu Ðàm
Phàm người
niệm Phật muốn sanh Tịnh Ðộ thì nên thường nghĩ thế gian
hết thảy vô thường, đã thành ắt phải hoại, có sanh ắt có
tử. Nếu chẳng được nghe Phật pháp thì xả thân, thọ thân,
luân hồi ba cõi, tứ sanh, lục đạo, không ngày giải
thoát.
Nay ta hữu
duyên được nghe chánh pháp, được tu Tịnh nghiệp, chỉ
nghĩ đến Phật, bỏ báo thân này sẽ sanh Tịnh Ðộ, vào
trong thai sen hưởng các khoái lạc, vĩnh viễn thoát sanh
tử, Bồ Ðề bất thối. Ðấy chính là việc làm bình sinh của
bậc đại trượng phu.
Vừa mới
nhuốm bệnh cứ vẫn tinh tấn, lặng trong thân tâm, chớ
sanh lo ngờ. Phải nên ngồi ngay ngắn hướng về Tây,
chuyên tưởng A Di Ðà Phật và
Quán Thế Âm, Ðại Thế Chí Bồ Tát
và vô số hóa Phật hiện ra trước mặt, nhất tâm niệm Phật,
tiếng tiếng chẳng dứt. Ðối với hết thảy sự việc thế gian
chẳng được nghĩ nhớ tham luyến. Nếu như tâm niệm khởi
lên, hãy gấp niệm Phật hiệu. Trong mỗi niệm trừ diệt tội
chướng.
Nếu bệnh
nhân hôn mê chẳng thể tự niệm thì người trông bệnh hãy
nên phương tiện nhắc nhở, khuyên dụ. Dụng tâm như thế
giúp cho người ấy đến hết mạng vẫn chỉ có một niệm này,
quyết định vãng sanh Tịnh Ðộ. Nếu mạng chưa hết thì liền
được an ninh; chớ vọng khởi tâm lưu luyến. Hễ còn sống
sẽ tự sống; còn phải chết sẽ chết, chỉ lo việc vãng
sanh, cần chi lo ngờ?
4.
Trích lục bài Nhân Sanh Chi Tối Hậu của đại sư Hoằng
Nhất
Bệnh chưa
đến lúc trầm trọng thì có thể dùng thuốc, nhưng phải
tinh tấn niệm Phật, đừng mơ tưởng uống thuốc sẽ lành
bệnh. Ðến lúc bệnh nặng, có thể chẳng uống thuốc nữa.
Ngay khi đó, hết thảy việc nhà và tự thân đều buông bỏ
hết, dốc lòng niệm Phật, nhất tâm cầu sanh Tây Phương.
Nếu làm được như vậy thì nếu như thọ mạng đã hết sẽ
quyết định vãng sanh; còn như thọ mạng chưa tận, bệnh sẽ
đổi thành chóng lành vì tâm chuyên thành diệt trừ được
ác nghiệp túc thế.
Nếu bị đau
đớn quá đỗi chớ nên kinh hoàng vì sự bệnh khổ ấy chính
là do nghiệp chướng túc thế hoặc là nỗi khổ tam đồ ác
đạo trong mai sau sẽ chóng được trả hết vì nay ta đã
chịu nỗi khổ nhẹ.
Nếu thần
thức vẫn còn tỉnh táo, hãy nên thỉnh thiện tri thức vì
người đó mà thuyết pháp, tận lực an ủi, nêu lên những
điều lành mà người bệnh đã làm trong đời này, mỗi mỗi
điều đều khen ngợi tường tận khiến kẻ ấy tâm sanh hoan
hỷ, không còn lo ngờ, tự biết mình sau khi mạng chung sẽ
nương vào thiện nghiệp ấy quyết định sanh về Tây.
Lúc khỏe
mạnh nên viết sẵn di chúc, giao cho người khác giữ kỹ.
Lúc lâm chung chớ có vặn hỏi di chúc, cũng đừng nói
chuyện lung tung, e tình cảm bị chao động, tham luyến
thế gian, trở ngại việc vãng sanh! Dù nằm hay ngồi đều
cứ tùy ý.
Nếu biết
người bệnh khí lực suy nhược cứ để nằm. Lẽ ra nên để nằm
bên hông phải, mặt hướng về Tây, nhưng nếu người bệnh
đau khổ quá, cứ để mặc họ tự nhiên, đừng có miễn cưỡng.
Nếu người bệnh đòi tắm rửa, thay áo thì mới thuận theo ý
nguyện mà thi hành; nếu không thì đừng cưỡng làm để
người ấy khỏi bị đau đớn quá đỗi, phá hoại chánh niệm,
chẳng thể vãng sanh.
Lúc đại
chúng trợ niệm nên thỉnh tượng “A Di Ðà Phật tiếp dẫn”
thờ trong phòng ngủ của bệnh nhân để người ấy nhìn ngắm.
Theo kinh
nghiệm của tôi, người bệnh thần kinh suy nhược, lúc bệnh
rất sợ nghe tiếng khánh và tiếng mõ nhỏ vì tiếng của
chúng sắc nhọn gây căng thẳng thần kinh khiến tâm thần
đâm ra chẳng ổn, chỉ có cách vận dụng âm thanh trợ niệm
là ổn thỏa nhất. Hoặc là đổi sang dùng chuông khánh lớn,
mõ lớn vì tiếng của chúng vang xa, trang nghiêm, dễ khởi
lên ý niệm cung kính.
Niệm sáu chữ
hoặc bốn chữ, niệm gấp hoặc thong thả đều nên hỏi trước
người bệnh, thuận theo người bệnh lúc thường quen tu và
ưa thích như thế nào mà thử làm coi. Nếu chưa thích hợp
sẽ tùy thời cải biến, muôn phần đừng cố chấp!
Trước và sau
lúc lâm chung, người trong nhà vạn phần chẳng được khóc
lóc, nên tận lực trợ niệm thì kẻ mất mới được ích lợi.
Nếu muốn khóc thì nên chờ đến sau khi người chết đã mất
tám tiếng rồi mới khóc. Mạng chung, niệm Phật xong nên
khóa cửa phòng lại để ngừa người khác không biết, cứ
đụng chạm người chết. Sau tám tiếng đồng hồ mới nên tắm
rửa, thay áo.
Nếu khớp
chân tay đã cứng chẳng thể chuyển động được thì nên dùng
nước nóng thấm đắp, dùng vải nhúng nước nóng bao quanh
khủy tay, khớp chân, chẳng lâu sau chúng sẽ hoạt động
được như khi còn sống. Áo liệm nên dùng đồ cũ, áo mới
đem thí cho người khác để người chết được phước. Chẳng
nên dùng quan tài gỗ tốt, đắp mộ to, làm vậy bất lợi cho
người chết.
Trong 49
ngày thỉnh Tăng siêu tiến vong linh, lấy niệm Phật làm
chính. Còn như các pháp sự như tụng kinh, bái sám, Diệm
Khẩu, Thủy Lục v.v… tuy có công đức chẳng thể nghĩ bàn,
nhưng hiện nay Tăng chúng mắt lướt nhìn kinh văn, tụng
niệm hời hợt cho xong, hiếm khi có lợi ích thật sự.
Trong bộ Văn
Sao của Ấn Quang đại sư, ngài đã nhiều lượt răn cấm! Nếu
chuyên niệm Phật thì ai cũng niệm được cả, rất là thiết
thực, đạt được đại lợi. Gia tộc cũng nên niệm theo,
nhưng đàn bà nên ở trong phòng mình hoặc khuất sau bức
màn để khỏi bị đàm tiếu. Ðãi cơm người đến viếng nên
dùng đồ chay, vạn phần chẳng được dùng đồ mặn đến nỗi
phải sát sanh hại mạng, bất lợi cho vong nhân. Lúc đưa
đám chớ có phô trương khiến vong giả mất phước. Sau bốn
mươi chín ngày cũng thường nên truy tiến để tận dạ hiếu
kính.
Lúc lâm
chung là lúc cuối cùng của đời người, nếu chưa sắp sẵn
tư lương vãng sanh cho ổn thỏa ắt sẽ chân tay hoảng loạn,
ác nghiệp nhiều đời cùng lúc hiện tiền, giải thoát sao
được? Tuy cậy vào người khác trợ niệm, các việc đúng như
pháp, cũng cần phải tự mình thường ngày tu trì thì lúc
lâm chung mới được tự tại. Hãy sớm tu trì sẵn mới tốt!
5.
Trích lục nghi tiết dành cho việc Trợ Niệm Lúc Lâm Chung
Tượng Phật
tiếp dẫn hướng mặt về phía Ðông, toàn thể đại chúng ngồi
hai bên bàn Phật, một người trong gia thuộc thay mặt
hành nhân thắp hương lễ bái. Hành nhân mặt hướng về Tây,
nằm hay ngồi đều được, chắp tay nghe niệm theo, niệm ra
tiếng hay niệm thầm đều được.
Thứ nhất là
tổng niệm: chiếu theo những chương trước bàn về nghi
thức công khóa sớm tối để niệm tụng đôi ba lượt.
Hai là phân
ban niệm: Ban đầu tiên niệm từ kệ tán Phật, nhưng sau
khi đổi ban, chỉ niệm một câu Phật hiệu.
Ba là lúc
ngưng niệm cuối cùng, tức là lúc hành nhân đã không còn
hơi nóng, toàn thể đại chúng cùng niệm Phật hiệu, ba
danh hiệu Bồ Tát và Kệ Hồi Hướng xong, niệm thêm:
Công đức
trợ niệm hạnh thù thắng
Vô biên phước quý đều hồi hướng
Nguyện khắp chúng sanh đang chìm đắm
Mau sanh cõi Phật Vô Lượng Quang.
Thập phương
tam thế hết thảy Phật, hết thảy Bồ Tát Ma Ha Tát, Ma Ha
Bát Nhã Ba La Mật.
Nhận
định:
Ấn Quang đại
sư nói: “Ðây là nghi thức dành cho lúc chưa lâm
chung, nếu là lúc lâm chung thì chỉ khởi kệ tán Phật,
rồi niệm tiếp Phật hiệu”. Nhưng hành nhân niệm Phật
công phu sâu cạn chẳng đồng, khó lòng biết trước lúc nào
sẽ đi.
Nếu bị bệnh
nặng trong một thời gian dài, thỉnh người trợ niệm thì
khó lòng duy trì được lâu. Còn đợi lúc lâm chung mới
thỉnh người trợ niệm thì sợ đã mê man. Vả lại nhà nhỏ
hoặc nằm trong bệnh viện chẳng tiện trợ niệm, hoặc sống
ở làng quê, ít người niệm Phật, gia thuộc trợ niệm hoặc
ít có hoặc chẳng có ai, nhân duyên trợ niệm khó bề gặp
gỡ.
Nếu dùng máy
niệm Phật hoặc băng niệm Phật xem ra tiện hơn, vì có thể
niệm suốt ngày đêm, chẳng lo bị gián đoạn, đã giữ được
lâu, lại ít tốn sức. Nếu lúc chẳng có bạn lành trợ niệm
thì băng niệm Phật chính là bạn lành trợ niệm chẳng khác
gì tăng, tục trợ niệm vậy.
Nếu gặp khi
bệnh nặng thì nên thường diễn tập cách trợ niệm vãng
sanh trước giường để khi lâm chung khỏi bị hoảng loạn.
Xin hãy truyền bá rộng rãi, thực hành phổ biến thì thật
là phương tiện tối thắng trong các phương tiện thành tựu
sự vãng sanh cho hành giả. Ví như, hết người này đến
người khác hướng dẫn, dạy bảo lẫn nhau khiến khắp thiên
hạ đều biết được lợi ích này, ai nấy làm theo thì tất cả
hành giả đều được thần siêu cõi Tịnh, vĩnh viễn thoát
khỏi biển khổ. Ấy là công đức chỉ Phật biết nổi!
Trích:
Niệm Phật Pháp Yếu
Source:
hoalinhthoai.com
