|
|
Tuệ Sỹ
CADAO xuất bản lần thứ nhất
1973
SAIGON-VIETNAM
An Tiêm (Paris) tái bản lần 2
(2001)
Source: Quảng Đức.com
Kinh Thi và Kinh Dịch
như đôi cánh của con chim nhạn mang chở
định mệnh lịch sử của Trung Hoa bay
lượn suốt mấy mươi thế kỷ trên ṿm
trời Viễn Đông. Dịch trải rộng con
đường cho những bước đi lịch
nghiệm trong cuộc tồn sinh; Thi là tâm nguyện
khẩn thiết và trung thực từ giữa chỗ sâu
thẳm của t́nh người và ḷng người,
được mang ra để lịch nghiệm cuộc
Lữ mà Dịch đă phơi bày ra đó. Âm hưởng
của Thi là tiếng vang của nhịp bước trong
cuộc Lữ.
Nhưng thảm họa lịch sử, v́
những tham vọng cuồng dại si ngốc của con
người, càng lúc càng đổ dồn lên cuộc
Lữ. Thi đă đổi cách điệu trở thành
những âm vang thống thiết của Ly tao kinh. Cuộc
Lữ trở thành cuộc đày ải; Thi cũng trở
thành ẩn t́nh hoài vông Quê Hương; hoài vọng những
phương trời viễn mộng của Quê
Hương. Một lúc nào đó, Cuộc Lữ bị vây
phủ trong trận đồ mù mịt của tư tưởng,
Thi là chứng tích sa đọa của một thời.
Buổi thịnh triều rầm một nhà
Đường, Thi như một con thuyền biểu
diễn tất cả tài hoa của nó trên ba đào lịch
sử, giữa một đại dương rập ŕnh
hiểm họa. Nó vẫn đủ khả năng
đưa người vào lục địa, hay
lướt sóng đi về vô tận khơi vơi
hoằng viễn. Nhưng cũng có thể âm thầm xô ngă
vô số người say sóng. Lư Bạch là một trong
những tay lái cự phách, và có thể là nhất. lăng
đăng với tài hoa vừa lăng mạn vừa kiêu hùng, nên
quyến rũ và tạo ra một trường say sóng. Say
trong một buổi tiệc, lượm lặt những
vật phế khí của trời đất, để
thống ẩm cuồng ngôn. Gậy lục ngọc của
Lư Bạch được mượn để gơ lên đầu
lịch sử, đẩy lịch sử đi vào mê cung bát
trận đồ. Chỗ hay không bù lại chỗ dở;
cái được không thấm vào đâu với cái mật.
Thi ca khai diễn một trường hưởng thu cho
những tay đầu cơ lịch sử có hạng.
Cái đó chỉ là dự tưởng
về những chuyện có thể có cho Thơ mà thôi, nên
khỏi phải nói dài ḍng.
Thơ vẫn là một cuộc lịch
nghiệm Riêng và Chung, của Thời đại và Lịch
sử. Từ cuộc Riêng, Thơ nương theo đôi
cánh Thi và Dịch để đi về nơi Hoằng
viễn, dẫn Lịch sử Uyên nguyên tụ hội
với Thời đại. H́nh như những sự này tôi
nghe được từ nơi thơ của Đông Pha,
có nghe lộn hay không, th́ không biết. Nhưng cứ xin
lấy chỗ nghe được đó ra để bố
trí cho quyển sách này.
TS.
---o0o---
Chân thành cảm
ơn chị Tâm Minh Thúy Nga đă gởi tặng tập sách
này ( sách do nhà in An Tiêm tái bản lần 2,
(TK. Nguyên Tạng, 4/2005)
--- o0o ---
Phần 2-1 | Phần 2-2 | Phần 2-3 | Phần 2-4 | Phần 3
--- o0o ---
Vi tính và tŕnh bày: Nhị Tường
Khởi đăng: 01-02-2004
Cập nhật: 01-04-2005