Ngày càng có nhiều chuyên gia tâm
thần học và bác sĩ phải nhờ cậy đến biện pháp thiền,
một hoạt động của Phật giáo, nhằm giúp bệnh nhân
thoát khỏi tình trạng suy sụp, quên đi nỗi đau hay
tránh nguy cơ tái phát.
“Nỗi đau có ở khắp nơi và là
điều không ai muốn”. Đó là lời nhận định rất
ngắn gọn và cơ bản của khoa học phân tích tri
năng cũng như của Phật giáo. Dù là ở đâu -
Boston, Toronto, Geneve, Maastricht hay thậm chí
ở Châteauroux thì thiền dưới nhiều hình thức
khác nhau cũng đều được lựa chọn bởi các chuyên
gia tâm thần học và cả các bác sĩ, những người
đang phải chứng kiến nỗi đau thể xác cũng như
tinh thần của những bệnh nhân mắc bệnh hiểm
nghèo. Nhiều nước đã làm như vậy nhưng ở Pháp
thì không, hay đúng hơn là có nhưng rất ít. Liệu
quê hương của Descarte có để lãng phí đời sống
tâm linh có nguồn gốc từ châu Á này hay không?
Ngồi
thiền là phương pháp xả stress hiệu quả -
khoahocphattrien.com.vn
Không
hẳn thế. Christophe André, bác sĩ tâm
thần ở bệnh viện Sainte-Anne, Paris đã
đưa liệu pháp thiền vào trị bệnh nhằm
tránh tình trạng bệnh nhân bị suy sụp
trở lại. Ông giải thích: “Chính xác là
người ta học cách giữ vững tinh thần
trong thời điểm đó. Lúc đầu thường khó
bởi người ta còn vướng bận suy nghĩ.
Hoặc cần học cách không để mình bị cuốn
vào vòng suy nghĩ. Đây là một biện pháp
nghe có vẻ khá rắc rối nhưng lại cực kì
hiệu quả. Nó không xoá sạch những suy
nghĩ tiêu cực mà giúp bệnh nhân thấy
được nó và hãm những suy nghĩ đó lại.
Còn Claude Penet, bác sĩ tâm thần ở
Châteauroux lại bắt đầu áp dụng phương
pháp thiền trong một quá trình nghiên
cứu của riêng mình rồi mới đề xuất áp
dụng cho bệnh nhân. Ông nói: “Tôi không
quá chú trọng đến phương diện tĩnh tâm
như Phật giáo. Bởi điều duy nhất bệnh
nhân cần là học cách giúp mình làm chủ
được những tình cảm tiêu cực”. Xét cho
cùng thì đó không phải là một phương
pháp được đào tạo trong trường Đại học,
cũng không phải là sự sùng bái của các
bậc thầy về lí luận. Các nhà tiên phong
đều đến từ Mĩ và họ đã bắt đầu áp dụng
liệu pháp này từ gần 30 năm nay. Song
hiện tại, những tiến bộ về việc sử dụng
hình ảnh trong y học đã cho thấy rằng
ngồi thiền làm thay đổi chức năng của
não bộ. Ví dụ, những thầy tu ở Tây Tạng
đã cho thấy nhiều điều đặc biệt khi não
của họ được soi gần: khu thần kinh liên
quan đến cảm xúc như lòng trắc ẩn hoạt
động mạnh hơn so với người bình thường.
Trường Đại học Madison – bang Wisconson
có nhiều bài viết khoa học nhất về chủ
đề này, với đóng góp lớn của bác sĩ tâm
thần Richard Davidson.
Matthieu Ricard cũng chỉ rõ trong
cuốn “Nghệ thuật ngồi thiền” (NXB Nil) rằng: “Ngày
càng có nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy ngồi
thiền trong thời gian ngắn cũng làm giảm đáng kể
stress (ảnh hưởng tiêu cực của stress cũng được nêu
rõ), phiền muộn, xu hướng nổi giận (vốn làm giảm cơ
hội sống sót sau phẫu thuật tim) và nguy cơ tái phát
bệnh ở những người đã trải qua ít nhất 2 giai đoạn
suy sụp”. Tám tuần ngồi thiền, khoảng 30 phút mỗi
ngày, giúp tăng cường khả năng miễn dịch, đồng thời
giảm nguy cơ tăng huyết áp ở những đối tượng bị bệnh
huyết áp cao và đẩy nhanh quá trình điều trị bệnh
vảy nến. Nghiên cứu về ảnh hưởng của tâm thần đối
với sức khoẻ trước đây vốn được xem là một việc
không nghiêm túc thì nay lại là chủ đề chính của các
công trình khoa học”. Tất cả các tác dụng của phương
pháp thiền đều được nói đến nhiều trong các tạp chí
khoa học quốc tế có tiếng như Journal of the
National Cancer Institute hay Journal ofBehavioral Medicine.
Trong số những nhà tiên phong,
tất cả đều là người Mỹ, thì người đáng được chú
ý nhất với hành trình và uy tín của mình chắc
chắn là Jon Kabat-Zinn. Là giáo sư y khoa danh
dự của trường Đại học Massachusetts, ông bắt đầu
áp dụng phương pháp thiền khi còn là sinh viên
của viện công nghệ Massachusetts dưới sự hướng
dẫn của Salvador Luria, người từng đoạt giải
Nobel Y khoa. Là chuyên gia về sinh học phân tử,
cũng như Matthieu Ricard, ông luôn quan tâm đến
chức năng của thần kinh. Năm 1979, tức là 13 năm
sau những bước đi đầu tiên về nghiên cứu ngồi
thiền, ông mong muốn được sử dụng phương pháp
thiền nhằm làm giảm sự đau đớn ở những bệnh nhân
mắc bệnh hiểm nghèo. Dần dần, ông tìm ra MBSR
(Mindfulness-Based Stress Reduction), một chương
trình rèn luyện ngồi thiền trong 8 tuần. Ý tưởng
của ông rất được mọi người trong bệnh viện ủng
hộ. Ông nhớ lại: “Bằng cấp của tôi là sự đảm bảo
với người nghe. Lúc đầu tôi chỉ có một khoảng
không gian rất nhỏ và kiêm luôn nhiệm vụ thư ký.
Người ta chuyển cho tôi những bệnh nhân ung thư,
tim mạch hay những bệnh nhân phải chịu đau đớn
sau phẫu thuật. Tôi đã đẩy chương trình lên 8
tuần và nó đã mang lại nhiều thành công đến mức
tôi phải nghĩ đến việc đào tạo đội ngũ huấn
luyện viên. Phần lớn trong số họ không phải là
bác sỹ nhưng quan trọng nhất là họ nhiệt tình và
có khả năng truyền năng lượng toàn năng cho
những người không hề có mối quan tâm đặc biệt gì
đến Phật giáo nhưng đang phải chịu nhiều đau đớn.”
Khi đó, 18.000 người đã tham gia chương trình 8
tuần này, rải rác trong hơn 200 bệnh viện. Việc
áp dụng phương pháp thiền giúp giảm một nửa nguy
cơ tái phát bệnh sau ít nhất 2 giai đoạn bị suy
sụp nghiêm trọng của người bệnh.
Tại trường đại học Geneve, tiến sĩ tâm lý học
Lucio Bizzini, phụ trách chương trình khắc phục
tình trạng suy sụp của bệnh nhân, đang áp dụng
MBSR cũng như các phương pháp tương tự khác như
MBCT (Mindfulness Based Cognitive Therapy), biện
pháp được tiến sĩ Zindel Segal triển khai tại
bệnh viện Toronto. Lucio Bizzini giải thích:
“Liệu pháp này được đặc biệt áp dụng cho những
trường hợp bị suy sụp triền miên. Đây là một
chương trình đòi hỏi khá khắt khe, lúc đầu cần
luyện tập 1giờ/ngày; như vậy bệnh nhân cần có sự
đầu tư rất lớn. Nhưng mục tiêu đạt được cũng
xứng đáng bởi bệnh nhân đến được, như Jon
Kabat-Zinn nói rất đúng, một thời điểm mang tính
quyết định, thời điểm mà họ ở “sau màn nhào lộn
nguy hiểm”, trong một không gian mà họ có thể
quan sát được những suy nghĩ của mình nhưng
không làm họ bị ngập chìm trong nó”. Điều đáng
nói mà tất cả mọi người, trước hết là Jon
Kabat-Zinn, đều thừa nhận, đó là vì phải có sự
đầu tư cần thiết này mà những bệnh nhân theo
chương trình ngồi thiền MBSR chắc chắn là những
người có nhiều động cơ nhất và vì thế mà họ ít
có nguy cơ bị mắc bệnh lại nhất. Tất nhiên khi
mà hàng ngày, tất cả các bác sĩ trên áp dụng
phương pháp thiền với một niềm tin lớn thì có lẽ
không ai lại có ý định coi mình là phật tử. Bởi
điều đó chẳng có nghĩa lí gì.
Biên tập: Cư sĩ
Liên Hoa (Nhật Minh)
Sửa văn bản tiếng Việt và trình bày
: Diệu Tịnh | Sửa văn bản
tiếng Anh: Diệu Ngọc
Phụ trách mạng : Chánh Niệm | Email: Padma9mt@hotmail.com