Thöa baïn,

Ba năm về trước, khi bổn-sư (và cũng là chú ruột) của tôi là cố Hòa-Thượng Ðại-Ninh THÍCH THIỀN-TÂM viên-tịch, trong buổi lễ thọ tang ngài tôi có dâng lời nguyện trước giác-linh Hòa-Thượng cầu xin ngài chứng-minh và gia-hộ cho tôi - vừa là đệ-tử và cũng là cháu ruột của ngài - được đầy đủ đạo-lực cùng minh-tâm, kiến-tánh thêm hơn để nối-tiếp theo gót chân ngài, hoằng-dương pháp môn Tịnh-độ nơi hải-ngoại ....

Sau khi ấy, tôi tự-nghĩ lại, thấy mình nghiệp chướng hãy còn nhiều, tài, đức kém, bước đường tu-hành hãy còn sơ-bạc mà sự-nghiệp tịnh-độ của ngài lưu-lại thì quá lớn-lao, cho nên trong tâm cũng có đôi-phần e-ngại ...

Chợt nhớ lại thời-gian trước kia, khi đóng-cửa thất ẩn-tu vĩnh-viễn, với tấm lòng bi-mẫn cho các hàng Phật-tử về sau, ngài đã có soạn ra một nghi-thức "Mật-Tịnh song-tu" dưới tên là: "TÂY-PHƯƠNG NHẬT KHÓA" để cho các hành-giả tu Tịnh-độ trong thời buổi mạt pháp sau nầy có được một pháp-nghi thích-hợp và một đường lối chơn-chánh tu-hành trên bước đường về nơi Lạc-quốc, nên tôi nảy sanh ra ý định là sẽ tái-bản lại quyển nghi-thức đặc-biệt nầy, trước là cúng-dường lên giác-linh Hòa-thượng và sau nữa để hiến-dâng cho các hàng liên-hữu có được thêm phương-tiện tu-trì.

Tuy nói là tái-bản lại, nhưng thấy vì trong phần chánh-văn, cố Hòa-thượng có dùng nhiều danh-từ chuyên-môn Phật-học (theo Âm-Hán Việt) có ý-nghĩa tương-đối cao-thâm mà các hàng Phật-tử trẻ tuổi, tân-học ngày nay thì lại không rành về chữ Hán - khó có thể nào hiểu biết cho trọn nghĩa được, e rằng quý-vị ấy kém hoan-hỷ mà bỏ phế việc tu-hành (theo nghi-thức) chăng ?

Kế nữa lại có đương-kim hội-trưởng, kiêm trưởng-ban hoằng-pháp và nghi-lễ của chùa Pháp-Hoa Tucson, Arizona là Ưu-bà-di BẢO-ÐĂNG đã có đến gặp tôi và trình-bạch lên ý-định: Xin thỉnh-cầu tôi chú-giải thêm một ít phần về các thâm-nghĩa trong chánh-văn của ngài và chú-thích lại các danh-từ Phật-học khó-khăn hầu cho các Phật-tử sơ-cơ có thể nhân nơi đó được hiểu thêm mà phát-tâm tu-học nhiều hơn nữa...

Tôi hoan-hỷ chấp-nhận.

Vì thế nên quyển nghi-thức "TÂY-PHƯƠNG NHẬT-KHÓA" tái-bản lần nầy có thêm các phần chú-giải đặc-biệt - Những mong các bậc thức-giả, cao-minh khi đọc đến tùy-thời phủ-chánh cho, nếu như trong đó vương phải điều chi sơ-xuất, sai-lầm. Tôi thật vô-vàn cảm đội ...

... Khách bộ-hành khi đi trên con đường gập ghềnh, hiểm-nạn, dưới ánh dương-quang thiêu đốt, chói-chang, tất-nhiên ai cũng muốn tìm đến chỗ bằng-phẳng có nhiều bóng cây râm-mát để tĩnh-dưỡng, nghỉ-ngơi, thì người Phật-tử học Phật (nói riêng) và con người (nói chung) cũng thế, nếu như quả-nhiên cảm nhận thấy rằng cuộc sống hiện-tại của mình có quá nhiều nỗi vất-vả, khổ đau, mê-muội, càng ngày càng chồng-chất thêm nhiều, ắt-nhiên trong tâm ai cũng đều phát ra ý-niệm muốn quay về con đường đạo-đức, tìm pháp-mầu tu-hành giải-thoát cho sớm ra khỏi vòng sanh-tử, ưu-bi...

Thuở-xưa, trong thời Tây-Hán - lúc Hán-Sở tranh-hùng - Trương-Lương (Trương-Tử Phòng) thổi tiêu cùng các tùng-nhơn hát khúc Sở-ca, mà Sở-binh động lòng nhớ quê-hương, tan-rã bỏ về nhà ...

Thì ở nơi đây cũng thế ...

Qua lời Phật dạy về pháp-môn Tịnh-độ nói chung và riêng cho quyển "TÂY-PHƯƠNG NHẬT KHÓA - MẬT TỊNH PHÁP-NGHI" nầy - Nếu quả như chư liên-hữu nhận thấy nơi cõi Ta-bà, chúng-sanh chúng-ta cứ mãi sống trong vòng khổ-não, nhơ-ác của thân-tâm cùng ngoại-cảnh, tin biết rằng có một quốc-độ tên là Cực-lạc mãi-mãi trường xuân ... nơi phương Tây của thế-giới Ta-bà nầy - Một quốc-độ sáng đẹp, mầu-nhiệm và trang-nghiêm trong bổn-tánh "Diệu-minh chơn-thể" - tất-nhiên đều phát-tâm nô-nức, cầu được sanh về ...

Pháp-môn Tinh-độ đây, đích-thực là con thuyền giải-thoát quý-báu duy-nhất cho chúng-sanh trong thời buổi mạt-pháp, rốt-ráo sau nầy, không gì hơn được. Bởi thế, trong kinh Vô-Lượng Thọ, đức bổn-sư đã dạy bảo rằng:

- "Có vô-lượng Bồ-tát ở mười phương thế-giới rất muốn nghe kinh nầy mà không được ... giả-sử khắp cõi Ðại-thiên, lửa đỏ cháy hừng, vì muốn cầu pháp-môn tịnh-độ nầy mà phải vượt ngang qua nơi ấy, cũng nên mong cầu" ...

Qua lời dạy trên, ta có thể hiểu rõ được giá-trị của pháp-môn tịnh-độ nầy quý-báu biết là dường nào rồi.

Nay ta và tất-cả mọi người đang sống ở trong vòng nhiệt-não của thân-tâm và thế-giới, mà lại được nghe, được biết pháp-môn niệm Phật nầy thì đó là một điều đại hân-hạnh vậy. Phải nên tinh-tấn, trước là noi theo gót chân chư vị Liên-tông Tổ-sư cùng gương sáng của các bậc tôn-đức vãng-sanh có ghi trong các quyển: Ðường về Cực-lạc, Mấy điệu sen-thanh vv... và sau nữa là gương vãng-sanh hiện đại của soạn-giả quyển nghi-thức nầy: Vô-Nhất Ðại-Sư THÍCH THIỀN-TÂM Hòa-thượng - mà phát-tâm tinh-tấn, tu hành nhiều hơn nữa để cầu được vãng-sanh về miền An-dưỡng, xa lánh nẻo luân-hồi phiền-lụy, khổ đau ... Chớ nên thờ-ơ, xao-lãng mà uổng-phí tháng ngày ...

Xin vì những người đã có duyên may biết được và tu-tập theo pháp-môn tịnh-độ, cùng các hữu-duyên nhơn gặp được pháp-môn tu-tập quý-báu trong quyển "TÂY-PHƯƠNG NHẬT-KHÓA / MẬT-TỊNH PHÁP-NGHI" nầy, mà chúc mừng rằng:

"Chìm trong biển nghiệp,

Gặp chiếc từ hàng: (1)

Giữ lòng thành-kính,

Quy-mạng Giác-Hoàng. (2)

Mê-tân thệ tách, (3)

Bờ giác bước sang.

Tín, nguyện, hạnh chuyên, (4)

Lễ Vô-Lượng Quang. "

(Lược theo ý của Vô Nhất Ðại-sư THÍCH THIỀN-TÂM Hòa-thượng)

Niệm Phật Tăng

THÍCH HẢI-QUANG

(Nhi-tôn đệ-tử)

Cẩn-bút.

Ghi-chú:

(1) Từ-hàng: là chiếc thuyền từ (thuyền bát-nhã) của chưa Phật, chư Bồ-tát với chúng-sanh trong bể khổ trầm-luân.

(2) Mê-tân: là bến mê, bờ sanh-tử ...

(3) Giác-Hoàng hay gọi cho đủ là: - Giác-Hoàng Ðiều-Ngự - đây là một danh-xưng khác nửa để gọi cho chư Phật (nói chung) và riêng cho đức A-DI-ÐÀ Như-lai nơi Cực-lạc quốc.

(4) Tín, nguyện, hạnh: là 3 điều cần yếu không thể thiếu được của pháp-môn Tịnh-độ.

Tín: là tin-tưởng có cõi Cực-lạc và Phật A-DI-ÐÀ...

Nguyện: là phát nguyện được sanh về (Cực-lạc).

Hạnh: là sự thực hành (niệm-Phật).

Trong 3 điều nầy thì:

- Tín, Nguyện: Thuộc về LÝ.

- Hạnh: Thuộc về SỰ.

Ðầy-đủ hết LÝ - SỰ thì được vãng-sanh.

SƠ-LƯỢC VỀ TIỂU-SỬ Của CỐ HÒA-THƯỢNG SOẠN-GIẢ Thân-thế và đạo-nghiệp)

I. THÂN-THẾ:

Hòa-Thượng pháp-danh là THÍCH THIỀN-TÂM pháp-hiệu LIÊN-DU, pháp tự VÔ-NHẤT, húy danh NGUYỄN NHỰT-THĂNG, xuất-gia vào năm ẤT-DẬU (1945) với đại-lão Hòa-Thượng THÍCH THÀNH-ÐẠO, tại chùa Sắc-Tứ Linh-Thứu (Xoài-Hột, Mỹ-Tho), thuộc dòng Lâm-Tế chánh-tông đời thứ 43.

Hòa-Thượng sanh năm ẤT-SỬU (1925) tại xã Bình-Xuân, quận Hòa-Ðồng, tỉnh Gò-Gông (hiện nay là tỉnh Tiền-Giang). Thân-phụ là cụ ông Nguyễn Văn-Hương, thân-mẫu là cụ-bà Giác-Ân Trần thị-Dung.

Ngài là người con trai thứ ba trong số bốn người con trai của gia-đình.

II. THỜI-GIAN HỌC ÐẠO:

- Năm 1945: Hòa-Thượng xuất-gia tại SẮC TỨ LINH-THỨU TỰ.

- Năm 1948: Hòa-Thượng thọ Sa-di giới.

- Năm 1950: Hòa-Thượng thọ Cụ-túc đại giới tại giới đàn Ấn-Quang.

- Năm 1951: Hòa-Thượng hoàn-tất chương-trình Trung-đẳng Phật học tại Phật học-đường Liên-Hải và Ấn-Quang.

- Năm 1954: Hòa-Thượng hoàn-tất chương-trình Cao-đẳng Phật học tại Phật học-đường Nam-Việt với hạng tối-ưu.

- Năm 1955-1964: Hòa-Thượng nhập-thất tịnh-tu qua các trụ-xứ tại Cái-Bè, Vang Quới (Mỹ-tho) và (Bến-Tre).

- Năm 1964: Hòa-Thượng triệu-hồi của giáo-hội, ngài trở về Sài gòn đảm-nhận việc thành-lập và giữ chức-vụ Giám-đốc Viện Cao-đẳng chuyên-biệt Phật-học tại An-Dưỡng-Ðịa, Phú-Lâm (tức là chùa Huệ-Nghiêm hiện nay).

- Phụ-trách phân-khoa Phật học tại Viện Ðại-học Vạn-Hạnh. (Giáo-thọ dạy Duy-thức học).

- Giáo thọ sư tại các ni-trường Dược-Sư, Từ-Nghiêm.

- Năm 1967: Hòa-Thượng về Ðại-Ninh kiến-lập Hương-Quang tịnh-thất, chuẩn-bị ẩn-tu.

- Năm 1968: Chánh-thức hoàn-trả chức-vụ lại cho Viện Hóa-Ðạo, về hẳn tại Phú-An, Xã Phú-Hội huyện Ðức Trọng, Tỉnh Lâm-Ðồng, bế quan tịnh-tu.

- Năm 1970-1974: Qua sự tha-thiết thỉnh-cầu của tứ-chúng ngài tạm thời ra thất, kiến lập Hương-Nghiêm Tịnh-Viện (cho chư tăng) và Phương-Liên Tịnh-Xứ (cho chư ni). Mở khóa tu-học Tịnh-Ðộ chuyên-biệt tại 2 đạo-tràng nầy trong 3 năm liên-tiếp.

- Từ năm 1975-1992: Hòa-Thượng hoàn-toàn viễn-ly với bên ngoài, bế quan tịnh-tu vô thời-hạn. Ngài dự biết trước ngày giờ vãng-sanh hơn 6 tháng.

... Ðến 4 giờ sáng ngày 21/11 Âl năm Nhâm-thân, (1992) Hòa-Thượng cho gọi thị-giả và cũng là trưởng-tử của ngài là ni-sư Thích-nữ THANH-NGUYỆT, triệu-tập các môn-đồ, pháp-quyến vào trong tịnh-thất hộ-niệm.

Ðúng 6 giờ 15 phút sáng ngài lưu lại kệ sau cùng và an-nhiên thị-tịch ngay trên bản-tọa.

Ðại-sư hưởng thọ tuổi đời 68, tăng-lạp 48.

Ngài là một cao-tăng đắc-đạo và được vãng-sanh Cực-lạc duy-nhất trong thời buổi cận-đại nầy.

Ngoài các công-nghiệp Tịnh-độ ra, Hòa-Thượng còn có lưu lại một hạt Ngũ Sắc Kim-Cang nha-xỉ Xá-Lợi. (Một răng-cấm 5 màu còn nguyên vẹn cứng như kim-cương, được bảo-toàn kỹ-lưỡng).

III. ÐẠO-NGHIỆP:

Hòa-Thượng đã lưu lại cho đời một số kinh-sách (đại-lược sau đây):

a. Phiên-dịch:

- Ðại-bi tâm Ðà-ra-ni kinh.

- Quán vô-lượng-thọ kinh.

- Ðại-nhựt kinh.

- Quê-hương Cực-Lạc.

- Tịnh-độ thập-nghi luận.

- Thiện-ác nhân-quả báo-ứng kinh.

- Nhân-quả luân-hồi tạp-lục ký.

- Tam-Bảo cảm-ứng yếu-lược lục.

- Lá thơ Tịnh-độ.

b. Soạn-thuật:

- Duy-thức học cương-yếu.

- Phật-học tinh-yếu (1-2-3).

- Tịnh học tân-lương (1-2-3).

- Niệm-Phật thập-yếu.

- Mấy điệu sen-thanh (1-2-3-4-5-6-7).

- Tây-phương nhật-khóa.

- Tịnh-độ pháp-nghi ... vv ...

(Riêng quyển "Niệm-Phật thập-yếu" được xem như là một quyển sách hoằng-dương Tịnh-độ có giá-trị bậc nhất hiện-thời).

c. Trứ-tác:

- Thiền-Tâm thi-tập (gồm hơn ngàn bài-thơ đạo đủ các thể loại).

- Ẩn-tu ngẩu-vịnh, bá bát thi.

Hòa-Thượng là một đại tôn-sư hoằng-dương cả 2 pháp-môn Tịnh-độ cùng Mật-tông lững-lẫy nhất của Phật-giáo Việt-Nam đương-kim.

Sự "hoàn-nguyên" của ngài một mất-mát vô-cùng lớn-lao của giáo-hội, và để lại cho toàn-thể tăng, tín-đồ Việt-Nam ở khắp mọi nơi vô-vàn nhớ-nhung, thương-tiếc...

Pháp-Hoa Tự

Tucson, Arizona ÚA

Ưu bà-di BẢO-ÐĂNG

(Lược-thuật)

THƠ ...

TÂY-PHƯƠNG NHẬT-KHÓA ÐỀ-VỊNH ...

Muôn-luận, ngàn kinh nghĩa rối phiền,

Tây-Phương Nhật-Khóa hậu lưu-truyền.

Thiền-Tâm, Vô-Nhất chuyên lòng soạn,

Hải-Quang Ðại-Ðức giải lời khuyên

Nhắn ai Liên-hữu người tu TỊNH,

An-dưỡng cầu sanh chớ lạc miền.

A-DI-ÐÀ PHẬT tâm luôn niệm.

Chín phẩm đồng quy vĩnh-viễn yên.

Tuyển trong kinh-luận những lời hay,

Giải-thích xem xong động cảm hoài.

Chớ nói nhà xưa về chẳng được,

Tây-Phương Nhật-Khóa chỉ đường ngay.

A-DI sáu chữ bày tông-chỉ,

Mười vạn ức đường thẳng tắt bay.

Tam-thánh đài sen trao đở gót.

Lìa xa sanh-tử, vững lòng thay.

Nghiệp sạch, tình không chẳng dễ gì,

PHÁP-VƯƠNG nguyện-lực bất tư-nghì.

Chín-phẩm sen vàng, ba cảnh-giới, (1)

Quyết chí về Tây tắm bảo-trì.

TÂY-PHƯƠNG Nhật-Khóa bày hương-lý,

THANH-LƯƠNG cố-quốc thẳng đường đi.

Lãng-tử hồi quê ôi thỏa-dạ,

Cha lành xem lại THIỆT A-DI.

Trọng Ðông, Bính-Tý niêm.

Ngày mồng một tháng giêng

Trưởng-ban

Hoằng-pháp và nghi-lễ

Pháp-Hoa Tự, Tucson - Arizona

THÍCH HẢI-QUANG trưởng-tử.

Ưu bà-di BẢO-ÐĂNG.

(Cẩn-đề)

LỜI KHẨN-NGUYỆN CỦA NGƯỜI GIẢI-THÍCH

Kính lạy Tây-phương Tam Thánh-Tôn,

Trí-quang nguyền chiếu phá mê-hôn.

Nguyện-lực, từ-bi xin tiếp-độ,

Liên-hữu đồng quy cửu phẩm môn.

Trọng-đông, Bính-Tý niên.

PHÁP-HOA TỰ, Tucson - Arizona.

THÍCH THIỀN-TÂM, môn-hạ.

Mạt học, Niệm-Phật tăng.

THÍCH HẢI-QUANG

Kính-bái.

---------------------------

(1) - Ba cảnh giới là:

- Phàm thánh đồng cư độ (3 phẩm sen HẠ)

- Phương-tiện hữu-dư độ (3 phẩm sen TRUNG)

- Thật-báo trang-nghiêm độ (3 phẩm sen THƯỢNG)

Ba cảnh giới này bao gồm hết chín phẩm sen.

---o0o---

Mục Lục [Chương 1] [Chương 2] [Chương 3]

---o0o---

Vi tính: Thích Đức Tuấn -Bảo Trân

Trình bày: Nhị Tường

Cập nhật: 1-10-2002