Phật thuyết kinh người phụ nữ gặp điều bất hạnh
Thích Tâm Nhãn
Dẫn nhập
“Nếu chúng ta mang thương tích ở
chỗ nào sẽ cảm thấy rất đau đớn. Mà cái giá trị của
sự đau đớn là ở chỗ chúng ta trị liệu vết thương để
ngăn ngừa sự suy nhược của toàn thân. Khổ đau là lẽ
thường của cuộc đời, nếu chán ghét mà trốn tránh nó
thì sự sinh hoạt trở thành vô giá trị”.
Trong Tập san Pháp Luân kỳ này, chúng tôi xin giới
thiệu với quí Phật tử kinh “Người phụ nữ gặp điều
bất hạnh” (Phật thuyết phụ nhơn ngộ cô kinh
佛說婦人遇辜經), do Sa-môn Thánh Kiên người Tây Vực dịch
thời Khất Phục Tần, A.D. 385-431 (Khất Phục tên bộ
lạc Tiên Ti cũ - thời Đông Tấn kiến thiết thành nước
Tây Tần), Đại Chánh 14, số hiệu 571, trang 944.
Nội dung bản kinh này tương đồng với truyện tích
Pháp cú (Dhamma-pada) 113, trường hợp nàng Paṭācārā
và truyện Paṭācārā (Therī. 134) trong Trưởng lão Ni
kệ (phần năm kệ) thuộc Tiểu bộ kinh (Khuddhaka
Nikāya).
Toát yếu nội dung kinh
Kinh kể về một chàng trai đến
nước Xá-vệ (Śrāvastī) lập gia đình rồi trở về quê
sinh được hai đứa con. Sau người vợ lại mang thai,
đến ngày “mãn nguyệt khai hoa”, theo phong tục xưa
của xứ Thiên Trúc, người vợ phải về nhà cha mẹ để
sinh.
Một sáng nọ, chồng đánh xe bò đưa
vợ cùng hai con lên đường. Đến xế trưa, mọi người
dừng xe nghỉ ngơi ăn cơm, bất chợt có con rắn độc bò
tới tấn công con bò và giết luôn người chồng. Cô vợ
thấy cảnh tượng như vậy run sợ hoảng hốt, kêu trời
khóc lóc thảm thiết... Khi mặt trời khuất núi, người
vợ đành dẫn hai con tiếp tục cuộc hành trình, đi một
đoạn không xa lại gặp con sông. Vì tối trời người vợ
sợ bị giặc cướp, vội vã để đứa lớn trên bờ còn ẵm
đứa nhỏ lội qua trước. Mới lội qua giữa dòng thì
nghe tiếng hét lớn: Mẹ ơi…! mẹ…! Cô ta quay lại,
thấy con mình đã bị sói ăn thịt. Cô ta kinh hồn
khiếp đảm buông đứa con đang bồng, dòng nước cuốn
đứa bé trôi đi. Cô ảo não mê hoặc ngã té trong nước
bị sẩy thai luôn. Về đến nhà lại nghe hung tin cha
mẹ mình chết trong trận hỏa hoạn đêm qua, còn cha mẹ
chồng thì bị giặc cướp sát hại.
Bao chuyện khổ đau dồn về một lúc
làm cô ta mê loạn phát điên, cởi hết quần áo bỏ chạy.
Ai thấy cũng xót thương. Có người lại nghĩ cô bị tà
ma, quỉ thần quấy nhiễu. Cô ta chạy mãi đến tinh xá
Kỳ Thọ Cấp Cô Độc, lúc đức Phật đang thuyết pháp cho
bốn chúng đệ tử và chư Thiên, Long thần nghe. Khi ấy
tâm trí cô ta tự nhiên tỉnh lại, thấy mình khỏa thân,
mắc cỡ quá nên khom xuống sát đất. Phật bảo A-nan
lấy y phục cho cô ta. Cô ấy mặc rồi đảnh lễ sát chân
Phật, ngồi sang một bên. Đức Phật thuyết kinh về:
Tội phước hiện tiền, mạng người vô thường, có hợp
thì có tan, có sinh thì có tử, không sinh không diệt
tất cả vốn không, tự khởi tự diệt luân chuyển năm
đường, ví như bánh xe đã tháo gỡ thì không quay được
nữa.
Cô ta nghe Phật nói, tâm khai ý
giải liền đắc quả Bất thối chuyển, sầu muộn tiêu tan
như mặt trời không mây. Đức Phật nói như vậy, tứ
chúng vui mừng, chư Thiên, Long thần đảnh lễ thối
lui.
Phật Thuyết kinh Người Phụ nữ gặp điều bất hạnh.
Lời kết
Cuộc đời đâu chỉ lấy đi nước mắt
của người phụ nữ bất hạnh ấy hay nước mắt của nàng
Paṭācārā, mà còn lấy đi bao nước mắt của những con
người sống trong cảnh chiến tranh, thiên tai, đói
khổ, sinh tử phân ly… Dù thế giới ngày nay vô cùng
tự kiêu với nền văn minh hiện đại thì chân lý khổ
đau vẫn hằng ngự trị đâu đó.
Song, hạnh phúc phải tìm nơi hạnh
phúc không thể tồn tại. Quan niệm của Phật giáo tuy
chỉ chân tướng cuộc đời là khổ, nhưng không phải chủ
thuyết bỏ đời, trốn khổ, hay chán nản, mà hãy nhìn
thẳng vào nó để tìm ra con đường giải thoát. Cho nên
người phụ nữ bất hạnh kia có đau đớn, có khổ luỵ
hình hài, thì mới chiêm nghiệm, mới chinh phục được
khổ đau. Đức Phật cũng dạy, “kẻ tự thắng mình lại vẻ
vang hơn sự oanh liệt của một dũng sĩ chiến thắng
ngàn quân địch trên bãi chiến trường.” Cô ấy chiến
thắng được mình cũng không phải dễ, phải điên dại,
phải lang thang, nhưng không tuyệt vọng, không quyên
sinh, cái giá trị tinh thần căn bản của Phật giáo là
điểm ấy. Và khi điên loạn mất trí, sao cô ấy không
chạy vào rừng sâu, thôn xóm, chợ búa… mà chạy đến
tinh xá Kỳ Thọ Cấp Cô Độc? Vì ánh sáng trí tuệ giác
ngộ của đạo Phật luôn song hành với cuộc đời, ánh
sáng ấy có thể quét sạch bóng tối dục vọng và khổ
đau. Đạo Phật có mặt bắt đầu từ sự khổ đau, từ thân
phận con người, từ cuộc đời thực tại để giải quyết
những vấn đề thực tại, chứ không từ thế giới siêu
hình. Cô ta giác ngộ trong cái thực tại ấy, cái thực
tại chơn thường vĩnh cửu trong cái vô thường, là mọi
sự mọi vật không thể nào không thay đổi, sau khi
nghe Phật dạy: mạng người vô thường, có hợp thì có
tan, có sinh thì có tử…
Người sống một trăm năm,
Không thấy pháp sanh diệt,
Tốt hơn sống một ngày,
Thấy được pháp sanh diệt.
(Truyện tích Pháp cú 113)
Đạo Phật không ca ngợi, đề cao nỗi đời trầm thống,
hay tán thán cảnh khổ của thế gian mà muốn nói, nó
cần thiết cho chất liệu lý tưởng. Sinh tử là
Niết-bàn, phiền não tức Bồ-đề!