|
PHÂT THỦ LIỆU PHÁP
Lương y VÕ HÀ
Phất Thủ Liệu Pháp là
phương pháp khí công
chöõa bệnh
bằng cách lắc tay.
Phất Thủ Liệu Pháp
(PTLP) có công năng
chuyển đổi gân cốt và
cơ bắp từ ốm yếu suy nhược trở thành
sung mãn khoẻ mạnh nên có tên là Dịch
Cân Kinh. Tương truyền PTLP xuất phát từ
chùa Thiếu Lâm, Trung Quốc. PTLP nằm
trong số những công phu do
Đạt Ma Sư Tổ truyền dạy nhằm giúp cho
các tăng lữ Thiếu Lâm có đủ sức khoẻ để
theo đuổi việc tu tập giáo pháp. PTLP
đơn giãn,
dễ nhớ, dễ tập và có hiệu quả cao
đối với nhiều bệnh mãn
tính khác nhau từ suy nhược thần kinh,
hen suyển,
đến tiêu
hoá, tim mạch,
sinh duïc…
Do
đó phương pháp nầy đã
được lưu truyền trong dân gian qua nhiều
thời kỳ và
du nhập vào nước ta.
Vì là một môn khí
công nên tư thế và
động tác của PTLP đều tuân thủ những
nguyên tắc
căn
bản của khí công như:
thöôïng hö haï thöïc,
hàm hung bạc bối, tùng tĩnh tự nhiên….
Những nguyên tắc nầy nhằm giúp cho khí
huyết dễ vận hành, kinh mạch dễ khai
thông và nội lực
được tích
luõy.
Chuẩn bị : Tìm
nơi thoáng mát, không khí trong lành.
Mặc quần áo rộng rãi.
Ñöùng thẳng,
hai chân dang ra song song ngang vai,
các ngón chân bám chặt xuống mặt
đất, bụng dưới hơi
thoùt, ngực
hơi thu vào, vai xuôi tự nhiên, hai mắt
khép hờ,
ñaàu lưỡi
chạm
nöôùu răng
trên, tâm ý
hướng về
Đan
Ñieàn (dưới
rún khoản 3 phân).
Th ực
hành :
Hai cánh tay, bàn tay và các ngón tay
duỗi thẳng tự nhiên. Hai cánh tay hơi
cong ở khuỷu tay.
Đưa hai
cánh tay về phía trước,
đồng thời
hít vào. Dùng lực vẩy hai cánh tay ra
phía sau
đến hết tầm
tay trong khi nhíu hậu môn lại và thở ra.
Khi hết tầm tay ra phía sau, hai cánh
tay theo
đà của lực
quán tính trở về trước, buông lõng cơ
hậu môn
đồng thời
với hít vào. Sau khi hít vào lại tiếp
tục vẩy tay ra phía sau. Một lần hít vào,
một lần thở ra là một cái lắc tay. Làm
liên tục nhiều cái. Tối thiểu 500 cái
một lần. Mỗi ngày có thể làm 2 lần. Nếu
để chửa
bệnh thì mỗi lần tập phải thực hành từ
1.500 cái trở lên.
Chú ý:
Động tác lắc
tay phải bền bỉ, đều đặn, nhẹ
nhàng, linh hoạt. Do đó không
cần dùng sức mạnh để cố vẫy tay
ra phía sau mà chỉ dùng sức bình
thường tương ứng với nhịp
thở điều hòa của cơ thể.
Việc nhíu hậu môn và bám các đầu
ngón chân xuống đất cũng vậy.
Chỉ cần dùng sức vừa phải để bảo
đảm thoải mái về tâm lý, dẻo dai
về thể lực để có thể thực hành
đến hàng ngàn cái mỗi lần.
Động tác đưa
tay về trước là do phản lực quán
tính từ phía sau. Tuyệt đối
không dùng sức. Tầm tay phía
trước không vượt quá thắt lưng.
Trong suốt
quá trình lắc tay, mặc dù cánh
tay di động trước sau nhưng luôn
luôn duy trì tình trạng thoải
mái tự nhiên, cánh tay không
gồng sức.
Những người
bệnh hoặc có tật ở chân không
thể đứng được vẫn có thể thực
hành hiệu quả PTLP bằng cách
ngồi trên đất hoặc trên ván và
vẫy tay ở vị thế cánh tay co lại
khoảng 90 độ.
Cơ chế tác dụng của
PTLP:
PTLP là một môn khí
công mang tính chỉnh theå
có tác dụng cải thiện toàn bộ công năng
của cơ thể. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào
từ
bên ngoài, cơng pháp chỉ bao gồm những
động tác lắc tay đơn giãn và đơn điệu dễ
tạo cho người tập cảm giác nghi hoặc,
thiếu niềm tin, nghĩ là động tác quá đơn
giản, khó thể tạo ra những hiệu quả chữa
bệnh thần kỳ được. Nhất là khi có tâm lý
so sánh với những chiêu thức phức tạp
hoặc đẹp mắt của Thái cực quyền hay của
những môn công phu khác. Do đó, việc tìm
hiểu kỹ cơ chế tác dụng của PTLP là điều
cần thiết để có lòng tin làm đúng, làm
đủ và kiên trì làm, không chỉ để chữa
bệnh mà để tăng cường sức khỏe, diên
niên ích thọ.
PTLP xoa bóp nội
tạng, tăng cường chuyển hóa
Động tác hít thở phối
hợp với lắc tay điều hòa và liên tục tác
động vào các cơ ngực và thành bụng, nhất
là cơ hoành, có tác dụng xoa bóp các nội
tạng trong cơ thể, thúc đẩy sự vận hành
khí huyết và tăng cường chức năng của
các cơ quan. Chức năng xoa bóp này cũng
có tác dụng, khai thông những bế tắc, ứ
trệ trong kinh mạch hoặc trong tạng phủ.
Những người tiêu hóa bị đình tích, ứ
trệ, sau khi thực hành khoảng 500-700
cái sẽ xảy ra trung tiện hoặc ợ hơi, cảm
giác dễ chịu sẽ thấy rất rõ. PTLP là
phương pháp đơn giản nhất đễ chữa bệnh
đau bao tử, hoặc rối loạn tiêu hóa.
Những trường hợp khí nghẽn, khí bế, khí
uất do tình chí, do bệnh biến
hoặc do tập khí công sai lệch cũng có
thể làm cho thông hành bằng PTLP. Có thể
nói PTLP làm rất tốt chức năng thông
kinh hoạt lạc và cải thiện tuần hoàn khí
huyết.
PTLP giúp Dương
giáng, Âm thăng, thông Nhâm Đốc, tăng
cường nội khí.
Đối với y học truyền
thống và khí công cổ đại, con người và
vũ trụ đồng một thể. Con người là tiểu
vũ trụ. Trời đất thuộc đại vũ trụ. Mối
quan hệ giữa con người và trời đất thăng
giáng, giao hòa thông qua hô hấp: "hô
tiếp thiên căn, hấp tiếp địa khí".
Hàng ngàn năm sau, hai nhà bác học người
Pháp Jacqueline Chantereine và Camille
Savoire cũng đã nghiên cứu, thí nghiệm
và kết luận "vũ trụ lực nhập vào con
người ở đầu và xuất ra nơi bàn chân phải,
âm lực của quả đất nhập vào con người
nơi chân trái để lên đến đỉnh đầu ở phía
sau ót"*. Những động tác
của PTLP tuy đơn giản nhưng đã trực tiếp
phát huy quy luật này cho việc chữa bệnh
và tăng cường nội khí. Ở phía trên, động
tác hít thở và lắc tay đã kích hoạt
huyệt Bách Hội ở đỉnh đầu và Đại Chùy ở
giữa hai bả vai để thu thiên khí, khai
thông và tăng cường hoạt động của các
đường kinh Dương. Bách h ội
và Đại chùy đều là những điểm giao hội
của các đường kinh Dương và Mạch Đốc.
Ở phía dưới, việc
nhíu hậu môn và bám các đầu ngón chân
xuống mặt đất đã kích thích hai huyệt
Trường Cường và Hội Aâm ở hai bên hậu
môn và các tĩnh huyệt của các đường kinh
Aâm, mà quan trọng nhất là Dũng Tuyền ở
giữa lòng bàn chân, tĩnh huyệt của kinh
Túc Thiếu Aâm Thận và Aån Bạch ở đầu
ngoài móng ngón chân cái, tĩnh huyệt của
kinh Túc Thái Aâm Tỳ. Động tác này có
tác dụng hấp thu địa khí, khai thông và
tăng cường hoạt động của các Aâm kinh.
Chú thích hình Bé s ơ
sinh
Theo học thuyết kinh
lạc, Dương phải thường giáng và
Aâm phải thường thăng. Vì động
tác lắc tay liên tục đến hàng ngàn cái
nên khi các đường kinh Dương được khai
thông và đi dần xuống (Dương giáng) cuối
đường kinh ở các đầu ngón chân sẽ tự
động kích hoạt những tĩnh huyệt
của những kinh Aâm khiến các đường kinh
này chạy ngược trở lên (Aâm thăng). Đối
với các đường kinh Aâm cũng vậy, khi
chạy đến cuối đường kinh ở phía trên, sẽ
lại kích hoạt các đường kinh Dương đi
trở xuống và cứ thế tiếp tục luân lưu
tuần hoàn trong cơ thể. Đây chính là một
biểu hiện của quy luật Cực Dương sinh
Âm và Cực Âm sinh Dương. Việc nhập
xuất, thăng giáng ở các huyệt vị và
những đường kinh này những người luyện
khí công có khí cảm tốt đều có
thể thể nghiệm được. Đây có lẽ chính là
con đường mà người xưa đã khám phá và từ
đó xây dựng nên học thuyết kinh lạc.
Trường Cường nằm trên
mạch Đốc, là nơi phát xuất chơn Hỏa,
tương ứng với luồng Hỏa xà Kundalini
trong hệ thống khí công Aán độ. Hội Âm
nằm trên mạch Nhâm, là điểm giao hội của
các đường kinh Aâm và hai mạch Nhâm,
Xung, là điểm thu Aâm khí quan trọng
nhất trong khí công. Do đó mặc dù không
vận khí nhưng PTLP đã tác động rất tích
cực vào hai mạch Nhâm, Đốc. Y học truyền
thống cho rằng mạch Đốc là chủ quản của
các đường kinh Dương và mạch Nhââm là bể
chứa của các đường kinh Aâm. Tất cả bệnh
biến đều có biểu hiện trên hai đường
kinh này. Nếu Nhâm, Đốc thông, trăm mạch
đều thông. Vì vậy việc khai thơng Nhâm,
Đốc cĩ ý nghĩa quan trọng cho việc chữa
bệnh và dưỡng sinh.
PTLP cân bằng Aâm
Dương, thuận khí, giáng hư hỏa.
Theo y học cổ truyền,
khí Dương thường thừa mà khí Aâm
thường thiếu. Aâm hư có thể do
tiên thiên, do phòng lao
quá độ hoặc do quá căng thẳng lo âu
trong cuộc sống. Sự mất cân bằng Aâm
Dương là đầu mối của nhiều bệnh tật khác
nhau mà y học cổ truyền gọi chung là
những chứng Aâm hư Hoả vượng
như hay nóng sốt về chiều, mờ mắt,
mắt đỏ, khô cổ, ù tai, đau lưng, hay lỡ
miệng, hay ho, suyễn, viêm họng, viêm
xoang mãn… Đối với những chứng này, PTLP
ngoài việc kích thích các đường kinh Aâm
để sinh Aâm, bồi bổ Aâm khí thì chính
nơi tư thế của phương pháp nhằm bảo đảm
nguyên tắc thượng hư hạ thực
như thư giãn phần vai, cứng chắc phần hạ
bộ, nhíu hận môn, bám các đầu ngón chân,
… cũng là những biện pháp đối trị hữu
hiệu với những chứng hư Hoaû.
Nguyên tắc này đòi hỏi người tập luôn
giữ cho phần trên của cơ thể được thư
giãn về hình, hư linh về ý. Ngược lại,
phần dưới phải đầy đặn, cứng chắc nhằm
đưa trung tâm lực của cơ thể dồn xuống
hạ tiêu. Điều này khí công gọi là
khí trầm Đan Điền, đạo gia gọi là
qui căn. Đối với y học cổ truyền,
đó là thuận khí, giáng hư Hỏa
hoặc dẫn Hỏa quy nguyên.
PTLP điều hòa thần
kinh giao cảm.
Khoa học hiện đại đã
cho biết trên 50% bệnh tật của con người
là do những cảm xúc âm tính gây ra.
Chính những tâm lý căng thẳng do tình
chí uất ức hoặc nhịp sống quá nhanh
lâu ngày dễ làm cho thần kinh chúng ta
quá tải, suy nhược và rối loạn. Sự rối
loạn này làm cơ thể mệt nhọc, ăn ngủ kém
ngon, giảm sức đề kháng, dễ sinh bệnh
tật hoặc làm trầm trọng thêm những chứng
bệnh đã có. Đối với những trường hợp này,
tập trung tư tưởng vào nhịp lắc tay
sẽ làm người tập mất đi những cảm
xúc khó chịu thường ngày. Đó là nguyên
tắc dùng một niệm để chế vạn niệm.
Theo học thuyết
Paplop, khi ta gây hưng phấn ở một điểm
và một vùng nhỏ thì những phần còn lại
của vỏ não sẽ rơi vào ức chế, nghĩ ngơi.
Aùp dụng những nguyên tắc này, tập trung
vào việc lắc tay sẽ điều hòa được thần
kinh giao cảm, phục hồi tính tự điều
chỉnh, tự hoàn thiện vốn có của hệ thần
kinh trung ương, thông qua cơ chế tương
tác thần kinh & thể dịch & nội tạng
để hồi phục sức khỏe.
Tập PTLP có xảy ra
phản ứng nguy hiểm gì không?
Nói chung, PTLP là
một môn khí công nên những phản ứng xảy
ra và việc giải quyết nó sẽ tương tự như
đối với những môn khí công khác. Tuy
nhiên, độ an toàn của PTLP rất cao:
-
PTLP nhằm kích
thích, xúc tiến để cơ thể tự khai
thông, tự chỉnh lý, không vận khí,
không cưỡng cầu nên hiếm khi xảy ra
sai lệch. Quá trình tập có thể xảy
ra đau, tức, ngứa ngáy, co giật là
do việc khai mở một số huyệt vị trên
đường kinh hoặc công phá một tổ chức
bệnh trước khi những chỗ bế tắc này
đi đến chỗ bị thải trừ hết. Thông
thường những phản ứng này sẽ tự chấm
dứt sau một vài ngày.
-
Không rơi vào
nhập tĩnh nên khó xảy ra trường
hợp bị ảo giác làm rối loạn tâm lý
người tập.
-
PTLP tác động
kích thích đồng thời các huyệt Bách
Hội, Hội Âm và Trường Cường. Do đó
Bách Hội và Hội Âm tạo ra những van
an toàn để trung hòa với chân Hỏa
phát sinh từ Trường Cường, khó
xảy ra trường hợp chênh lệch thái
quá giữa Aâm và Dương gây nguy hiểm
cho người tập.
-
Tuân thủ nguyên
tắc thượng hư hạ thực và tâm
ý quán chiếu Đan Điền cũng là một
cách an toàn để năng lượng của cơ
thể không chạy lên đầu gây tổn
thương bôï não, không xảy ra những
chứng trạng mà người ta thường gọi
là tẩu hỏa nhập ma.
-
Trong cơ thể một
người bình thường, hai mạch Nhâm,
Đốc thường tách rời nhau. Ở người
luyện khí công, vòm họng trên và hậu
môn có khả năng trở thành những
chiếc cầu nối hai mạch này lại nên
được gọi là Thượng Thước Kiều
và Hạ Thước Kiều. Việc đầu
lưỡi chạm nướu răng trên và nhíu hậu
môn vừa là một yêu cầu luyện công để
tăng nội lực, vừa là một biện pháp
an toàn do những động tác này nối
liền hai mạch Nhâm, Đốc, tạo ra thế
bình thông nhau giữa hai bể
khí Aâm và Dương. Sự tương thông này
giúp nội khí luân lưu tuần hòan
thành vòng Tiểu châu thiên
trong thân người, điều hòa giữa Aâm
và Dương và thông qua hai đại mạch
này tăng cường và điều hòa sinh lực
giữa ngủ tạng, lục phủ.
|
|
|
|