HƯỞNG PHÚC PHẢI BIẾT TRÂN
TRỌNG
Hạnh Đoan
Xưa, có một vị minh quân nhân từ đức độ, do
không có thái tử nối dõi nên ông rất sầu muộn.
Một hôm nọ Phật du hóa đến nước này, quốc
vương liền rời cung đến bái kiến, lắng nghe Phật thuyết
pháp, tâm tư vô cùng hoan hỉ ông xin thọ ngũ giới. Với lòng
tin thành kính, ông giữ giới tinh nghiêm, siêng năng tu
không chút biếng lười, những mong sinh được một hoàng nam.
Khi đó ông có một viên hầu cận trung thành,
chàng rất tin Phật, hành xử uy nghi, cử chỉ trang trọng,
tính khiêm cung, giỏi nhẫn nhịn. Chàng rất tinh tấn tu tập,
hằng ngày thời khóa không hề bê trễ, không biết mỏi mệt,
trải qua bao năm dài.
Một ngày nọ chàng lâm trọng bịnh và đột ngột
qua đời.
Sau khi chết đi, thần thức chàng đầu thai
vào làm con quốc vương.
Tất nhiên, chàng được lập làm thái tử, quốc
vương băng, chàng lên nối ngôi.
Do ra đời trong sự khát khao của hoàng tộc,
cho nên chàng được sủng ái cực kỳ. Thêm tuổi trẻ mà sớm được
lên ngôi, cộng thêm sự nuông chìu của người xung quanh,
những yếu tố đó đã góp phần làm hư tân vương. Chàng sinh
tính kiêu mạn phóng túng, ham hưởng thụ ăn chơi, chẳng để
mắt gì tới quốc sự. Do vậy mà triều chính tác tệ, dân lành
khốn khổ lầm than.
Phật biết rõ nguồn gốc chàng, xót thương
người lầm đường nên Phật liền dẫn chúng đệ tử sang nước của
tân vương để giúp chàng thức tỉnh.
Tân vương nghe báo tin Phật quang lâm, liền
làm đúng theo nghi lễ hoàng gia tiếp đón Phật rất long
trọng.
Phật hỏi:
- Đại vương! Nhân dân và mọi người trong
cung của quí quốc và đều tốt đẹp cả chứ?
Tân vương thưa:
- Đất nước trẫm nhờ ân đức của Ngài nên tất
cả đều an ổn cả!
Phật bảo:
- Đại vương! Ngài có biết rõ kiếp trước mình
từ nơi nào sinh vào đây và đã từng tạo phúc điền gì mà được
làm vua hay không?
Tân vương thưa:
- Trẫm ngu muội nên không biết, xin Thế Tôn
chỉ bảo dùm!
- Xưa, ông đã từng làm năm việc thiện nên
mới được phúc làm quốc vương. Năm việc đó là:
1- Hay bố thí cho người nghèo khổ.
Nhờ vậy mà giờ thân ở trong gác tía lầu vàng hưởng dụng cao
sang, được nhân dân tôn kính.
2- Ông thường phát tâm trùng hưng,
xây dựng chùa miếu, chí thành tin thờ tam bảo, lại hay cúng
dường chúng tăng từ thuốc men, y phục vật thực, chỗ ở... Ông
cung cấp không thiếu thứ gì. Do vậy mà giờ được làm vua,
ngồi trên cao xử lý việc nước, hưởng vinh hoa phú quí tột
đỉnh.
3- Ông siêng năng lễ bái tam bảo,
quí trọng người tu hành, luôn khiêm cung, biết tôn trọng bậc
đạo đức. Nhờ vậy mà giờ được làm vua, dung mạo khôi ngô,
người nhìn ái kính.
4- Xưa ông giàu lòng nhân từ, tính
bao dung, lại giỏi nhẫn. Ông luôn giữ gìn thân khẩu ý nghiêm
nhặt, không bao giờ tạo ác. Nên giờ được phước làm vua, được
người xung quanh nể trọng nuông chìu, ai thấy ông cũng sinh
lòng hoan hỉ mến mộ.
5- Xưa ông dốc lòng học đạo, tu theo
Phật pháp, biết vun bồi trí tuệ, tư cách luôn quang minh
chánh trực, hành xử rất có uy nghi. Nhờ vậy mà được làm vua
đứng trên thiên hạ, nắm việc quyết đoán quốc sự, để tiếp tục
làm việc ích nước lợi dân.
Tóm lại, do ông đã tạo được năm đại công đức
ấy cho nên đời đời được làm quốc vương.
Rồi Phật nói kệ:
Kiếp trước tạo phúc điền
Đời này thân tôn quí
Thường sinh vào chốn lành
Dùng đức an thiên hạ
Thực hành theo chánh pháp
Vua cai trị dân chủ
yêu dân như con mình
Đem bản thân làm gương
Dạy dân theo chánh pháp
Chỗ an không quên nguy
Hưởng phúc đừng phóng dật
Hành thiện, phúc mới bền
Phật bảo tân vương:
- Ông kiếp trước là người hầu của tiên đế,
nhờ ông tin theo Phật, tạo đủ phúc đức nên được sinh làm con
vua, kế thừa vương vị.
Ngày nay ông được đại phú đại quí, lại sinh
tâm phóng túng kiêu mạn đánh mất phẩm chất tốt xa xưa. Ông
phải biết, là vua thì phải hội đủ năm điều tốt mới có thể
trị nước an dân. Đó là:
1- Cai trị dân không nên lạm dụng
hình phạt.
2- Nuôi dạy tướng sĩ tùy thời ban
lịnh, không lạm dụng quyền uy, không tuỳ tiện sai họ.
3- Ra sức vun bồi đức hạnh, hết lòng
với nhiệm vụ, tạo phúc không ngừng.
4- Tin tưởng và trọng dụng lương
thần, tiếp thu lời trung ngôn nghịch nhĩ, không mê đắm lời
nịnh hót làm tổn hại lòng chánh trực.
5- Tiết chế sự hưởng thụ dục lạc,
không bê tha, dốc hết tâm ý vào việc trị nước, mong đem lại
sự phú cường hạnh phúc cho nhân dân. Lúc nào cũng nghĩ đến
hạnh phúc của dân. Đặt hạnh phúc của dân làm đầu.
Nếu như ông có thể thực hành năm điều này,
thì cả thiên hạ đều qui kính, phúc tự nhiên đến. Còn nếu bỏ
phế năm việc này, tất nước nhà không phát, nhân dân khốn
khổ. Ông được làm vua là để ông mang lại hạnh phúc cho dân,
chứ không phải để làm khổ dân. Nếu dân khổ thì loạn lạc tật
dịch sẽ phát sinh, vận nước suy vi. Là vua mà không đức
hạnh, chỉ làm toàn chuyện xấu thì tương lai thân bại danh
liệt, phúc hết họa sinh.
Rồi Phật kết luận:
Làm người trong thế gian
Minh chánh không tà vạy
Điều tâm khử các ác
Thế mới là minh quân
Thấy chánh thì thưởng ban
Lòng nhân ái giúp dân
Rộng làm lợi ích khắp
Thế mới là minh quân
Phật nói xong, quốc vương cảm động rơi lệ,
nhớ lại tiền thân, liền sụp xuống đảnh lễ Ngài, tạ ân chỉ
dạy. Ông phát nguyện đời đời tu thân tích đức, sống lợi mình
lợi người. Lòng đầy hoan hỉ và hối cải, tân vương chứng sơ
quả.