ÿþ<body style background=images/index_09.jpg width=619 height=345><CENTER> <td VALIGN=TOP><font color="#FFFFFF">.</font> <table BORDER=0 CELLSPACING=0 CELLPADDING=0 WIDTH="550" > <caption><b><font face="Verdana"><font color="#CC0000">GIÚI THIÆU VÀ KIM CANG THêA</font></font></b> <br><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#CC0000"><font size=-1>NguyÅn Th¿ ng</font></font></font></b></caption> <tr> <td HEIGHT="2"><img SRC="none.gif" height=2 width=1></td> </tr> <tr> <td BGCOLOR="#008DD5"><img SRC="none.gif" height=1 width=1></td> </tr> </table> <blockquote><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#990000"><font size=-1>1- ôi nét vÁ ý ngh)a và lËch sí cça Kim c°¡ng thëa&nbsp;</font></font></font></b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Kim c°¡ng thëa (Vajrayana), còn gÍi là M­t thëa, cing nh° mÍi tông phái khác cça Ph­t giáo, Áu nh¯m ¿n måc ích ¡t ¿n trÍn v¹n Ph­t tánh à thành Ph­t. Có thà nói r±ng, tông phái nào không nh¯m ¿n måc ích gi£i thoát, ¡t ¿n Ph­t tánh, thì tông phái ¥y không ph£i là Ph­t giáo ích thñc.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ngay trong tên gÍi ã nói lên iÁu ó: Kim c°¡ng thëa, là con °Ýng à ¡t ¿n trí tuÇ kim c°¡ng, Ph­t tánh nh° kim c°¡ng b¥t ho¡i, không ô nhiÅm bßi phiÁn não sinh tí. Ph­t tánh ¥y b£n ch¥t là sáng (nh° Ph­t A Di à có ngh)a là Vô l°ãng quang), nên trong Kim c°¡ng thëa, tánh sáng ó °ãc gÍi tên là TËnh quang (Clear light). Ph­t tánh ¥y thà hiÇn trong ba thân: Pháp thân, Báo thân và Hóa thân, cho nên måc ích cça Kim c°¡ng thëa là ¡t ¿n ba thân ¥y. MÙt ý ngh)a nïa là: Kim c°¡ng là sñ k¿t hãp không thà phân chia cça trí tuÇ, tánh Không và ¡i bi.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Kim c°¡ng thëa còn gÍi là Tantrayana. Tulku Pema Wangyal gi£i thích chï Tantra nh° sau: "Kim c°¡ng thëa gÓm các giáo pháp °ãc bi¿t d°Ûi tên Tantra. Ph§n ông chúng ta ã quen vÛi të Ph¡n này: tan có ngh)a là mÙt dòng, tra là cái gi£i thoát cho. Gi£i thoát cho dòng gì? Dòng tâm théc. Tantra là cái gi£i thoát cho dòng tâm théc bË nhiÅm ô cça chúng ta mÙt cách r¥t nhanh chóng".</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Theo sñ gi£i thích cça Tsongkapa thì Tantra có ngh)a là Ph­t tánh thà hiÇn trong ba ph§n nhân, h¡nh, qu£. "Ngh)a cça tantra là t°¡ng tåc, không ét o¡n, có 3 ph§n: "cn b£n" téc là Ph­t tánh, Nh° Lai t¡ng tánh; "con °Ýng" là 4 kù thu­t ti¿p thông và chéng nghiÇm nhÝ vào hai giai o¡n phát triÃn và thành tñu; và tính B¥t ho¡i téc là Vô trå xé Ni¿t bàn (Ph­tVajradhara: Kim C°¡ng Trì), khuôn m«u cça Nh¥t nh°, hay là t°¡ng tåc nh° là Qu£" (The life and teaching of Naropa - Hebert V.Guenther).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Kim c°¡ng thëa còn gÍi là M­t chú thëa (Mantrayana). M­t chú (mantra) có ngh)a là cái hÙ trì, b£o vÇ tâm à ti¿n ¿n gi£i thoát.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Måc ích cça Kim c°¡ng thëa là ¡t ¿n cái tri ki¿n cça Ph­t: t¥t c£ âm thanh Áu là chân ngôn (téc là pháp âm Ph­t), t¥t c£ hiÇn t°ãng Áu là Ni¿t bàn, t¥t c£ chúng sanh Áu là Ph­t. ó cing là måc ích cça ThiÁn tông, Hoa Nghiêm tông, Thiên Thai tông...</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Trong lËch sí, Kim c°¡ng thëa xu¥t hiÇn g§n nh° cùng lúc vÛi ¡i thëa, là sñ thñc hành à thành tñu cça ¡i thëa, nh° ThiÁn tông Trung Hoa là sñ thñc hành à thành tñu cça ¡i thëa. Nagarjuna (Long ThÍ, kho£ng 500 nm sau Ph­t nh­p diÇt) là lu­n s° v) ¡i sÑ mÙt làm h°ng khßi ¡i thëa, cing là mÙt vË TÕ cça Kim c°¡ng thëa. Ngài ã vi¿t nhïng gi£ng lu­n vÁ Kim c°¡ng thëa, iÁu ó cho chúng ta th¥y h§u nh° ¡i thëa và Kim c°¡ng thëa có cùng mÙt lúc. Phái chính thÑng Prasangika Madhyamika cça ngài Long ThÍ là cÙt trå cho mÍi quan iÃm vÁ tánh Không cça 4 phái Ph­t giáo Tây T¡ng.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>C£ hai tr°Ýng phái Trung quán và Duy théc Áu óng góp r¥t nhiÁu vào viÇc phát triÃn Kim c°¡ng thëa. Cå thà vÛi Trung quán là tánh Không và vÛi Duy théc là sñ nghiên céu nhïng bi¿n hiÇn cça tâm théc, trß thành mÙt lý thuy¿t cho sñ quán t°ßng và t°¡ng °ng (Du già) cça Kim c°¡ng thëa.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Phát xu¥t të ¤n Ù, Kim c°¡ng thëa °ãc nhïng ¡i s° nÕi ti¿ng ß Nalanda nh° Shantirashita và Padmasambhava... truyÁn vào Tây T¡ng të th¿ k÷ thé 8. H§u h¿t kinh iÃn Ph¡n ngï ã °ãc dËch, và qua sñ truyÁn trñc ti¿p, bßi th¿ Ph­t giáo Tây T¡ng r¥t g§n gii vÛi Ph­t giáo ¤n Ù vào thÝi kó ¡i thëa và Kim c°¡ng thëa ß ¤n Ù.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#990000"><font size=-1>2- °Ýng lÑi cça Kim c°¡ng thëa</font></font></font></b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Kim c°¡ng thëa là sñ tËnh hóa ba nghiÇp thân, kh©u, tâm à trß thành thân, kh©u, tâm cça mÙt vË Ph­t. Khi ba sñ tËnh hóa ¥y thành tñu, gÍi là ba nghiÇp t°¡ng °ng, téc là ba nghiÇp t°¡ng °ng trÍn v¹n vÛi Ph­t tánh. Thân trß thành Hóa thân, kh©u trß thành Báo thân và tâm trß thành Pháp thân cça Ph­t. "M­t thëa có 4 ·c tính: thé nh¥t là pháp Du già tËnh hóa triÇt à môi tr°Ýng chung quanh; thé hai là pháp Du già tËnh hóa triÇt à thân xác; thé ba là tËnh hóa triÇt à mÍi c£m thÍ; thé t° là pháp Du già tËnh hóa triÇt à mÍi hành vi. B¥t cé giáo lý nào chéa ñng bÑn sñ tËnh hóa ¥y Áu là M­t thëa" (Geshe Kelsang Gyatso).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>éc ¡t lai L¡t ma thé 13 nói: "Ñi vÛi nhïng ai ch°a thÏa mãn các pháp thñc hành HiÃn thëa, thì có 4 lo¡i tantra: krya, charya, yoga và yoga tantra tÑi th°ãng. Tinh túy cça bÑn lo¡i này là yoga tantra tÑi th°ãng hay là "ph§n tantra tÑi cao"; qua nó, sñ giác ngÙ viên mãn vÁ Ph­t tánh rÑt ráo có thà °ãc hoàn thành chÉ trong mÙt Ýi này. à hoàn thành Ph­t tánh tròn ç, ng°Ýi ta c§n mÙt con °Ýng k¿t hãp c£ hai m·t: ph°¡ng tiÇn (nng lñc) và trí tuÇ (quán chi¿u). iÁu này t¡o ra tr¡ng thái ¡i hòa hãp cça thân và tâm ã °ãc tËnh hóa, ây là sñ ¡t ¡o tÑi h­u. Trong các tantra tÑi th°ãng, "ph°¡ng tiÇn" ám chÉ các yoga thân huyÅn (illusory body) và "trí tuÇ" à chÉ các yoga tËnh quang (clear light) (The practice of Kalachakra).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Sñ tËnh hóa, thng hoa, t°¡ng °ng ¥y °ãc thñc hiÇn qua nhiÁu ph°¡ng tiÇn, ph°¡ng pháp, kù thu­t.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>*<b> Th§n chú (mantra)</b>: Bình th°Ýng, câu nói nào cça chúng ta cing t¡o thành mÙt tâm t°¡ng éng. Nh° nói, tôi th°¡ng A l¯m, tôi ghét B l¯m. L­p téc, câu nói ¥y t¡o thành mÙt tr¡ng thái tâm th°¡ng và tâm ghét n¡i ta. Th§n chú cing £nh h°ßng ¿n chúng ta theo cách ¥y. Th§n chú là nhïng âm thanh, nhïng t§n sÑ mà vi trå này t¡o thành b±ng nhïng t§n sÑ rung Ùng. Nng l°ãng là nhïng rung Ùng ß t§n sÑ r¥t cao. V­t ch¥t là nhïng rung Ùng ß t§n sÑ c¥p th¥p. Khi khoa hÍc nói: v­t ch¥t là nng l°ãng cô ·c, có ngh)a là tùy theo méc Ù rung Ùng mà có nhïng th¿ giÛi të thô ¿n t¿. Vì th§n chú là nhïng rung Ùng, nên nó có thà làm cho chúng ta t°¡ng °ng vÛi nhïng rung Ùng vi t¿, nhïng nng l°ãng vi t¿, nhïng th¿ giÛi vi t¿. Th§n chú là nhïng âm thanh do ch° Ph­t, BÓ tát nói ra khi ang ß trong tam muÙi, trong c£nh giÛi tñ chéng, trong tâm giác ngÙ cça các Ngài; nên khi trì chú, chúng ta cing có thà t°¡ng °ng vÛi tam muÙi ¥y, c£nh giÛi ¥y, tâm ¥y cça ch° vË. Th§n chú là cây c§u âm thanh b¯c të tâm théc th¥p tr°ãc cça chúng ta ¿n tâm cao sáng cça ch° vË gi£i thoát. Ngôn ngï l¡i có tính cách thông tin, truyÁn ¡t, khai mß, duy trì; th§n chú cing có tính cách thông tin, truyÁn ¡t, khai mß, duy trì tâm giác ngÙ nh° th¿. MÙt ví då là muÑn khai mß tình th°¡ng ß n¡i ta b±ng cách ti¿p thông vÛi tâm të bi cça Quán Th¿ Âm BÓ tát, chúng ta có thà trì chú Låc tñ ¡i minh ho·c ¡i Bi cça Ngài.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>* <b>¤n (mudra):</b> Kim c°¡ng thëa quan niÇm thân tâm ta là mÙt tiÃu vi trå t°¡ng tñ vÛi ¡i vi trå bên ngoài. Nh° kinh nói: "Trong thân thà này có sñ sinh thành th¿ giÛi, sñ duy trì th¿ giÛi và sñ ho¡i diÇt cça th¿ giÛi", sñ t°¡ng quan m­t thi¿t cça thân tâm ta và th¿ giÛi là nh° v­y.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>¤n là nhïng cách th¿, x¿p ·t thân thà (nh¥t là 5 ngón tay t°ãng tr°ng cho 5 ¡i) à có °ãc mÙt sñ iÁu hòa em l¡i mÙt tr¡ng thái tâm théc nào ó. Các hóa th§n ôm ¥p nhau th°Ýng th¥y ß các hình £nh Kim c°¡ng thëa cing là mÙt lo¡i ¥n (karma mudra). Þ ây ch³ng có gì là dåc tính. Sñ ôm ¥p âm d°¡ng ¥y là sñ k¿t hãp cça ph°¡ng tiÇn "d°¡ng" và trí tuÇ "âm", sñ k¿t hãp cça ¡i l¡c "d°¡ng" và tánh Không "âm". Sñ k¿t hãp khách quan ¥y còn ph£n ánh vào trong chính thân tâm cça con ng°Ýi: khi quán t°ßng các hình £nh k¿t hãp âm d°¡ng ¥y, nhïng nng lñc âm d°¡ng, bên t£ và bên hïu trong thân thà s½ k¿t hãp vÛi nhau, t¡o thành mÙt sñ bùng nÕ nng lñc r¥t cao.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>*<b> M¡n à la (mandala)</b>: là mÙt hình v½ biÃu thË vi trå, vi trå trong cái nhìn cça mÙt b­c giác ngÙ. Theo Duy théc, vi trå chính là sñ bi¿n hiÇn cça tâm ta, cho nên m¡n à la vëa biÃu thË vi trå, vëa biÃu thË tâm ta. Quán t°ßng m¡n à la là quán t°ßng vi trå, Óng thÝi quán t°ßng tâm mình. Sñ quán t°ßng ó dña trên tánh Không, nên vi trå vÑn Không mà tâm ta cing vÑn không. Þ ây, chúng ta th¥y ThiÁn tông cing diÅn t£ vÁ tâm và vi trå t°¡ng tñ nh° v­y; tâm mß ra thì §y kh¯p pháp giÛi, quy vÁ thì nhÏ thành mÙt iÃm không thà th¥y. Quán t°ßng m¡n à la cing b¯t §u të mÙt iÃm trung tâm; të ó nÛi rÙng ra ¿n ngo¡i biên. Quán t°ßng Kim c°¡ng thëa th°Ýng b¯t §u të mÙt chçng tí (bija) ß trung tâm lñc trái tim, phóng ánh sáng ¿n t¥t c£ chúng sanh và ch° Ph­t trong m°Ýi ph°¡ng th¿ giÛi, rÓi ánh sáng và th¿ giÛi ó l¡i thu vÁ trong chçng tí tñ; sau cùng, c£ chçng tí tñ này cing tan bi¿n vào tánh Không bÕn nhiên.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>M¡n à la là mÙt Ó hình vi trå thu nhÏ. Theo lý thuy¿t c¯t ph§n Ó hình khoa hÍc hiÇn nay, n¿u c¯t mÙt ph§n cça t¥m £nh, mÙt ph§n Ó hình biÃu lÙ toàn thà t¥m £nh. M¡n à la là hình £nh thu nhÏ cça vi-trå-trong-b£n-ch¥t-giác-ngÙ-cça-nó, nên nng lñc cça vi-trå-trong-b£n-ch¥t-giác-ngÙ ó cing biÃu hiÇn n¡i m¡n à la. Cing nh° mÙt t°ãng Ph­t, tuy không ph£i là chính éc Ph­t, nh°ng nó cing mang mÙt nng lñc nào ó cça giác ngÙ. Bßi th¿, trong nhïng lÅ quán £nh, Ç tí nh­p môn °ãc °a vào chiêm ng°áng m¡n à la, à ti¿p xúc vÛi nng lñc giác ngÙ. M¡n à la Kalachakra °ãc ·t v)nh viÅn ß B£o tàng New York, theo c£m t°ßng cça khách ¿n tham quan, cho mÙt c£m giác an bình kó l¡ (The wheel of time).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>* <b>Hóa th§n (yidam, ti¿ng Anh: deity):</b> Nói là th§n theo lÑi nói bình dân, th­t ra hóa th§n là hóa thân cça mÙt vË Ph­t trong Kim c°¡ng thëa. Ví då éc Quán Th¿ Âm có nhiÁu hóa thân: Tara, Quán Âm 11 m·t... Kinh nói ¿n 32 t°Û-ng thân (Hóa thân) cça Quán Th¿ Âm. Nh° th¿, khi quán t°ßng hóa th§n téc là quán t°ßng Hóa thân cça mÙt vË Ph­t. Cing nh° nhìn th¥y hình t°Ûng cça ng°Ýi nào, ta c£m thông vÛi tâm ng°Ýi ó; nghe ti¿ng nói ai ó bên kia vách, ta c£m nh­n °ãc ph§n nào tâm ng°Ýi ó; khi quán t°ßng hóa th§n, chúng ta cing t°¡ng °ng vÛi tâm gi£i thoát cça ch° Ph­t. Khi trì th§n chú, téc âm thanh cça vË ¥y, ta ti¿n g§n ¿n "kh©u", "ngï" cça b­c gi£i thoát ¥y. Nhïng hóa th§n có lo¡i hiÁn lành, có lo¡i dï tãn à Ñi trË vÛi tâm bÇnh cça hành gi£.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Qua vài iÃm trên vÛi lÝi gi£i thích s¡ sài, chúng ta th¥y Kim c°¡ng thëa là sñ thñc hành cça ¡i thëa vÛi nhiÁu ph°¡ng tiÇn, nh°ng måc ích Áu là ¡t ¿n thñc t¡i rÑt ráo nh° ¡i thëa. Có iÁu Kim c°¡ng thëa nh¥n m¡nh ¿n nng lñc, nh° khi ThiÁn tông biÃu thË thñc t¡i rÑt ráo - téc là tánh Không - thì v½ mÙt vòng tròn tr¯ng. Kim c°¡ng thëa cing Óng ý vÛi vòng tròn tr¯ng ó, nh°ng vÛi Kim c°¡ng thëa thì vòng tròn tr¯ng Không ¥y chéa §y nng lñc. Chú ý ¿n ph°¡ng diÇn nng lñc cça thñc t¡i là mÙt iÃm r¥t ·c thù cça Kim c°¡ng thëa. Vi trå là nng lñc, nh° th¿ giÛi Hoa Nghiêm là sñ giao thoa trùng trùng cça ánh sáng và nng lñc, nh° nng lñc vi trå °ãc gÍi là Ph­t lñc trong ph©m Nh° Lai th§n lñc cça kinh Pháp Hoa. Bßi th¿, nhïng ph°¡ng tiÇn thiÇn x£o cça Kim c°¡ng thëa ph§n nhiÁu chú trÍng ¿n nng lñc, nh°ng trong mÙt hình théc cå thÃ, do ó dÅ thñc hành và có nhiÁu hiÇu qu£.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#990000"><font size=-1>3- Nhïng ·c iÃm cça Kim c°¡ng thëa</font></font></font></b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Trong lÝi giÛi thiÇu cuÑn The practice of Kalachakra, éc ¡t lai L¡t ma vi¿t: "Tu hành tantra m¡nh m½ h¡n sñ tu hành tÕng quát cça kinh iÃn, vì mÙt sÑ lý do. MÙt trong sÑ ó là tantra bao gÓm c£ hai y¿u tÑ "ph°¡ng tiÇn" và "trí tuÇ". Trong con °Ýng kinh iÃn, ng°Ýi ta thiÁn Ënh vÁ tánh Không, hay là tính cách và tñ tánh cça các hiÇn t°ãng trong °Ûc nguyÇn ¡t ¿n giác ngÙ vì Ùng lñc ¡i bi. ThiÁn Ënh vÁ tánh Không là y¿u tÑ trí tuÇ, còn nguyÇn vÍng BÓ tát là ph°¡ng tiÇn. Tuy nhiên, trong con °Ýng Kinh thëa này, hai y¿u tÑ ¥y không thà thñc hiÇn Óng thÝi trong mÙt tâm niÇm bßi mÙt hành gi£ ß méc Ù bình th°Ýng. Trong con °Ýng M­t thëa (Tantra), ng°Ýi ta quán t°ßng m¡n à la và các hóa th§n bÕn tôn, và rÓi t­p trung vào tánh Không cça chúng. Theo con °Ýng này, ph°¡ng tiÇn và trí tuÇ sanh khßi Óng thÝi trong mÙt tâm.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Trong Ph­t tánh, ph°¡ng tiÇn và trí tuÇ, thân và tâm, là mÙt vË. Con °Ýng tantra dùng Ùng lñc này ngay të khßi iÃm, và nh° th¿ làm phát sinh giác ngÙ r¥t nhanh chóng. Tính cách ·c biÇt cça con °Ýng tantra là nó em mÙt ph°¡ng diÇn quan trÍng cça k¿t qu£ do thñc hành - tính toàn diÇn cça Ph­t tánh - vào trong c¡ c¥u cça sñ tu hành ngay lúc khßi §u. ThiÁn Ënh °ãc ti¿n hành vÛi trí tuÇ soi th¥u tánh Không, và chính cái tâm théc t­p trung vào tánh Không này °ãc phát sinh trong hình t°Ûng cça các hóa th§n thç hÙ cça m¡n à la. ây là ·c tr°ng cça t¥t c£ bÑn lo¡i tantra. Trong yoga tantra tÑi cao, nguyên lý này °ãc v­n dång h¡n nïa, hành gi£ sí dång nhïng méc Ù vi t¿ nh¥t cça nhïng nng lñc thân thà và cça tâm théc, nhïng méc Ù mà ng°Ýi không tu hành không thà thâm nh­p.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Þ ây, tËnh quang °ãc dùng nh° nguyên nhân ch¥t thà ·c biÇt cça Pháp thân Ph­t. Qua viÇc em tËnh quang vào con °Ýng tu hành, giác ngÙ téc thÝi trß nên có thÃ. Kù thu­t tÑi tinh t¿ này chÉ °ãc tìm th¥y trong yoga tantra tÑi cao".</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Kim c°¡ng thëa sí dång t¥t c£ nhïng gì mà con ng°Ýi có thà có °ãc trong thân tâm mình à ti¿n bÙ trên °Ýng gi£i thoát. Bßi th¿, có mÙt câu nói nÕi ti¿ng r±ng: "Con ng°Ýi ã ngã té trên ¥t, h¯n ph£i nhÝ chính m·t ¥t à éng d­y". Sñ nh¥n m¡nh vào ph°¡ng tiÇn, ph°¡ng pháp, kù thu­t là mÙt ·c iÃm cça Kim c°¡ng thëa.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Nhïng ph°¡ng tiÇn ó vÛi ng°Ýi không theo Kim c°¡ng thëa ôi khi có v» kó l¡, ví nh° quán t°ßng mình là mÙt vË hóa th§n (deity) và th¿ giÛi chung quanh là mÙt m¡n à la cça hóa th§n ¥y. Th­t ra, sñ quán t°ßng ¥y có tác dång r¥t m¡nh à phá ch¥p ngã và ch¥p pháp: không có ngã, không có pháp là cÑt tçy cça ¡i thëa. Khi quán t°ßng tñ thân là hóa th§n, có °ãc sñ kiêu hãnh kim c°¡ng (vajra pride), cái ngã s½ tan bi¿n vào chính tánh Không cça hóa th§n; và khi th¥y th¿ giÛi bên ngoài là mÙt m¡n à la, sñ phân biÇt ta-ng°Ýi, x¥u-tÑt, d¡-s¡ch, tng-gi£m... s½ bi¿n m¥t. ây là sñ phá hçy các hình t°Ûng th¿ tåc, sñ xu¥t hiÇn cça th¿ gian do vÍng t°ßng k¿t thành - là nhïng thé mà kinh Kim C°¡ng gÍi là "phi t°Ûng" trong câu kinh: "Ki¿n ch° t°Ûng phi t°Ûng téc ki¿n Nh° Lai". Và vì là quán t°ßng cho nên c£ hóa-th§n-ta và m¡n-à-la-th¿-giÛi Áu là tánh Không, nh° mÙng huyÅn bào £nh, nh° lÙ diÇc nh° iÃn... D) nhiên, ây chÉ là mÙt công dång cça viÇc quán t°ßng hóa th§n và m¡n à la, còn nhiÁu công dång không thà nói h¿t Ñi vÛi con °Ýng Ph­t pháp. Và vì nhiÁu công dång không thà nói trÍn, nên Kim c°¡ng thëa °ãc gÍi là M­t.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>MÙt ph°¡ng tiÇn khác là nguyên lý tâm-khí b¥t nhË. Theo quan niÇm này, mÙt lo¡i tâm bao giÝ cing c°ái trên mÙt lo¡i khí nào ó. Tâm sân thì c°ái trên khí sân. Khí là thân vi t¿ cça tâm. Không có khí, tâm s½ không có hình t°Ûng, s½ không hiÇn hành. Khi trong ta không có khí sân, tâm sân s½ không có ch× hiÇn hïu; d§u có muÑn t°ßng ¿n sân, nó cing không hiÇn hành. Bßi th¿, khác vÛi các tông khác nh±m tËnh hóa tâm théc, Kim c°¡ng thëa còn nh±m ¿n sñ tËnh hóa cái khí (winds). MÙt trong nhïng công dång cça th§n chú là: vì th§n chú là mÙt rung Ùng ·c biÇt và vi t¿, nên nó là mÙt ph°¡ng tiÇn à tËnh hóa cái khí này, tËnh hóa khí cing là tËnh hóa nghiÇp, vì chçng tí nghiÇp có "nhà ß" trong khí. Khí °ãc tËnh hóa thì tâm cing °ãc tËnh hóa. Khí °ãc tËnh hóa cùng cñc thì tâm gi£i thoát. Khí là thân thà vi t¿ cça chúng ta. Khí cùng vÛi nhïng h¡t (drops) vi t¿ trong thân và hÇ thÑng kinh m¡ch (channels) t¡o thành thân thà vi t¿ (nh° có thân cça gi¥c mÙng, thân sau khi ch¿t - thân trung ¥m...). Thân vi t¿ này °ãc tËnh hóa thì gÍi là thân kim c°¡ng. Þ nhïng ch× kinh m¡ch an nhau, th¯t gút vÛi nhau trên °Ýng kinh m¡ch trung °¡ng (central channel), gÍi là các trung tâm lñc hay luân xa (chakra). Cing chính trong khí này và trong nhïng luân xa mà nghiÇp trú ngå, gÍi là khí nghiÇp (karam winds). TËnh hóa thân trong Kim c°¡ng thëa chính là tËnh hóa khí nghiÇp này à xóa tan nhïng ngn che vÛi ánh sáng cça tánh Giác.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thân thà vi t¿ b±ng khí ó khi °ãc tËnh hóa cùng cñc s½ thành thân huyÅn (illusory body), thân trÑng không (empty body), thân kim c°¡ng và cuÑi cùng là S¯c thân (Rupa-kaya) hay Hóa thân cça mÙt vË Ph­t. Trong Kim c°¡ng thëa, khí là ph°¡ng tiÇn ám chÉ illusory body, ây là cái mà các father tantra (nh° Guhyasamaja, Yamantaka...) thiên vÁ. Còn tâm là "trí tuÇ" ám chÉ clear light, ây là cái mà các mother tantra (nh° Kalachakra, Heruba...) thiên vÁ. Trong các tantra tÑi cao, chính cái thân cùng cñc vi t¿ và trong s¡ch này (illusory body) s½ k¿t hãp vÛi tâm tËnh quang à tñu thành giác ngÙ; lúc ¥y, thân này là Hóa thân cça mÙt vË Ph­t và tâm tËnh quang là Pháp thân. Danh të chuyên môn gÍi iÁu này là sñ k¿t hãp không còn hÍc hÏi nïa. VÛi Kim c°¡ng thëa, sñ viÇc ó °ãc diÅn t£ trong các hình v½ b±ng mÙt vË hóa th§n ôm ng°Ýi nï cça mình, téc là thân vi t¿ cùng cñc s¡ch h¿t nghiÇp k¿t hãp vÛi tâm vi t¿ cùng cñc, thân kim c°¡ng k¿t hãp vÛi ánh sáng trí tuÇ kim c°¡ng, xóa tan mÍi che ch°Ûng ¡t ¿n toàn giác.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>MÙt trong nhïng phân biÇt khác cça Kim c°¡ng thëa và Kinh thëa là theo quan niÇm cça Kim c°¡ng thëa, Kinh thëa là thëa nhân (cause vehicle) và Kim c°¡ng thëa là thëa qu£ (effect vehicle). GÍi ¡i thëa hiÃn giáo là thëa Nhân, vì sñ tu hành cça nó y cé trên nhïng nhân là sáu Ba la m­t, hai thé tích t­p ph°Ûc éc và trí tuÇ... tr£i qua nhiÁu Ýi à thành tñu qu£ là Ph­t. Còn Kim c°¡ng thëa là thëa Qu£, ngh)a là Kim c°¡ng thëa ·t nÁn t£ng tu hành trên chính cái qu£ là Ph­t tánh vÑn có n¡i m×i hành gi£ ngay tñ b°Ûc khßi §u. Thay vì con ng°Ýi là mÙt vË Ph­t s½ thành, thì ß ây ng°Ýi ¥y vÑn có Ph­t tánh, vÑn tñ là Ph­t; sñ tu hành, ti¿n bÙ chÉ là sñ hiÃn lÙ cça Ph­t tánh sµn có thôi. SÑng ß trên Qu£ có ngh)a là mÙt hành gi£ Kim c°¡ng thëa ph£i th¥y th¿ giÛi này nh° th¿ giÛi cça mÙt vË Ph­t ã chéng, mÙt TËnh Ù cça Ph­t, ph£i th¥y mình là mÙt Hóa thân Ph­t, n uÑng, ngç nghÉ Áu là sñ sinh ho¡t cça mÙt vË Ph­t trong c£nh giÛi tñ chéng cça mình. Nói theo ngài Tangtong Gyalso (th¿ k÷ 14) khi d¡y vÁ pháp Quán Th¿ Âm: "Hành gi£ quán th¥y toàn thà ngo¡i c£nh Áu °ãc quang minh chi¿u soi. T¥t c£ nhïng sñ v­t bình th°Ýng Áu trß thành nhïng v­t ph©m trang nghiêm cça cõi TËnh Ù Cñc l¡c, t¥t c£ chúng sanh Áu thành tñu viên mãn, thân hÍ là thân Quán Th¿ Âm, b¥t cé hÍ nói gì Áu là Låc tñ chân ngôn, b¥t cé hÍ ngh) gì Áu là ho¡t dång tñ phát cça tâm giác ngÙ. HiÃn nhiên, b£n thân hành gi£ cing °ãc chuyÃn hóa nh° v­y. Nói mÙt cách dÅ hiÃu h¡n, t¥t c£ nhïng hiÇn t°ãng trong vi trå Áu chuyÃn hóa thành nhïng hình thái mà l½ ra chÉ có thà có °ãc n¡i c£nh giÛi cça mÙt vË Ph­t giác ngÙ".</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>MÙt ·c iÃm nïa cça Kim c°¡ng thëa là bi¿n t¥t c£ mÍi sinh ho¡t Ýi sÑng thành sñ tu hành, thành con °Ýng giác ngÙ, lãi dång t¥t c£ c¡ hÙi cça Ýi sÑng à ¡t ¿n Ph­t tánh; ví då lãi dång gi¥c ngç à thành tñu clear light cça gi¥c ngç, lãi dång gi¥c m¡ à thành tñu illusory body, lãi dång cái ch¿t à ¡t ¿n clear light cça cái ch¿t... Có chín cách °a nhïng tr¡ng thái cça Ýi sÑng vào sñ thñc hiÇn Pháp thân, Báo thân, Hóa thân nh° v­y: hÙi nh­p vÛi Pháp thân, Báo thân, Hóa thân trong tr¡ng thái théc; hòa nh­p vÛi Pháp thân, Báo thân, Hóa thân trong tr¡ng thái ngç; hòa nh­p vÛi Pháp thân, Báo thân, Hóa thân trong tr¡ng thái ch¿t (Clear Light of Bliss, Geshe Kelsang Gyalso).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>CuÙc sÑng sau lúc ngÓi thiÁn cing là mÙt sñ tu hành. Tsongkapa nói: "Khi ã th¥y L¡c và tánh Không trong thiÁn Ënh, thì trong Ýi sÑng sau thiÁn Ënh, hành gi£ ph£i th¥y s¯c, thanh... là sñ k¿t hãp giïa L¡c và Không, do ó suÑt Ýi sÑng hàng ngày là mÙt "xu¥t th§n" liên tåc (Six Yogas of Naropa).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>MÙt ·c iÃm cça Kim c°¡ng thëa là sñ tích t­p ph°Ûc éc nhanh h¡n so vÛi ¡i thëa thông th°Ýng. Nh° chúng ta ã bi¿t, Ph­t là b­c L°áng Túc Tôn, hai thé tích liy trí tuÇ và ph°Ûc éc ã trÍn v¹n. Quá trình tích liy ph°Ûc éc ã §y ç rÓi, thì có °ãc S¯c thân Ph­t vÛi 32 t°Ûng chánh và nhïng t°Ûng phå. ây là mÙt quá trình mà theo Kinh thëa ph£i tu t­p lâu dài nhiÁu ki¿p. VÛi Kim c°¡ng thëa, sñ tích liy ph°Ûc éc này có thà rút ng¯n l¡i trong mÙt Ýi b±ng sñ quán t°ßng hóa th§n (và nhïng quán t°ßng khác). Sñ thiÁn Ënh này t¡o ra mÙt t°¡ng tñ vÁ S¯c thân, n¡i c° trú, tài nguyên và ho¡t Ùng cça mÙt vË Ph­t.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>MÙt ·c iÃm nïa cça Kim c°¡ng thëa là viÇc chuyÃn hóa các phiÁn não tiêu cñc (tham, sân, si...) thành BÓ Á. ây cing là mÙt chç Á cça Kinh thëa, nh°ng ß Kinh thëa có tính cách lý thuy¿t h¡n, nh° nói: PhiÁn não téc BÓ Á, tánh cça tham sân si là BÓ Á... Chúng ta hãy xem mÙt o¡n rút ng¯n lÝi d¡y cça Padmasambhava vÁ sñ chuyÃn hóa sã hãi b±ng nhïng chç Á cça ¡i thëa thông th°Ýng nh° tánh Không, nh° huyÅn, b¥t nhË...</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>"à c¯t ét sñ ch¥p ngã và tin vào ma qu÷, hãy ¿n mÙt n¡i dÅ sã nh¥t c¯m tr¡i. Hãy b¯t §u vÛi viÇc quy y Tam b£o, phát triÃn BÓ Á tâm và c§u xin bÕn s°. RÓi sau mÙt hÓi lâu quán t°ßng Të bi và BÓ Á tâm Ñi vÛi t¥t c£ chúng sanh nhiÁu nh° h° không, mà tr°Ûc h¿t là vÛi ma qu÷ cça vùng ¥y...</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thé hai, à c¯t ét sñ ch¥p ngã, hãy nh­n bi¿t r±ng mÍi Ñi t°ãng là không thñc. Khi nh­n ra mÍi Ñi t°ãng là không thñc, mÍi ý niÇm Áu là vÍng t°ßng, mÍi sñ Áu trÑng không, và cái th¥y bi¿t cça con b¥y giÝ cing nh° mÙt gi¥c mÙng, hay mÙt £o giác huyÅn hóa, lúc ¥y hãy i ngç trong mÙt tr¡ng thái Không - vô quái ng¡i, trong ó rÑt ráo không có gì hiÇn hïu...</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thé ba, à c¯t ét, hãy hiÃu tánh b¥t nhË nhÝ vào cái th¥y vïng ch¯c cça giai o¡n thành tñu. Dùng sñ sã hãi, sñ tin vào ma qu÷ à nâng cao tính ch¥t b¥t nhË. An trå th° th£ trong tr¡ng thái b¥t nhË, trong ó thân và tâm là không hai, b¡n và thù là không hai, ch° Thiên và ma qu÷ là không hai. Tóm l¡i, an trå trong tr¡ng thái n¡i ó không có b¥t kó hiÇn t°ãng nhË nguyên nào. N¿u ma qu÷ thñc sñ xu¥t hiÇn, hãy nh£y vào lòng ma qu÷ và con s½ i xuyên qua nó không ch°Ûng ng¡i trong tánh Không b¥t nhË và không nÁn t£ng. CuÑi cùng, ma qu÷ không có mÙt thñc thà nào.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>K¿t qu£ là, khi con hiÇn hïu thì các ma qu÷ còn hiÇn hïu; khi con bình an thì các ma qu÷ bình an; khi con gi£i thoát thì các ma qu÷ °ãc gi£i thoát; khi con °ãc thu§n hóa, các ma qu÷ cing °ãc thu§n hóa. Ma qu÷ là ma qu÷ cça chính con, và c¯t ét nó làm cho con an bình. Th¿ nên, chính là mÙt sñ nâng cao, làm m¡nh thêm trí huÇ khi giáp m·t vÛi mÙt n¡i chÑn áng sã h¡n là thiÁn Ënh trong ba nm" (Advice from Lotus, Born).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>CuÑi cùng, trong Kim c°¡ng thëa cing có nhïng ph°¡ng pháp chÉ d¡y trñc ti¿p nh° ThiÁn tông vÛi "b¥t l­p vn tñ, ngo¡i giáo biÇt truyÁn, trñc chÉ nhân tâm, ki¿n tánh thành Ph­t". ó là ¡i ¤n (Mahamudra) cça phái Kargyu và ¡i Toàn ThiÇn (Maha-Ati) cça phái Nyingma. ¡i ʽn chính là tánh Không. Trong kinh Ënh V°¡ng (King of Concentration Sutra), éc Ph­t nói: "Tánh cça t¥t c£ các pháp là ¡i ¤n". Dùng ¥n tánh Không này ¥n t¥t c£ các pháp, kà c£ tâm théc và t° t°ßng, °a t¥t c£ trß vÁ tánh Không à gi£i thoát".</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Méc Ù cao nh¥t cça ¡i ¤n là chÉ th³ng thñc t¡i. Shamar Rinpoche nói: "Lo¡i Mahamudra thé ba, Mahamudra cÑt lõi thì không có gì chung vÛi hai lo¡i tr°Ûc. Trong cách ti¿p c­n cça Trung quán, sñ tham céu mãnh liÇt thi¿t l­p mÙt niÁm tin vïng ch¯c trong tâm hành gi£, d«n ng°Ýi ¥y th¥u hiÃu ¡i ¤n. Trong Mahamudra M­t thëa, anh ta dña vào thiÁn Ënh vÁ hóa th§n và cách thñc hành Yoga. Nh°ng ß ây không c§n ¿n nhïng viÇc ó.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>VË th§y ã giác ngÙ và hÍc trò sµn sàng °ãc giác ngÙ. Nó là sñ nh­n bi¿t trñc ti¿p vÁ tâm bßi tâm, trñc ti¿p thiÁn Ënh vÁ Qu£ h¡n là tr£i qua nhiÁu b°Ûc. Ç tí có thà nh­n ra tâm mình và nhïng biÃu lÙ cça nó mà không dña vào b¥t cé ph°¡ng pháp nào ß trên, ¡n gi£n vì có ng°Ýi chÉ th³ng nó ra cho y; lúc ó, trí tuÇ thông tÏ cça y nh­n ra cái y °ãc chÉ cho. VÛi mÙt sÑ ng°Ýi, sñ nh­n ra ¥y là téc thÝi. ây là ph°¡ng pháp r¥t sâu xa, cao h¡n h¿t mÍi thé, °ãc Saraha, Tilopa và Milarepa truyÁn thå" (The Change of Expression).</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Còn ¡i Toàn ThiÇn có ngh)a là Ph­t tánh vÑn sµn ç, vÑn tñ toàn thiÇn ß m×i chúng ta, không c§n chÉnh trË, sía sang thêm bÛt, không ph£i tu t­p, chÉ c§n th¥y nó (ki¿n), tham thiÁn vÁ nó (thiÁn Ënh) và sÑng vÛi nó (h¡nh). Chúng ta th¥y lÝi d¡y cça Padmasambhava cho Ç tí không khác gì "téc tâm téc Ph­t" cça Mã TÕ:</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Hãy nghe ây, Dorje Dudjom hÍ Nanam!</font></font></font></i></b> <br><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Cái có tên là "tâm sáng tÏ cça giác ngÙ"</font></font></font></i></b> <br><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Là vÑn sµn bên trong, bÕn nhiên tñ hïu và không có trung tâm, cing ch³ng có chu vi</font></font></font></i></b> <br><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ChÛ sía chïa, chÉnh trË nó, mà ß trong tr¡ng thái tñ thông tÏ và trÑng sáng tñ nhiên</font></font></font></i></b> <br><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Không thay Õi, không làm bi¿n ch¥t, mà an trå gi£i thoát trong tánh bÕn nhiên!</font></font></font></i></b> <br><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Þ yên nh° th¿, tâm con ng°Ýi thoát khÏi Ùng niÇm</font></font></font></i></b> <br><b><i><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chính tâm ¥y là Ph­t!</font></font></font></i></b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>VÛi ¡i ¤n và ¡i Toàn ThiÇn, chúng ta có thêm nhïng ph°¡ng cách à làm phong phú thêm ThiÁn tông.</font></font></font><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1></font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Qua vài iÃm ¡i c°¡ng ß trên, chúng ta có thà có mÙt cái nhìn khái quát vÁ Kim c°¡ng thëa và cing hiÃu ph§n nào t¡i sao hiÇn nay Kim c°¡ng thëa là tông phái có £nh h°ßng lÛn trong viÇc thâm nh­p cça Ph­t giáo vào Tây ph°¡ng. Kim c°¡ng thëa cing là mÙt tông phái ít bË thay Õi so vÛi Ph­t giáo ¤n Ù, cho nên còn mang nhïng tinh túy cça Ph­t giáo ¤n Ù.</font></font></font> </td> </tr> </table>