GIÁ
TRỊ CỦA PHẬT GIÁO TRONG
THẾ
GIỚI TÂN TIẾN HIỆN ÐẠI
Nguyên
tác: Ðại Ðức Kodo Matsunami
Chuyển ngữ: H.T. Thích Trí Chơn
Trong thời
đại tân tiến ngày nay, hình như
chúng ta có thể thụ hưởng tất
cả mọi điều chúng ta muốn nếu
chúng ta siêng năng làm việc và
có tiền. Tiền bạc chắc chắn sẽ
mang lại cho chúng ta nhiều tiện nghi văn minh,
có thể giúp chúng ta thâu ngắn giờ
làm việc và tìm thấy nhiều thú
vui trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên
đồng thời, chúng ta thấy rằng những
tiện nghi tân tiến đó không giải
quyết được những vấn đề
thiết yếu cho đời sống chúng ta. Một
số đông người đang đau khổ
vì những lo nghĩ vật chất cũng như tinh
thần đã làm lay chuyển căn bản
cuộc sống của họ. Ðời sống chúng
ta còn luôn bị đe dọa không dứt
bởi những làn sóng bất an và sợ
hãi. Người hôm qua chúng ta gặp
có thể bị tai nạn và chết hôm nay.
Và ngày mai, một trận thế chiến
khác biết đâu lại chẳng xảy ra
để tận diệt toàn thể chúng ta.
Sự
có một chiếc xe hơi hay một gian nhà
không bù đắp được niềm lo
âu và sợ hãi ở nội tâm chúng
ta. Khi chúng ta nhận thức được rằng
nhu cầu vật chất là thiết yếu, nhưng
không phải là phương tiện tuyệt
hảo có thể làm cho cuộc sống chúng
ta phong phú, dĩ nhiên lúc ấy chúng ta
sẽ phải tìm đến tôn giáo là
nơi hy vọng có thể đem lại cho chúng
ta sự an bình trong tâm và ý nghĩa
của cuộc sống. Xung quanh chúng ta có
nhiều màu sắc tôn giáo đang mời
gọi tâm hồn chúng ta. Tuy nhiên chúng
chỉ ảnh hưởng đến chúng ta một
cách gián tiếp. Nhiều người quá
chú trọng đến công tác xã hội
gần như quên hẳn những vấn đề
khác của đời sống tôn giáo.
Có những kẻ lại chỉ lo nghĩ đến
việc cầu xin mê tín dị đoan và chấp
nhận mù quáng mọi giáo điều
của giới lãnh đạo tinh thần trong tôn
giáo.
Mọi
lý thuyết Thần Học về những quyền
lực siêu nhân của họ tìm thấy qua
sự chữa lành bệnh nhân và các
phép lạ không dể dàng chứng thực
trong đời sống hằng ngày của chúng
ta. Do đó, chúng trở nên càng khó
hiểu và thực hành. Nhiều người
đã không thỏa mãn nên khao khát
đi tìm một vài giải đáp chân
chính cho những vấn đề thắc mắc trong
cuộc, có thể thỏa mãn cả hai mặt
tinh thần và tình cảm của họ; nhưng
họ đã không tìm thấy điều
đó trong các tôn giáo cổ truyền
và đành bỏ chúng để hy vọng
tìm câu giải đáp trong những thế
giới ăn chơi dục vọng. Tuy nhiên, họ
đã thất bại không tìm ra ý
nghĩa cuộc sống qua những cảnh giới hoan
lạc nói trên và tinh thần họ trở
nên những kẻ cuồng loạn không còn
có thể đương đầu với mọi
vấn đề sự sống khách quan của
họ nữa.
Chúng
ta nên nhận thức rằng chúng ta phải
làm chủ nhân ông, chứ không là
những kẻ nô lệ cho mọi nếp sống
dục vọng thường tình mà chúng
vốn lâu đời ngự trị ở chúng ta.
Trong vấn đề này, Phật Giáo đã
nỗi bật hơn các tôn giáo khác.
Phật Giáo là một tôn giáo- thế
giới và là một phương pháp
sống do Ðức Phật Thích Ca chỉ bày
khoảng 2.500 năm về trước. Ðiều mà
Ngài đã chứng ngộ là một
giáo lý độc nhất chưa có vị
Hiền Thánh nào trên thế giới này tìm
ra. Chính Ngài đã có một kinh
nghiệm khổ đau về mọi vấn đề
cuộc sống và nhờ ở sự tu tập tranh
đấu bản thân, Ngài đã giác
ngộ được con đường tận diệt
chúng. Con đường đó là sự
nhận thức về “Bản Thể Ðồng
Nhất Của Sự Sống” mà không một
tôn giáo Tây Phương nào có thể
tìm ra.
Ðức
Phật đã giác ngộ sâu xa rằng
tất cả chúng sanh hữu tình đều
có chung ý muốn ham sống và sự thể
hiện nó trong những hoàn cảnh riêng
của mỗi người. Mọi người đều
gắn liền với thực tại và họ
chỉ có thể sống còn nhờ nương
vào sự sống của những kẻ khác. Cho
nên cuối cùng, đức Phật tin
tưởng rằng con đường duy nhất
chúng ta có thể áp dụng mà không
làm hại lẫn nhau là thực hiện sự
đồng nhất căn bản của mọi cuộc
sống. Thế giới chúng ta không gì
khác hơn ngoài sự thể hiện tánh
đồng nhất của cuộc sống trong đó
mọi chúng sanh, hữu tình cũng như vô
tình đều mật thiết tương quan sinh
tồn.
Trên
căn bản này sự cuộc sống, con
người phải xóa bỏ mọi sự phân
biệt và chấm dứt cái ý tưởng
gọi là “Của Ta” hoặc “Không
Phải Của Ta”. Sự phân biệt này
phát sinh bởi lòng dục vọng vô minh,
nguồn gốc sâu xa từ vô thỉ đã
buộc ràng con người. Theo Phật Giáo,
lòng tham mù quáng đã khiến chúng
sanh phân biệt cuộc sống cá nhân với
vô lượng thế giới sự sống của
những kẻ khác, và từ đó phát
sinh ở tâm niệm con người mọi ý
tưởng tranh chấp, ngộ nhận và xung
đột. Cũng bởi lòng tham mù quáng
này đã dẫn đến sự chấp
ngã “cái Ta” của con người và
do đó sinh ra tính xấu vị kỷ. Vì
dục vọng vô minh con người đã
chống lại bản thể đồng nhất của
sự sống để tạo nên một thế
giới giả dối với muôn ngàn cuộc
sống sai biệt, một thế giới không
thật có, mà chỉ do những vọng
tưởng điên đảo của con người
tạo ra.
Nếu
chúng ta nhận thức được tầm quan
trọng của sự sống nhất thể, chúng ta
có thể chia xẻ nguồn vui với mọi kẻ
khác cũng như hành động vì hạnh
phúc của họ, và bởi tất cả
chúng ta là Một nên khi chúng ta làm
hại kẻ khác tức có nghĩa là
chúng ta đã làm hại chính mình.
Cho nên, bản ngã đồng nhất này
là một chân lý cao siêu nhất và
đức Phật được tôn xưng là
bậc Toàn Giác, đấng đã giác
ngộ thấu suốt tận cùng bản thể
của sự sống muôn loài.
Khi
một vị đệ tử của đức Phật
hỏi: “Ngài có phải là Thượng
Ðế không?”. Ðức Phật trả lời:
“Không”. “Là một bậc
Thánh?”. “Không”. “Vậy Như Lai
là người thế nào?”. Ðức
Phật đáp: “Ta là người đã
giác ngộ”. Câu trả lời của
đức Phật đã trở thành danh hiệu
của Ngài, bởi đây là điều
đức Phật đã thuyết bày.
Ðức
Phật không phải là đấng Tạo
Hóa dựng nên vũ trụ như một số
người lầm tưởng hay một vị Thần
cao cả có nhiều quyền phép thiêng
liêng. Ngài không là một quan tòa
có quyền thưởng phạt chúng ta, cũng
không phải đấng Thượng đế
phân biệt được hành động
Thiện, Ác của con người. Ngài chỉ
là một ánh sáng chỉ đường
tuyệt vời trong vũ trụ. Trí tuệ vô
biên và lòng từ bi bao la của Ngài
đã khai ngộ cho chúng ta nhận thức được
sự vô thường mong manh của kiếp sống
con người và khích lệ chúng ta có
được lòng thương tất cả mọi
chúng sanh vốn chung cùng với chúng ta
một bản thể đồng nhất.
Cho
nên chúng ta là những vị Phật sẽ
thành, và đức Phật với chúng sanh
đều có tương quan liên hệ, nghĩa
là trong Phật có chúng sanh và trong
chúng sanh có Phật. Ðây không phải
là một cảnh giới huyền bí hay ảo
tưởng riêng dành cho những kẻ siêu
phàm mới có thể đạt được,
mà là một cuộc sống thông
thường chúng ta có thể thực hiện trong
đời sống hằng ngày. Giáo lý
đức Phật không phải tìm thấy
bởi sự suy luận hay tranh biện mà do ở
kinh nghiệm trực tiếp được xây
dựng trên chân lý của những luật
nhân qủa. Ðức Phật dạy: “Giáo
lý của Như Lai không gì khác ngoài
lời dạy cuộc sống là khổ đau
và phương pháp diệt trừ đau khổ”.
Lời dạy của Ðức Phật do đó
rất thực dụng và khoa học cùng luôn
luôn liên hệ đến những vấn
đề sự sống và năng lực phát triển
tinh thần của chúng ta.
Khi
đức Phật sắp nhập diệt, Ngài
đã truyền dạy cho đức A Nan một trong
những đại đệ tử của Ngài
như sau: “Này A Nan! Ngươi hãy tự
làm ngọn đuốc cho chính ngươi.
Ngươi hãy quay về nương tựa nơi
chính ngươi. Ðừng tìm nơi
nương tượng nào khác ở ngoài.
Hãy nắm vững chân lý làm ngọn
đèn soi sáng cho ngươi. Hãy nắm
vững chân lý làm nơi nương tựa
cho ngươi. Hãy tinh tấn để tự
giải thoát” (O Ananda, be ye lamps unto yourself. Be ye
a refuge to yourself. Betake yourself to not external refuge. Hold fast to the
Truth as a lamp. Hold fast as a refuge to the Truth ……Work out your
own salvation with diligence…….). Trải qua hơn 2.500
năm. Phật giáo dù đã được
phát triển thành nhiều hệ thống tư
tưởng và học thuyết nhưng không
ngoài cứu cánh là khai thị cho chúng
sanh nhận thức được “Bản Thể
Ðồng Nhất Của Sự Sống” qua
đức tính bình đẳng Từ Bi và
Trí Tuệ của đức Phật.
Trích
tạp chí Tiếng Nói Phật Giáo”
(Voice of Buddhism) số tháng 7 năm 1964 phát
hành tại
---o0o---
Trình
bày: Nhị Tường
Cập
nhật: 01-11-2005