BA MƯƠI
LỜI KHUYÊN TÂM HUYẾT
Của Gyalwa
Longchenpa
Thanh Liên
dịch
Giữa không
gian trùm khắp của trí tuệ của Ngài, Pháp giới Tuyệt
đối,
Những tia
ấm áp của lòng bi mẫn của Ngài chiếu sáng trên đám mây
những lời cầu nguyện,
Trận mưa
lớn chất cam lồ đổ xuống không dứt
Trên cánh
đồng những chúng sinh được rèn cập, làm chín mùi
những mầm chồi của Ba Thân [1]
Chúng con
đảnh lễ dưới chân Guru, vị bảo trợ, Đấng Siêu
việt của Tam Bảo.
Nhờ
sự khao khát mãnh liệt con có thể hợp nhất dòng truyền
siêu phàm của sự thành tựu;
Nhưng
thiếu sự tinh tấn, sự hiện hữu này thật vô ích và
giờ đây đang trên đà sa sút.
Con có ý hướng
hành động như các Risi [2] nhưng
Giờ đây
con hoàn toàn thất vọng và nhận ra rằng người khác cũng
như con.
Đây là lý
do tại sao để khơi dậy trong tâm con một sự từ bỏ
trọn vẹn, con đã thốt lên ba mươi lời khuyên tâm
huyết này.
Lời
Khuyên thứ nhất
Than ôi!
Bằng đủ loại phương tiện thiện xảo,
Với một đám
đông vây quanh, ta có thể nắm giữ một di sản tu viện
đồ sộ.
Nhưng điều
này là nguồn gốc của những tranh chấp và gây nên
những vướng mắc to lớn cho bản thân.
Sống
đơn độc một mình là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai
Trong
những nghi lễ của thôn làng với ý định
Xua tan các chướng
ngại và chế ngự những tinh linh xấu ác, ta có thể phô
diễn những phẩm tính của mình trong đám đông.
Nhưng chính
bởi sự thèm khát thực phẩm và của cải,
Mà bổn tâm
ta sẽ bị quỷ ma cướp đi mất.
Điều
phục tâm của riêng mình là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ ba
Sau khi thâu
thập những đóng góp to lớn từ những người nghèo khó,
Nhờ thế ta
có thể xây dựng những pho tượng, đền đài, ban phát
nhiều của bố thí và v.v..
Nhưng điều
này khiến cho người khác tích tập tội lỗi trên những
nền tảng đạo đức.[3]
Làm cho
tâm của riêng mình trở nên đức hạnh là lời khuyên tâm
huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ tư
Khao khát
sự vĩ đại, ta sẽ thuyết giảng Pháp cho người khác và
Bằng vô số
thủ đoạn lừa dối, ta sẽ sở hữu một đám đông người
quyền thế và khúm núm.
Nhưng một tâm
thức như thế bám víu vào những thực tế gớm guốc là
nguyên nhân của sự kiêu ngạo.
Chỉ có
những chương trình ngắn hạn là lời khuyên tâm huyết
của tôi.
Lời
Khuyên thứ năm
Buôn bán,
cho vay lời, và mọi loại lọc lừa này;
Với của
cải được tích luỹ bằng cách thế sai lạc, ta có thể
thực hiện những cuộc cúng dường hết sức long trọng,
Nhưng những
công đức đặt trên sự tham lam là nguồn gốc của tám
pháp thế tục.[4]
Thiền
định về việc vứt bỏ sự thèm khát là lời khuyên tâm
huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ sáu
Đóng vai
trò nhân chứng, người bảo lãnh và dính dáng vào những
cuộc kiện tụng,
Nhờ đó ta có
thể hoà giải những cuộc tranh chấp của những người
khác, cho rằng việc này là để mưu cầu sự tốt đẹp
cho mọi người.
Nhưng ham mê
điều này sẽ mang lại những mục đích vụ lợi.
An trụ
không mong chờ hay lo sợ là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ bảy
Cai quản các
tỉnh thành, có những người phục vụ và của cải vật
chất,
Do đó tiếng
tăm của ta có thể lan xa toàn thế giới.
Nhưng vào lúc
chết, những điều này không có chút giá trị nào.
Nỗ lực
trong thực hành của mình là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ tám
Những người
quản lý, thị giả, những người nắm các vị trí trọng
trách và những người nấu bếp
Là những
cột trụ của cộng đồng tu sĩ.
Nhưng một tâm
thức dính mắc vào những điều này là nguyên nhân của
sự bận tâm lo lắng.
Giảm
thiểu sự lăng xăng rắc rối là lời khuyên tâm huyết
của tôi.
Lời
Khuyên thứ chín
Mang vác
những pháp khí, vật cúng dường, sách vở và dụng cụ làm
bếp,
Ta có thể
leo lên những rặng núi, đơn độc với mọi thứ cần
thiết.
Nhưng trang
bị đầy đủ vào lúc này là nguồn gốc của những khó
khăn và tranh chấp.
Không có
những nhu cầu là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười
Trong
những thời đại suy đồi này ta có thể tới gần những
người thô lỗ quanh ta.
Mặc dù ta
nghĩ rằng điều đó sẽ ích lợi cho họ,
Nó chính là
nguồn gốc của những tư tưởng độc hại.
Nói
những lời an tịnh là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười một
Không có
mọi tính toán ích kỷ, ta có thể,
Với lòng thương
mến, nói cho người khác những khiếm khuyết của họ,
chỉ nghĩ tới điều tốt lành của riêng họ.
Nhưng mặc dù
những gì ta nói là chân thật, chúng sẽ làm tổn thương
trái tim họ.
Nói
những lời dịu dàng là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười hai
Ta dấn mình
vào những cuộc tranh cãi, bảo vệ quan điểm của mình và
Do đó mâu
thuẫn với điều người khác suy nghĩ để bảo vệ sự
thanh tịnh của Giáo lý.
Nhưng bằng
phương cách như thế ta gây nên những tư tưởng bất
tịnh.
Giữ yên
lặng là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười ba
Nghĩ rằng
ta đang phụng sự,
Ta hộ trì
theo một cách thế thiên lệch dòng truyền thừa của Guru
và quan điểm triết học của ta.
Nhưng việc tán
dương mình và xem thường người khác làm chín mùi những
tham luyến và sân hận của ta.
Lìa bỏ
những điều này là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười bốn
Khi đã
khảo sát thấu đáo Giáo Pháp đã nghe,
Ta có thể
nghĩ rằng việc mình hiểu rõ những lỗi lầm của người
khác
Là bằng
chứng cho thấy ta đạt được trí tuệ phân biệt.
Nhưng suy nghĩ
theo lối này gây nên sự tích tập những tội lỗi của
riêng ta.
Nhìn
mọi sự đều thanh tịnh là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười lăm
Chỉ nói
về tánh Không trống rỗng và xem thường nhân quả,
Ta có thể
nghĩ rằng sự vô-hành là quan điểm tối hậu của Giáo
Pháp.
Nhưng từ
bỏ hai tích tập sẽ làm sự hưng vượng thực hành của
ta bị khô héo.
Hợp
nhất hai điều này là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười sáu
Về sự
nhập môn thứ ba, đó là sự đi xuống của bản chất và
v.v..
Ta có thể
nghĩ rằng với phương tiện là thân thể của người khác
sẽ dẫn tới sự tiến bộ vượt bực.
Nhưng trên
con đường này của sự bất tịnh nhiều đại hành giả
đã bị mắc bẫy.
Nương
tựa vào con đường giải thoát là lời khuyên tâm huyết
của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười bảy
Ban những
lễ quán đảnh cho những người không có phẩm tính và phân
phát cho đám đông
Những vật
linh thánh là nguồn gốc của sự lạm dụng và hư hỏng
samaya (giới nguyện).
Ưa thích
cách hành xử ngay thẳng là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười tám
Trần
trụi nơi công cộng và những sự lập dị khác,
Ta có thể
nghĩ rằng đó là thực hiện vai trò một yogi.
Nhưng đây là
cách ta làm cho những người thế gian mất niềm tin.
Thận
trọng trong mọi sự là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ mười chín
Dù ta ở nơi
đâu, với khát khao được làm người vĩ đại nhất
Ta sẽ hành
động với một phong cách truyền thống và khôn ngoan.
Nhưng điều
này là nguyên nhân của việc rơi từ địa vị cao cả
nhất xuống chỗ thấp kém nhất.
Không căng
thẳng mà cũng không buông lỏng là lời khuyên tâm huyết
của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi
Dù ta
sống trong những thôn làng, tu viện, hay những ẩn thất
trong núi non,
Không tìm
kiếm những người thân thiết, ta là bạn của tất cả,
Nhưng không
thân thiết cũng không thù địch.
Giữ
sự độc lập là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi mốt
Khoác lấy
một dáng vẻ giả tạo, ta có thể đảnh lễ
Trong một cách
thế tốt đẹp những người bảo trợ chăm sóc đời
sống của ta.
Nhưng việc
giả vờ vì lợi ích của người khác khiến cho ta tự vướng
mắc.
Hành
xử với sự tinh tế không thay đổi là lời khuyên tâm
huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi hai
Có vô số
tác phẩm về khoa tiên tri, thiên văn, y học và v.v..
Mặc dù chúng
đề cập tới những phương pháp được đặt nền trên
Những mối
liên kết tương thuộc (nhân duyên), dẫn tới sự toàn trí.
Trở nên
rất ưa thích những vấn đề khác nhau này sẽ làm tán
loạn việc suy niệm của ta.
Giảm
thiểu việc nghiên cứu những khoa học này là lời khuyên
tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi ba
Khi không bước
ra ngoài, ta sắp xếp ở bên trong,
Do đó ta có
thể có mọi tiện nghi giữa sự cô tịch.
Nhưng đây là
cách phung phí toàn bộ đời ta vào những tiểu tiết tầm
thường.
Vứt
bỏ mọi hoạt động này là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi bốn
Uyên bác,
đức hạnh và v.v.., cũng có một ít tinh tấn hướng tới
sự thành tựu,
Nhờ đó
những phẩm tính cá nhân của ta có thể đạt tới đỉnh
cao của chúng.
Nhưng bám níu
vào những điều này ta sẽ hoàn toàn tự vướng mắc.
Biết cách
giải thoát, không có tánh tự kỷ trung tâm là lời khuyên
tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi lăm
Làm mưa đá
và sấm sét trút xuống, tụng những thần chú đầy ma
lực, trong khi tự bảo vệ mình trước tất cả những điều
đó,
Ta có thể
nghĩ rằng đó là để điều phục những gì cần điều
phục.
Nhưng bằng cách
thiêu đốt người khác ta sẽ kết thúc đời mình trong
những cõi thấp.
Sống
khiêm tốn là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi sáu
Ta có thể
sở hữu thật dư dả những bản văn đáng ao ước, lời
dạy khẩu truyền, những chú giải và v.v..
Nhưng nếu ta
không đưa chúng vào thực hành, thì vào lúc chết chúng
sẽ chẳng có giá trị gì.
Nghiên
cứu tâm ta là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi bảy
Khi ta
thực hành nhất tâm, ta có thể có những kinh nghiệm,
Thảo luận
chúng với những người khác, viết những bài kệ tâm
linh và hát tụng những bài ca chứng ngộ.
Mặc dù
những điều đó là những hiển lộ tự nhiên của sự
thực hành,
Chúng sẽ làm
phát triển những niệm tưởng lan man.
Tránh xa
sự trí thức hóa là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi tám
Bất kỳ
khi nào những tư tưởng xuất hiện, điều quan trọng là
nhìn kỹ chúng.
Như thế khi
ta có một sự thấu suốt rõ ràng về tâm thức
Điều quan
trọng là an trụ với nó.
Mặc dù không
có gì để thiền định,
Điều quan
trọng là an trụ trong thiền định như thế.
Luôn luôn
chú tâm là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ hai mươi chín
Trong tánh
Không, hành động phù hợp với Luật nhân quả,
Khi đã thấu
suốt sự vô hành, trì giữ ba giới nguyện.[5]
Với lòng bi
mẫn,[6] cầu mong chúng con nỗ lực vì sự lợi lạc của
chúng sinh.
Hợp
nhất hai sự tích tập [7] là lời khuyên tâm huyết của tôi.
Lời
Khuyên thứ ba mươi
Ta đã đi
theo nhiều Guru (Đạo sư) minh triết và thành tựu, nhận lãnh
nhiều giáo huấn sâu xa,
Và đọc kỹ
một ít Kinh điển và tantra, nhưng ta vẫn không áp dụng
chúng.
Than ôi!
Ta chỉ đang tự lừa dối mình.
Như thế
chính vì bản thân tôi và những người như tôi, tôi đã
nói ra ba mươi lời khuyên tâm huyết này. Nhờ bất kỳ công
đức ít ỏi nào có thể phát sinh từ một thái độ từ
bỏ như thế, cầu mong tất cả chúng sinh được dẫn
dắt trong những phạm vi hoang dã của sự sống, và được
củng cố trong đại lạc. Bằng cách đi theo những dấu chân
của ba đời chư Phật và Bồ Tát và của những bậc thánh
vĩ đại, cầu mong chúng con trở thành những trưởng tử
siêu việt của các ngài. Như thế, được thúc đẩy bởi
thái độ từ bỏ thật nhỏ nhoi, Tsultrim Lodro [8] đã hình
thành ba mươi lời khuyên tâm huyết này.
Chú thích:
1.
Hoá Thân, Báo Thân, Pháp Thân.
2.
Ẩn sĩ, thánh nhân.
3.
Khi làm như thế, thay vì tích tập công đức, cả Lạt ma
lẫn những thí chủ đều tích tập sự lầm lỗi (phi công
đức.)
4.
Vinh nhục, sướng khổ, được mất, khen chê.
5.
Tiểu thừa, Đại thừa và Kim Cương thừa.
6.
Lòng bi mẫn không hình tướng, lòng bi mẫn không có sự
quy chiếu.
7.
Tích tập công đức và tích tập trí tuệ.
8.
Một trong những danh hiệu của Đức Longchenpa.
Nguyên tác:
Thirty Pieces of Advice From the Heart
by Gyalwa
Longchenpa
http://www.geocities.com/Athens/Ithaca/4886/30pieces.htm
Thanh Liên
dịch