ÿþ<body style background=images/index_09.jpg width=619 height=345> <CENTER><td VALIGN=TOP><font color="#FFFFFF">.</font> <table BORDER=0 CELLSPACING=0 CELLPADDING=0 WIDTH="550" > <caption><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#CC0000">ÁNH SÁNG  O PHÁP</font></font></b> <br><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#CC0000"><font size=-1>nguyên tác Light of Dharma cça Lama Yeshe,</font></font></font></b> <br><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#CC0000"><font size=-1>do nhà sách Wisdom xu¥t b£n.</font></font></font></b> <br><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#CC0000"><font size=-1>Vô HuÇ Nguyên dËch</font></font></font></b></caption> <tr> <td HEIGHT="2"><img SRC="none.gif" height=2 width=1></td> </tr> <tr> <td BGCOLOR="#008DD5"><img SRC="none.gif" height=1 width=1></td> </tr> </table> <blockquote><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Sáng Chç Nh­t</font></font></font></b> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Kính chào qúy vË. Tôi s½ nói cái gì ây? (c°Ýi)</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta ang tìm ki¿m tñ do gi£i thoát. Chúng ta ang i tìm sñ gi£i thoát nào ây? MÙt cách nào ó, chúng ta c§n chi¿n th¯ng cái tôi: ch¥p ngã, tham lam, sân h­n, bám víu, gi­n hÝn, nóng n£y, dÓn nén, u mê, ái dåc...Tôi hy vÍng r±ng tôi ã nêu ra §y ç nhïng v¥n Á. Nhïng v¥n Á này chúng ta c§n ph£i chinh phåc, c§n ph£i nhÕ i t­n gÑc rÅ. ó là lý do t¡i sao, tr°Ûc nh¥t tôi muÑn cÑng hi¿n qúy vË mÙt câu m­t chú, câu m­t chú cça Thích Ca Mâu Ni Ph­t: MUNI MUNI MAHAMUNIYE SOHA.  Hãy chi¿n th¯ng, hãy chi¿n th¯ng tham vÍng và bám víu, hãy chi¿n th¯ng t¥t c£ nhïng ý niÇm nhË nguyên. Câu m­t chú này r¥t éng nghiÇm và hïu ích.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Të áy sâu th³m cça trái tim tôi, câu m­t chú này chuyÃn ¿n trái tim cça qúy vË, chúng ta hãy cùng nhau tång lên, TA YA THA OM MUNI MUNI MAHAMUNIYE SOHA. Trong lúc tång, hãy ngh) ¿n nhïng v¥n Á mà tôi vëa nh¯c ¿n,  ây là nhïng v¥n Á cça tôi. Tôi c§n ph£i chi¿n th¯ng chúng, nh° v­y tôi mÛi có thà giúp °ãc nhïng ng°Ýi khác. TA YA THA OM MUNI MUNI MAHAMUNIYE SVAHA.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Óng thÝi cing nên ngh) ¿n iÁu ¡n gi£n này: là mÙt con ng°Ýi, tôi ph£i chËu trách nhiÇm vÁ thân, kh©u và ý cça tôi. Bên ngoài nhïng công viÇc th°Ýng ngày, ba iÁu này mÛi chính là công viÇc cça chúng ta. Ph­t giáo r¥t ¡n gi£n, r¥t thñc t¿, d­y r±ng, là mÙt con ng°Ýi chúng ta ph£i chËu trách nhiÇm vÁ thân kh©u và ý cça chính chúng ta. Ba sñ viÇc này mÛi thñc sñ là trách nhiÇm cça chúng ta. Ph­t giáo r¥t ¡n gi£n, r¥t thñc t¿, r¥t rõ ràng. Là mÙt ng°Ýi, chúng ta ph£i chËu trách nhiÇm vÁ thân kh©u và ý cça chúng ta. N¿u chúng ta ý théc °ãc ba v¥n Á này thì mÍi sñ viÇc s½ trß nên r¥t dÅ dàng; n¿u chúng ta không làm °ãc ba iÁu này mÙt cách dÅ dàng thì t¥t c£ mÍi sñ viÇc s½ trß nên phéc t¡p, iên lo¡n và phiÁn toái.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Bây giÝ chúng ta thñc t­p mÙt hình théc thiÁn ¡n gi£n vÛi câu m­t chú, OM AH HUM. Þ t¡i luân xa Énh §u (luân xa 7) trong trung tâm cça não bÙ, có chçng tí OM m§u tr¯ng; qúy vË có thà quán t°ßng ¿n mÙt âm thanh OM. Þ t¡i cÕ hÍng (luân xa 5) có chçng tí AH nhÏ m§u Ï. T¡i trái tim (luân xa 4) vÛi âm thanh và chçng tí HUM m§u xanh. Të ba trung tâm này cça tôi , OM m§u tr¯ng, AH m§u Ï và HUM m§u xanh ¿n ba n¡i ó cça qúy vË. Hãy l­p l¡i theo tôi: OM.....và hãy t°ßng t°ãng sñ an l¡c, nguÓn nng lñc có tia sáng tr¯ng tràn ng­p kh¯p thân thà cça qúy vË. RÓi, të nguÓn an l¡c AH m§u Ï t¡i cÕ hÍng tràn lan kh¯p thân thà cça qúy vË và thanh t©y nhïng lÝi nói không trong s¡ch, không thanh khi¿t cça quý vË. Hãy l·p l¡i AH nhiÁu l§n. RÓi, të trái tim, HUM nguÓn nng lñc vô biên, bao la, m§u xanh, tràn §y niÁm an l¡c, nhïng tia sáng xanh này tÏa ra kh¯p thân thÃ, tràn lan kh¯p xé Thåy iÃn (Lama ang thuy¿t pháp ß Thåy iÃn -Dg) và toàn vi trå. Hãy l·p l¡i nhiÁu l§n HUM.....hãy thành tâm và thñc sñ tÉnh théc khi Íc tång HUM. Chúng ta tång mÙt âm dài ho·c ng°ng l¡i l¥y h¡i rÓi ti¿p tåc. HUM......</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ng°Ýi Thåy iÃn mÝi tôi ¿n ây à mang l¡i ánh sáng cça ¡o pháp. Quý vË ngh) r±ng ây là mÙt viÇc tÑt lành. Tôi xin kà mÙt câu chuyÇn. Khi Atisha mang ¡o Ph­t ¿n Tây T¡ng, mÙt thiÁn gÉa Tây T¡ng ¿n chào ón Atisha rÓi th°a vÛi ngài r±ng, tôi thñc hành thiÁn Ënh r¥t chuyên chú, siêng nng. Atisha tr£ lÝi:  ó là mÙt hành Ùng x¥u, hãy bÏ i ! N¿u tôi cing b¯t ch°Ûc Atisha nói vÛi qúy vË ,  ëng thiÁn nïa, thiÁn là mÙt iÁu sai l§m! &nbsp; có l½ qúy vË s½ gi¿t tôi. Có thà qúy vË s½ nói,  Tôi ¿n ây à hÍc thiÁn mà ông l¡i tuyên bÑ thiÁn là mÙt iÁu x¥u. Th­t là quái gß.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ThiÁn gi£ này ngh),  Có thà tôi nên d­y ng°Ýi khác thiÁn. Nh°ng Atisha b£o ông ta,  ó là mÙt iÁu x¥u, hãy bÏ i ! &nbsp; ThiÁn gÉa ch³ng hiÃu gì, âm ra nghi ngÝ. Oâng ta l¡i ngh),  Có thà ôi khi mình nên thiÁn và ôi khi mình nên d¡y ng°Ýi khác thiÁn. Atisha b£o,  Hành Ùng ó cing x¥u, ông nên të bÏ! &nbsp; ThiÁn gÉa bÏ thiÁn, rÓi hÏi,  Tôi nên làm gì bây giÝ? &nbsp; Atisha b£o:  Hãy të bÏ&nbsp; bám víu vào nhïng iÁu hài lòng cça cuÙc Ýi này, ó là iÁu ông nên làm. &nbsp;</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Quan niÇm này có lý hay không có lý? Nó th­t là có ý ngh)a! V¥n Á cça chúng ta là gì? Hãy kh£o sát ngay bây giÝ xem, v¥n Á cça ng°Ýi Thåy iÃn là gì? Tôi ch¯c ch¯n r±ng h§u h¿t qúy vË ã thiÁn, nh°ng qúy vË v«n có v¥n Á là ang tñ th°¡ng xót mình, ang tñ th°¡ng thân trách ph­n. Tôi ch¯c ch¯n r±ng qúy vË ã tëng bàn lu­n vÁ ¡o Pháp, ã nói r¥t nhiÁu vÁ ¡o Pháp, ¡o Pháp, ¡o Pháp. Nó có lý do hay là không có lý do?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta ã th¥y, chúng ta ã hiÃu nhïng v¥n Á cn b£n cça con ng°Ýi trong nhïng lÝi d¡y b£o cça éc Ph­t. Chúng ta nên hiÃu r±ng chính chúng ta ã sáng t¡o ra nhïng v¥n Á này; chúng ta ã tñ t¡o ra v¥n Á cho chính chúng ta. Tôi s½ trình bày nó theo mÙt chiÁu h°Ûng khác. Bám víu vào nhïng vui thú cça cuÙc Ýi là mÙt v¥n Á, bßi vì, nh° chúng ta ã th¥y, t¥t c£ mÍi ng°Ýi Áu tìm ki¿m thú vui. Chúng ta làm t¥t c£ mÍi thé, t¥t c£ mÍi viÇc, t¥t c£ nhïng gì chúng ta có thà ngh)&nbsp; ra °ãc - có b¡n trai, b¡n gái, l¥y vã l¥y chÓng, có nhà, có iÇn... vân vân...b¥t cé gì...- bßi vì chúng ta c§n thú vui, chúng ta c§n sñ hài lòng, nên chúng ta cÑ g¯ng b±ng ç mÍi cách. Nh°ng, chúng ta ã không c£m °ãc sñ tho£i mái ß ây (Lama chÉ vào trái tim) bßi vì chúng ta ang bám víu.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ngoài viÇc cÑ g¯ng tìm ki¿m nhïng thú vui v­t ch¥t càng nhiÁu càng hay à làm cho chúng ta vui, chúng ta còn thí tìm ki¿m mÙt vài tôn giáo khác nïa. Tôn giáo chúng ta ang theo không thÏa mãn chúng ta nên chúng ta b¯t §u i tìm mÙt tôn giáo khác,  Có thà là Ph­t giáo Tây T¡ng tÑt....có thà là Aán Ù giáo....có thà HÓi giáo....có thÃ.... T¥t c£ nhïng viÇc ki¿m tìm này là à gi£i quy¿t nhïng v¥n Á, nhïng r¯c rÑi cça chúng ta ang có. Chúng ta ngh) r±ng ây là mÙt viÇc tÑt, nh°ng Atisha nói,  Anh ã thiÁn nh°ng nhïng v¥n Á cça anh v«n còn ó, không thay Õi, không chuyÃn hóa. &nbsp; Chúng ta ã tëng tång kinh, chúng ta qùy l¡y, chúng ta làm ç mÍi nghi lÅ, ç mÍi thé --d¡y b£o, thuy¿t pháp (nh° tôi ang làm). DiÅn gi£ng, tång kinh.....nh°ng v¥n Á v«n còn ó. V¥n Á v«n còn y nguyên ó.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ó là lý do t¡i sao Atisha nói t¥t c£ nhïng sñ thñc hành tôn giáo này Áu x¥u và chúng ta nên të bÏ. Ngài thñc sñ muÑn nói chúng ta nên buông bÏ t¥t c£ nhïng ý ngh) tiêu cñc, nhïng quan niÇm làm chúng ta khÕ sß, làm chúng ta ph£i theo uÕi, ph£i bám víu vào nhïng thú vui v­t ch¥t, do ó chúng ta chÉ Ã tâm vào nhïng sñ viÇc tìm ki¿m h¡nh phúc tr§n gian. ó là iÁu chúng ta ph£i buông bÏ. RÓi ánh sáng cça ¡o Pháp s½ ¿n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ó là lý do t¡i sao chúng ta nên có mÙt Ýi sÑng ¡n gi£n và nên c¯t ét t¥t c£ nhïng tình tr¡ng m­p mÝ, lÙn xÙn, u mê, mù quáng. Chúng ta nên t¡o cho chính chúng ta mÙt cuÙc sÑng càng trong sáng càng tÑt. Chúng ta ã °ãc nghe bi¿t vÁ Ýi sÑng thñc sñ ¡n gi£n cça éc Ph­t Thích Ca và cça nhïng thiÁn gia Tây T¡ng. Các Ngài ã të bÏ nhïng n¿p sÑng phéc t¡p cça tr§n gian. Tôi ngh)&nbsp; chúng ta nên hiÃu r±ng chúng ta ã t¡o ra mÙt Ýi sÑng, mÙt tình tr¡ng qúa phéc t¡p cho chính chúng ta, do ó chúng ta luôn luôn i ¿n nhïng k¿t cuÙc u mê, l§m l«n và không bao giÝ ch¥m dét °ãc nhïng v¥n Á, nhïng khó khn và khÕ au. Nhïng v¥n Á không bao giÝ ngëng xu¥t hiÇn, h§u nh° chúng trß l¡i không bao giÝ thôi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Khi tôi nói chúng ta c§n ph£i të bÏ nhïng theo uÕi, nhïng bám víu và nhïng °Ûc muÑn, không có ngh)a là chúng ta v¥t bÏ cái mii cça chúng ta i (Lama l¥y tay kéo cái mii cça ngài v¥t i). Không có ngh)a là chúng ta hãy ch·t ét cái §u này i. Không có ngh)a là chúng ta nên v¥t bÏ cái tay này i. Hoàn toàn không ph£i nh° v­y. Nó có ngh)a là chúng ta nên bÛt quan tâm, bÛt g¯n bó, bÛt liên hÇ, bÛt ràng buÙc, bÛt bám víu... Sñ v­t v«n còn ó, nh°ng chúng không °ãc mang l¡i nhïng ràng buÙc, nhïng phiÁn phéc cho chúng ta. Hãy gi£m bÛt sñ chÝ ãi, trông mong, hy vÍng, ham muÑn vào nhïng sñ v­t.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thí då, n¿u tôi tin r±ng tôi có mÙt cái Óng hÓ eo tay, nó s½ mang l¡i h¡nh phúc cho tôi, thì khi không còn nó nïa, tôi s½ không còn h¡nh phúc, tôi s½ buÓn chán. N¿u chúng ta tin nh° v­y, thì iÁu tin t°ßng ó là mÙt v¥n Á cça chúng ta, ché không ph£i cái Óng hÓ, Óng hÓ chÉ là Óng hÓ. Chúng ta phóng ¡i giá trË cça cái Óng hÓ mÙt cách quá áng, ph£i không? Nh° v­y v¥n Á là ß ây, bên trong này (Lama chÉ vào ngài) ché không ph£i cái Óng hÓ. Chúng ta v«n th°Ýng Õ t¡i cái Óng hÓ, t¡i cái Óng hÓ, t¡i cái Óng hÓ...! Chúng ta ã quá quan tâm ¿n cái Óng hÓ mà quên h³n i t¡i chính cái tâm cça chúng ta, nó là §u mÑi cça t¥t c£ mÍi v¥n Á. Không quan tâm, không à ý ¿n tâm cça chúng ta là mÙt v¥n Á r¥t tr§m trÍng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Giá trË cça Ýi sÑng, dù h¡nh phúc hay không h¡nh phúc, không ¿n të nhïng Ñi t°ãng bên ngoài mà chúng ta th°Ýng quan tâm ¿n, nh°: nhà cía, iÇn n°Ûc và nhïng sñ v­t chung quanh ây -- cing không ¿n të nhïng quan iÃm cça Ph­t giáo. Bây giÝ, tôi ph£i nói vÁ quan iÃm cça Ph­t giáo, ph£i v­y không qúy vË? Có thà tôi s½ có nhïng quan iÃm khác vÛi nhïng quan iÃm mà xã hÙi Thåy iÃn ang có! N¿u Ph­t giáo có nhïng quan niÇm khác vÛi nhïng quan niÇm cça qúy vË, tôi v«n ph£i trình bày vÁ nó, ó là bÕn ph­n cça tôi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>T¥t c£ nhïng kinh nghiÇm cça chúng ta vÁ mÙt Ýi sÑng h¡nh phúc hay không h¡nh phúc Áu ¿n të nhïng thái Ù cça chúng ta, cça tâm chúng ta. ó là mÙt quan niÇm r¥t trong sáng cça Ph­t giáo, ó là iÁu cÑt tçy sÑ mÙt, PAM ! TRONG SÁNG ! N¿u chúng ta không thông suÑt iÁu này, chúng ta s½ giÑng nh° mÙt cái yo-yo.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thông th°Ýng, chúng ta cho r±ng mÙt Ùng lñc tiêu cñc cça tâm s½ mang l¡i nhïng k¿t qça x¥u, mù mÝ và nhïng Ùng lñc tích cñc s½ mang l¡i h¡nh phúc, vui t°¡i cho cuÙc Ýi. Chúng ta bi¿t, hiÇn ang có ba Ùc tÑ trong cn nhà này. Có thà không ph£i là Ùc ch¥t hoá hÍc ß ây, nh°ng ch¯c ch¯n có Ùc trong cn phòng này: tham, sân và si. N¿u ba ch¥t Ùc h¡i này trß nên m¡nh m½, chúng làm chúng ta au khÕ. N¿u chúng nh¹ nhàng, chúng ta c£m th¥y t°¡i vui.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thái Ù bình th°Ýng cça chúng ta là không vui m·c dù chúng ta ang có tình yêu, ang thñc hành thiÁn, ngay c£ ang có trí tuÇ. T¥t c£ chúng ta Áu thông minh nh°ng cùng mÙt lúc chúng ta cing có nhïng niÁm au tinh th§n, bßi vì chúng ta còn ang tñ th°¡ng xót mình, chúng ta còn ang ch¥p cái ta. Chúng ta còn ang liên hÇ vÛi cuÙc Ýi này, cuÙc sÑng v­t ch¥t này. V­y làm th¿ nào ây?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thí då, khi chúng ta °ãc mÙt v­t gì, có c£m tình, chúng ta s½ r¥t vui, nh° th¿ này (Lama làm mÙt vài cí chÉ). Khi chúng ta °ãc ai cho bánh k¹o, tiÁn b¡c, Ó dùng, chúng ta liÁn reo lên:  Ô, thích qúa, thích quá, tôi thích cái này l¯m! Chúng ta s½ xúc Ùng, ôi khi không còn kiÃm soát °ãc. RÓi khi chúng ta không °ãc cái gì, không °ãc tng l°¡ng, không °ãc ai t·ng qùa chúng ta tñ th°¡ng thân, tñ buÓn tçi, m·t chúng ta xå xuÑng (Lama làm m·t buÓn). Khi có kích thích vui (positive), chúng ta liÁn vui. Khi có kích thích buÓn (negative), chúng ta liÁn xuÑng tinh th§n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Khi có ai khen,  Ô, anh (chË) ¹p qúa. Ô, anh (chË) thông minh qúa. Ô, anh (chË) tÑt qúa, chúng ta liÁn c£m th¥y vui s°Ûng, ôi khi không còn kiÃm soát nÕi. Nh°ng n¿u có ai chê,  Anh (chË) x¥u qúa. Anh (chË) ích k÷ qúa, &nbsp; Chúng ta liÁn áp l¡i,  Không, tôi không v­y....! Có ph£i v­y không qúy vË? Chúng ta bË g¯n liÁn vÛi lÝi khen ti¿ng chê. Khi có lÝi khen, chúng ta vui; khi có ti¿ng chê, chúng ta buÓn. Khi có ai nói x¥u, chúng ta tin nh° v­y và tình c£m cça chúng ta liÁn bË xáo trÙn.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>T¥t c£ nhïng sñ kiÇn này ã trß thành nhïng thói quen làm thay Õi toàn diÇn Ýi sÑng cça chúng ta. Hãy nhÛ ¿n iÁu mà tôi ã nói vÁ tình c£m tñ xót xa thân ph­n cça chúng ta. Thí då, m×i khi uÑng n°Ûc, chúng ta th¥y có cái gì i qua ây (Lama chÉ vào tim cça ngài). Bßi vì chúng ta qúa nh­y c£m, chúng ta qúa à ý ¿n viÇc uÑng n°Ûc. M×i khi chúng ta làm viÇc gì, hÇ thÑng dây th§n kinh ß bên trong liÁn bË ánh théc và b­n rÙn. Thñc là sai l§m m×i khi chúng ta à ý niÇm th°¡ng xót mình vào viÇc phán oán các sñ kiÇn, nh° v­y làm sao chúng ta có thà gi£i quy¿t °ãc nhïng v¥n Á cça chúng ta. Nh° ngài Atisha ã nói,  Anh thiÁn Ënh, anh thñc hành nhïng nghi lÅ tôn giáo mà anh ã không thay Õi °ãc nhïng v¥n Á cça anh, bßi vì anh ã à nhïng v¥n Á ó y nguyên nh° v­y. </font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>GÉa sí ây là v¥n Á cça chúng ta (Lama °a xâu chu×i cça ngài lên). Xâu chu×i này là toàn thà nhïng v¥n Á cça chúng ta trong cuÙc sÑng. Chúng ta à nó y nh° v­y, nh°ng chúng ta l¡i cÑ g¯ng lay cái hÙt nhÏ này. Chúng ta chÉ lay cái hÙt nhÏ này, chÉ lay cái hÙt nhÏ này (Lama lay tëng hÙt chu×i nhÏ mÙt). Nh°ng v¥n Á là ß ây (Lama °a c£ xâu chu×i lên). Chúng ta nên lay c£ xâu chu×i này, c£ cái v¥n Á này. Nh°ng th°Ýng th°Ýng chúng ta ã không làm nh° v­y. Nhïng ng°Ýi thñc hành thiÁn, nhïng ng°Ýi có ¡o, nhïng ng°Ýi có lòng tin và không có lòng tin ã không lay cái này, vì th¿ cái  tôi v«n còn y nguyên ó. Cái  tôi ã không °ãc gi£i quy¿t, cái  tôi v«n còn vïng ch¯c, càng ngày càng vïng ch¯c h¡n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>iÁu này nghe ra toàn thà cuÙc Ýi cça chúng ta là mÙt l×i l§m to lÛn, mÙt c¡n nhéc §u v) ¡i. CuÙc Ýi tñ nó °ãc coi là mÙt c¡n nhéc §u khçng khi¿p. Chúng ta ã bÏ qua nhïng v¥n Á. Ví då ây là kh©u súng và gÉa sí tôi ph£i b¯n måc tiêu ó, nh°ng tôi ã không bao giÝ b¯n úng måc tiêu, luôn luôn ß trên mÙt chút, ß d°Ûi mÙt chút, tôi luôn luôn b¯n sai. Cing giÑng nh° v­y, chúng ta ã không bao giÝ thñc hành úng trong thiÁn Ënh, trong tôn giáo, ngay c£ trong viÇc n uÑng hay b¥t cé công viÇc nào chúng ta ã làm à mong c§u h¡nh phúc, à mong gi£i quy¿t v¥n Á. Chúng ta ã luôn luôn bÏ qua cái thñc ch¥t cça v¥n Á. Chúng ta ã không dám ång ¿n nó mà chÉ quanh qu©n ß bên ngoài.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>N¿u thiÁn Ënh không mang l¡i k¿t qça, không giúp gi£i quy¿t v¥n Á, không të bÏ °ãc nhïng bám víu vào cuÙc sÑng này, thì chúng ta nên ·t câu hÏi -- Làm th¿ nào chúng ta có thà të bÏ °ãc? Chúng ta ang sÑng trong xã hÙi Thåy iÃn. Të khi chúng ta sinh ra cho ¿n bây giÝ, chúng ta ã dành qúa nhiÁu thÝi giÝ cho nhïng thú vui, làm sao chúng ta có thà buông bÏ °ãc nhïng bám víu vào nhïng thú vui cça xã hÙi Thåy iÃn này, làm th¿ nào ây?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Câu tr£ lÝi này không ph£i cça tôi ! Qúy vË ph£i tñ tìm cho ra. Qúy vË có trí tuÇ. Khi qúy vË tìm °ãc câu tr£ lÝi trong ti¿n trình tìm hiÃu cça qúy vË, do trí tuÇ cça qúy vË, do sñ hiÃu bi¿t cça qúy vË, thì câu tr£ lÝi ó mÛi là câu tr£ lÝi vïng ch¯c. Sñ gi£i thoát s½ ¿n theo ó, ph£i không? Nhïng lÝi nói cça tôi không em l¡i sñ gi£i thoát cho qúy vË.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ây hoàn toàn là công viÇc cça tëng cá nhân. Sñ gi£i thoát là mÙt cái gì r¥t cá nhân, r¥t riêng biÇt cça tëng ng°Ýi, chÉ có ng°Ýi ó mÛi làm °ãc. Chúng ta ph£i tñ kiÃm chéng xem chúng ta ã theo uÕi, ã bám viú nh° th¿ nào, hãy tìm b¥t cé ph°¡ng pháp nào có thà giúp chúng ta gi£i quy¿t, thanh toán °ãc cái ngã ch¥p cça chúng ta. Chúng ta hãy dùng chính kinh nghiÇm cça chúng ta, chính trí tuÇ cça chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thông th°Ýng nhïng ng°Ýi Tây ph°¡ng hay i tìm nhïng ph°¡ng pháp dÅ dàng, nhïng °Ýng lÑi dÅ i. HÍ cÑ g¯ng tìm mÙt Ýi sÑng dÅ chËu nh°:  Xã hÙi ph£i b£o vÇ tôi, xã hÙi ph£i d­y tôi, xã hÙi ph£i cho tôi c¡m n áo m·c. Cha m¹ tôi ph£i chm sóc tôi, xã hÙi ph£i b£o trã tôi, mÍi ng°Ýi ph£i à ý ¿n tôi. Hình nh° hÍ òi hÏi ph£i luôn luôn có ng°Ýi chm sóc hÍ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Hay chúng ta l¡i nói,  Th°ãng ¿ luôn b£o vÇ tôi. úng là chúng ta luôn nói nh° v­y. Còn có nhïng ng°Ýi tÇ h¡n nïa, khi g·p chuyÇn không may x©y ra, hÍ phàn nàn, Th°ãng ¿ tÓi qúa, tôi ang au ây. HÍ cé Õ t¥t c£ lên Th§n Thánh. Có r¥t nhiÁu ng°Ýi ang than phiÁn Th°ãng ¿ trong các bÇnh viÇn ß Tây ph°¡ng. HÍ than,  Ò Th°ãng ¿ th­t qúa tÇ, Oâng ta ch³ng giúp tôi. Oâng ta âu rÓi, tôi không tin ông ¥y nïa bßi vì khi tôi g·p r¯c rÑi ông ¥y ch³ng bao giÝ ¿n. Sñ kiÇn này x©y ra r¥t th°Ýng, không bi¿t ß ây nh° th¿ nào, có l½ hÍ cing ch³ng tin có Th°ãng ¿ !</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Nhïng iÁu tôi ang trình bày ß ây là quan iÃm cça Ph­t giáo vÁ con °Ýng gi£i thoát chính mình, là hãy tñ nh­n lãnh trách nhiÇm cho sñ gi£i thoát này. Chúng ta thñc sñ có trách nhiÇm vÁ nhïng iÁu chúng ta ngh), chúng ta nói và nhïng hành Ùng cça chúng ta cing nh° gía trË Ýi sÑng cça chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Trong lËch sí cça ng°Ýi Tây ph°¡ng, të lâu rÓi, hàng trm nm vÁ tr°Ûc, ng°Ýi ta cho r±ng Th°ãng ¿ có trách nhiÇm vÁ t¥t c£ mÍi sñ viÇc. RÓi tôn giáo chÑi bÏ chuyÇn ó, të ó mÍi chuyÇn Õi thay. Bây giÝ Th°ãng ¿ không còn trách nhiÇm nïa thì xã hÙi trß nên quan trÍng h¡n. Xã hÙi óng vai trò tôn giáo --nó qúa quan trÍng. Chính trË trß nên quan trÍng vì nó mang l¡i Ýi sÑng tÑt ¹p h¡n, khoa hÍc cing trß nên quan trÍng vì nó làm thng ti¿n giá trË cça Ýi sÑng, không còn là Th°ãng ¿ nïa. Tôi ang nói vÁ lËch sí cça Aâu châu, lËch sí cça thái Ù con ng°Ýi, lËch sí Aâu châu vÁ tâm cça con ng°Ýi, ng°Ýi Aâu tây ã ngh) nh° th¿ nào.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>D) nhiên, nhïng nhà tâm lý hÍc cça Tây ph°¡ng cing nói vÁ nhïng v¥n Á cça con ng°Ýi và làm th¿ nào à gi£i quy¿t chúng. Nh°ng qúa ¥u tr), qúa hÝi hãt. MÙt quan iÃm r¥t quan trÍng trong Ph­t giáo là, à gi£i quy¿t nhïng v¥n Á cça con ng°Ýi thì m×i ng°Ýi chúng ta ph£i nh­n théc °ãc trách nhiÇm ph£i tñ gi£i quy¿t v¥n Á cho mình. M×i mÙt ng°Ýi chúng ta ph£i là mÙt nhà tâm lý cho chính mình, úng không qúy vË? M×i mÙt ng°Ýi chúng ta nên chm sóc cái tâm cça chính mình. ó là con °Ýng gi£i thoát chúng sinh.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>V­y thì, v¥n Á sai l§m cn b£n trong Ýi sÑng cça chúng ta là gì? Chúng ta quá tiêu cñc. Qúy vË có hiÃu tôi Á c­p ¿n cái gì không? Chúng ta có bên ph£i bên trái, tiêu cñc và tích cñc, chúng ta ã tëng nói vÁ ph©m ch¥t cça tiêu cñc và tích cñc, qúy vË có nghe vÁ iÁu này không? Có?&nbsp; Chúng ta qúa tiêu cñc. ó là lý do t¡i sao chúng ta bË bÇnh tâm th§n. ó là lý do t¡i sao chúng ta luôn có nhïng r¯c rÑi trong Ýi sÑng. T¡i sao? Bßi vì chúng ta không hiÃu thñc t¡i là gì, sñ th­t là gì.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Có thà qúy vË ngh)&nbsp; ây là mÙt iÁu l¡, mÙt iÁu qúa l¡ th°Ýng. Nh°ng ây là mÙt sñ viÇc vô cùng quan trÍng à chúng ta tìm hiÃu. Chúng ta ã không hiÃu sñ th­t vÁ chính chúng ta và sñ th­t cça nhïng thú vui, khoái l¡c. Chúng ta ã không hiÃu vÁ b£n tính tñ nhiên cça khoái l¡c khi nó xu¥t hiÇn nên chúng ta ã ánh gía nó mÙt cách sai l§m, qúa cao ho·c quá th¥p. Chúng ta ã ánh giá quá cao vÁ nhïng vÍng t°ßng cça chúng ta và chúng ta ã mang cái mÁn n·ng nÁ này 24 giÝ mÙt ngày và có khi c£ Ýi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta có thà tñ kh£o sát qua nhïng kinh nghiÇm cça chúng ta à bi¿t r±ng chúng ta ã mang cái mÁn b£n ngã n·ng nÁ này nh° th¿ nào. Không c§n ph£i thông minh, hãy tñ kh£o sát xem chúng ta ã tñ diÅn dËch cái hình £nh riêng cça chúng ta nh° th¿ nào, rÓi chúng ta s½ khám phá ra chúng ta ang mang mÙt cái mÁn quá séc n·ng nÁ vÁ mÙt cái tôi gi£ t°ßng, mÙt cái mÁn huyÅn £o nh° th¿ nào.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Hãy tñ tìm hiÃu chính mình. Hãy thñc sñ thành th­t. Hãy thñc sñ chân thành vÛi chính mình. Thí då, hãy cho là chúng ta ã trên 20 tuÕi, trong 20 nm qua chúng ta ã thay Õi hình £nh cça chúng ta nh° th¿ nào, hình £nh cça cái gì, chúng ta là ai. Chúng ta có nh­n th¥y r±ng chúng ta ã thay Õi m×i ngày khi Ñi diÇn vÛi nhïng sñ kiÇn x©y ra không? Hình £nh cça quý vË có thay Õi m×i ngày không? Hay quý vË luôn luôn mang mÙt hình £nh tñ th°¡ng thân trách ph­n mà không bao giÝ thay Õi? Hãy tñ nh­n théc, hãy tñ phân tích v¥n Á này. Nó r¥t ¡n gi£n, vô cùng ¡n gi£n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>·c tính cça b£n ngã là cÑ g¯ng sía Õi hình £nh cça chính nó. ây là ·c tính cça cái tôi. N¿u cái tôi không sía Õi °ãc hình £nh, nó s½ bË kích Ùng ngay, luÑng cuÑng ngay, nó s½ c£m th¥y bË m¥t mát mÙt cái gì. B£n tính cça cái tôi là luôn luôn muÑn sía Õi cái b£n ngã cça nó, vì th¿ nó luôn luôn bám vào mÙt cái gì. Nh° v­y nó mÛi c£m th¥y an toàn. Nh°ng không có mÙt cái gì an toàn c£. Nó hoàn toàn là £o t°ßng. Quan iÃm cça Ph­t giáo là, nó hoàn toàn là t°ßng t°ãng, không có mÙt cái gì là th­t -- sñ th­t vÁ chính nó và sñ th­t vÁ mÙt th¿ giÛi bên ngoài.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Quý vË ã °ãc nghe r±ng, trong Ph­t giáo chúng tôi cho th¿ giÛi này là huyÅn £o. éc Ph­t nói r±ng th¿ giÛi này là huyÅn £o. Nó huyÅn £o vì chúng ta sÑng mÙt Ýi sÑng hoàn toàn dña theo nhïng mê tín cça mÙt cái tâm lëa £o. Chúng ta ang sÑng trong mÙt th¿ giÛi °ãc t°ßng t°ãng ra, °ãc sáng t¡o ra bßi chính cái tâm cça chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thí då, có thà quý vË s½ nói r±ng  Thåy iÃn là th¿ giÛi cça tôi , nh°ng cái kiÃu mà chúng ta diÅn t£ vÁ chính mình nh° mÙt ng°Ýi Thåy iÃn hay mÙt th¿ giÛi Thåy iÃn, ã °ãc úc k¿t, ã °ãc nhìn të nhïng sñ v­t qua cái lng kính  tôi cça chúng ta. Khi chúng ta nói  ây là th¿ giÛi Thåy iÃn , có ngh)a là chúng ta ã hình dung nó ra trong mÙt khía c¡nh nào ó và rÓi chúng ta t°ßng t°ãng ra mÙt cái hình £nh theo nó. Chúng ta nói,  Tôi là mÙt thanh niên Thåy iÃn hay  Tôi là mÙt thi¿u nï Thåy iÃn do ó  Tôi nên làm cái này, cái này, cái này. Chúng ta ã có mÙt ý Ënh, chúng ta ã có mÙt dñ t°ßng vÁ chúng ta s½ là ai, theo mÙt chiÁu h°Ûng là không có mÙt cái gì khác h¡n à làm cho chính chúng ta và à thích hãp vÛi khung c£nh sÑng cça chúng ta là ng°Ýi Thåy iÃn. ó là lý do t¡i sao nhïng vÍng t°ßng cça chúng ta, nhïng kinh nghiÇm cça chúng ta vÁ ng°Ýi Thåy iÃn, Áu là £o t°ßng. T¥t c£ Áu là £o t°ßng, chÉ là £o t°ßng ---ngo¡i trë mi¿ng sô cô la này! (c°Ýi).&nbsp;</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta qúa b­n rÙn vÛi th¿ giÛi £o t°ßng cça chúng ta nên chúng ta không còn thì giÝ Ã nhìn ng¯m tâm ta. Chúng ta qúa b­n rÙn vÛi th¿ giÛi huyÅn £o cça chúng ta nên chúng ta không còn chút thì giÝ nào à kh£o sát th¿ giÛi thñc cça tâm ta, cça chính tâm ta, cça chính tâm théc cça ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>GiÝ ây, t¥t c£ chúng ta trong lÛp thiÁn này hãy cÑ g¯ng càng nhiÁu càng tÑt à chú ý ¿n cái tâm théc thñc cça chính mình, cça tâm mình. Công viÇc cça chúng ta trong buÕi thiÁn t­p này là cÑ g¯ng càng nhiÁu càng tÑt chuyên chú vào tâm théc cça chính mình.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Theo Ph­t giáo hay theo sñ suy ngh) cça mÙt sÑ tri¿t gia Tây ph°¡ng thì ·c tính cça tâm théc là: tâm hay tâm théc hoàn toàn là t° t°ßng, nng lñc suy t°ßng, chúng không ph£i là v­t ch¥t, không ph£i là v­t thÃ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Khi tôi nói chúng ta hãy thiÁn Ënh vÁ Tâm théc, quý vË liÁn hÏi,  Tâm théc là cái gì? tôi không bi¿t tâm théc là cái gì, ngài ang nói vÁ cái gì v­y, thiÁn s° ! Câu tr£ lÝi cça tôi là: qúy vË không nên th¯c m¯c,&nbsp; không nên cho tâm théc là mÙt cái gì vïng ch¯c nh° xi mng. Tâm théc là sñ diÅn ¡t t° t°ßng. Nó không có m§u s¯c riêng. Nó không có mÙt thà ch¥t riêng, hay là mÙt nng lñc v­t ch¥t nào ó. Nó r¥t tñ do ¿n và i, nó chÉ là nng l°ãng, nng lñc tri giác. Nó không ß rõ rÇt mÙt n¡i chÑn nào, ß ây, ß ây, ß ây (Lama chÉ vào nhïng n¡i khác nhau trên thân thà ngài). Nó ôm trùm toàn thà hÇ thÑng th§n kinh cça chúng ta, nó bao trùm t¥t c£.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tâm théc có b£n tính trong sáng à ph£n chi¿u t¥t c£ nhïng hiÇn t°ãng khác. Khi chúng ta éng tr°Ûc g°¡ng, sñ ph£n chi¿u cça chúng ta xu¥t hiÇn, ph£i không? Cing giÑng nh° v­y, tâm là mÙt nng l°ãng trong sáng, nh° cái g°¡ng, ph£n chi¿u t¥t c£ nhïng hiÇn t°ãng ß tr°Ûc nó.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>V­y cái chúng ta nên làm là chÉ bi¿t r±ng chúng ta ang suy ngh), suy niÇm. ChÉ chú ý chuyên tâm vào cái tình tr¡ng cça riêng chúng ta, c£m giác cça chúng ta và cça tâm chúng ta. Không nên nói:  Cái tâm tÑt cça tôi ang ¿n ,  cái tâm x¥u cça tôi ang ¿n. N¿u ph£i ánh gía thì cái tâm tÑt và cái tâm x¥u Áu trong sáng. Cái tâm x¥u cing chÉ là mÙt sñ ph£n chi¿u nên b£n tính cça nó cing trong sáng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>T° t°ßng giÑng nh° nhïng tia sáng m·t trÝi, v­y viÇc chúng ta nên làm là hãy i th³ng theo ánh sáng m·t trÝi cho ¿n khi nào ång °ãc m·t trÝi. T° t°ßng là nhïng tia sáng cça tâm théc, v­y hãy chiêm nghiÇm t° t°ßng cça chúng ta, nhïng tia sáng t° t°ßng cça chúng ta. Nh° v­y là ç rÓi, ëng thông minh hoá, hãy cé lên °Ýng. ëng ngh) r±ng c§n ph£i có trí thông minh, chúng ta ã dùng trí thông minh qúa lâu rÓi, mà k¿t qça là chúng ta ch³ng °ãc an l¡c, nghÉ ng¡i. Chúng ta ã ¡t °ãc nhïng gì? Bây giÝ là lúc chúng ta nên ch¥m dét trí thông minh mà hãy là m·t trng, là m·t trÝi, ëng tính toán gì c£.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta còn gÍi sñ kiÇn này là tr¡ng thái tñ nhiên, sñ tñ nhiên cça tâm théc (Tâm B£n Nhiên). Chúng ta hãy à cho tâm ß trong tr¡ng thái tñ nhiên mà ëng dùng ¿n nhïng ý niÇm thông minh. iÁu này không có ngh)a là tâm s½ i vào mÙt gi¥c ngç vô minh, nh°ng thay vì th¿, chúng ta bi¿t, chúng ta hiÃu và chúng ta tÉnh théc vÁ t¥t c£ nhïng gì ang x©y ra ß bên trong thân và tâm, cing nh° vÁ nhïng gì ang lay Ùng, ang x©y ra ß bên ngòai. Hãy tÉnh théc. ChÉ v­y thôi. Hãy tÉnh théc càng nhiÁu càng tÑt và hãy ß trong tr¡ng thái tñ nhiên ó.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>RÓi chúng ta s½ kinh nghiÇm °ãc sñ t)nh l·ng, an l¡c và sñ tÉnh théc s½ tÉnh théc tñ nhiên h¡n. Të sñ an t)nh này, chúng ta có thà phân tích °ãc cái thái Ù th°¡ng thân trách ph­n cça chúng ta mà tôi ã nói ¿n ß trên kia: vui khi nh­n °ãc cái gì, không vui khi m¥t mÙt cái gì. Khi&nbsp; °ãc khen, tinh th§n chúng ta lên, khi bË chê, tinh th§n chúng ta xuÑng. Chúng ta s½ khám phá ra r±ng t¥t c£ nhïng sñ kiÇn này hoàn toàn là trò ùa, trò ch¡i, hoàn toàn ch³ng có ý ngh)a gì.&nbsp; MÙt khi chúng ta ã trñc ti¿p khám phá ra chúng qua chính cái kinh nghiÇm hiÃu bi¿t sñ th­t vÁ tâm cça chúng ta -(khi nó bám víu, theo uÕi nhïng sñ kiÇn v­t ch¥t là không tÑt,)- thì ó chính là ¡o Pháp.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi khuyên qúy vË hãy nh¯m m¯t khi qúy vË thiÁn. Lý do t¡i sao tôi khuyên ng°Ýi Tây ph°¡ng nh¯m m¯t khi thiÁn vì hÍ có thói quen dùng m¯t qúa nhiÁu. Trong th¿ giÛi Tây ph°¡ng con m¯t là mÙt th°¡ng gia. Nh°ng ó chÉ là mÙt thói quen. Khi chúng ta ¡t °ãc sñ tÉnh théc vïng m¡nh tñ nhiên, thì ó không ph£i là sñ tÉnh théc cça con m¯t.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Bây giÝ tôi muÑn trình bày vÛi qúy vË mÙt iÁu vô cùng quan trÍng. Theo quan niÇm cça Ph­t giáo thì sñ hiÃu bi¿t cça nm giác quan là vô minh. Chúng nh° là mÙt cái kính hiÃn vi: cái kính hiÃn vi không hiÃu °ãc cái gì c£, nó chÉ th¥y. Cing giÑng nh° v­y, nm cái bi¿t này r¥t ngu ng¡, nó không có trí tuÇ, không có mÙt sñ hiÃu bi¿t, nh­n théc nào c£. ó là lý do t¡i sao sñ tÉnh théc tñ nhiên cça mÙt thiÁn gia không có gì liên quan ¿n m¯t hay mii cça hÍ. Chính là tâm. Nh° v­y thiÁn không c§n con m¯t cça th°¡ng gia. H§u nh° con m¯t chÉ gây phiÁn phéc, các giác quan chÉ em l¡i phiÁn phéc. ó là lý do tôi khuyên qúy vË nên nh¯m m¯t và chÉ Ã tâm théc làm viÇc trong sñ tÉnh théc tñ nhiên. ThË giác chÉ mang l¡i sñ b­n rÙn và phiÁn nhiÅu.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>H¿t giÝ rÓi. Trong buÕi thiÁn t­p chiÁu nay, tôi mong qúy vË tång OM kho£ng 2 ¿n 3 phút. T¥t c£ chúng ta nên tång OM ... nhiÁu l§n và hít thß ß kho£ng giïa. Chúng ta không c§n ph£i ng°ng l¡i, có thà thß ß kho£ng giïa. Trong cùng lúc ó, óc ngh) ¿n tia sáng nng lñc m§u tr¯ng ang ¿n: tia sáng an l¡c m§u tr¯ng tràn ng­p vào thân thà à t©y ría t¥t c£ nhïng gì không trong s¡ch (ô nhiÅm). Nó thanh t©y t¥t c£ nhïng nng l°ãng x¥u mà chúng ta có thà c£m th¥y °ãc, dù nh­n théc °ãc hay không nh­n théc °ãc.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Sau 2 ho·c 3 phút, chúng ta ngëng tång OM và chÉ l¯ng chìm trong tâm cça chúng ta. Hãy thñc sñ c£m nh­n giây phút này. Không c§n bi¿t nó x©y ra nh° th¿ nào, tÑt hay là x¥u, tiêu cñc hay tích cñc. Có thà là mÙt cái túi-rác-tâm ang ¿n, nh°ng không sao. ChÉ&nbsp; chú ý ¿n cái tâm lúc nào cing trong sáng. ëng nói chuyÇn vÛi nhïng sñ viÇc x©y ra, chÉ chú ý ¿n tâm, chÉ an trú trong ó mà ëng à ý ¿n b¥t cé cái gì khác. Hãy an trú trong tâm.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>N¿u qúy vË c£m th¥y khó khn trong viÇc thñc t­p này, qúy vË hãy hít mÙt h¡i dài và giï nguyên nh° v­y. ThÉnh tho£ng chúng tôi cing dùng ph°¡ng pháp này trong Ph­t giáo. H¡i thß có tác dång ¿n tâm, v­y hãy hít vào và giï l¥y h¡i thß. Nó s½ giúp qúy vË. Hãy lên °Ýng. ó là t¥t c£ nhïng gì tôi muÑn trình bày trong buÕi sáng nay.&nbsp;</font></font></font> <br>&nbsp; <br>&nbsp; <p><b><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ChiÁu Chç Nh­t</font></font></font></b> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>BuÕi sáng nay tôi ã trình bày v¥n Á t¡i sao khi chúng ta có kinh nghiÇm hài lòng, chúng ta vui, và khi chúng ta có mÙt kinh nghiÇm không °ãc hài lòng chúng ta l¡i buÓn. Tôi ã nói ây là mÙt quan niÇm sai l§m. Qúy vË s½ ng¡c nhiên l¯m; iÁu này có v» b¥t th°Ýng Ñi vÛi qúy vË, nó hoàn toàn không thñc t¿ chút nào c£, ph£i không?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ng°Ýi Tây ph°¡ng ngh) r±ng ây là mÙt viÇc x©y ra r¥t tñ nhiên, khi hÍ vui,  Ò, tôi sung s°Ûng, và khi không °ãc tho£i mái hÍ liÁn than,  Oâi, tôi chán qúa. &nbsp; Nó °ãc coi nh° mÙt sñ tñ nhiên cça ng°Ýi Tây ph°¡ng, nh°ng Ph­t giáo nói r±ng ó là mÙt quan niÇm sai l§m, v­y chúng ta ph£i làm cái gì ây? Oâng s° này ã làm qúy vË phát iên lên thay vì mang l¡i sñ vui t°¡i cho qúy vË.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ây, tôi s½ gi£i thích cái quan niÇm b¥t th°Ýng này cho qúy vË ây. Sñ kiÇn x©y ra nh° th¿ này: khi chúng ta có sñ hài lòng, chúng ta liÁn bám viú, chúng ta liÁn bám ch·t nó không à cho nó i, chúng ta muÑn niÁm vui kéo dài mãi. ây là kinh nghiÇm cça ng°Ýi Thåy iÃn hay không ph£i? Khi chúng ta thÏa mãn, có ph£i tâm cça chúng ta b¯t §u ham muÑn và bám ch·t nó thay vì chÉ kinh nghiÇm nó rÓi à nó ra i không?&nbsp; ó là v¥n Á. ó là r¯c rÑi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Khi chúng ta c£m th¥y không hài lòng, khi chúng ta ß trong mÙt tr¡ng thái không hài lòng, chúng ta cing ham muÑn. Chúng ta ham muÑn °ãc tñ do, °ãc thoát khÏi sñ không hài lòng này:  Tôi không muÑn cái này . ó, chúng ta ham muÑn ó.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Khi chúng ta có mÙt kinh nghiÇm không vui cing không buÓn, l°ng chëng, díng d°ng, trì trÇ, chúng ta không có trí tuÇ, không có ý ki¿n và chúng ta l¡i ham muÑn nïa, chúng ta muÑn cho sñ trì trÇ này °ãc sáng sça ra, t°¡i ¹p ra. ó, chúng ta ham muÑn ó.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Sñ kiÇn là nh° v­y, chúng ta ph£i làm gì ây? Khóc? Tôi ch¯c r±ng qúy vË ã nghe L¡t ma Je Tsong Khapa nói:  Còn ß trong luân hÓi là còn au khÕ, còn b¥t mãn, là không có h¡nh phúc. Nghe ra th­t au khÕ, ph£i không? Ngài có ý nói r±ng nhïng gì chúng ta cho là hài lòng, h¡nh phúc thì không ph£i là chân h¡nh phúc, chúng không ph£i là h¡nh phúc thñc sñ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ngài °a ra mÙt thí då: Khi ói, chúng ta khÕ. N¿u chúng ta không n khi chúng ta ói, cái ói s½ lÛn d§n và cái c£m giác ói cing lÛn d§n lÛn d§n, ph£i v­y không? RÓi khi chúng ta b¯t §u n, chúng ta ch¥m dét °ãc cái c£m giác ói và chúng ta b£o ó là h¡nh phúc:  Ò, ã qúa, vui rÓi. ChÉ ng°ng cái c£m giác ói mà ã gÍi là h¡nh phúc! Chúng ta ang Ñi tho¡i ph£i không? ang nói chuyÇn ph£i không? Có? Không? Tôi không nghe rõ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta gÍi n là h¡nh phúc, nh°ng cái thñc sñ làm chúng ta khoan khoái là chúng ta ch¥m dét °ãc cái c£m giác au cça c¡n ói. ViÇc ch·n éng °ãc cái c£m giác cÓn cào làm chúng ta thÑt ra,  Bây giÝ tôi vui rÓi, bây giÝ tôi c£m th¥y dÅ chËu rÓi. Chúng ta v«n Ñi tho¡i ¥y ché? Vâng!</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Qúy vË có ngh) r±ng ây là h¡nh phúc không? ChÉ ng°ng °ãc cái c£m giác au vì ói, ó là h¡nh phúc hay không ph£i h¡nh phúc? ây thñc sñ là mÙt câu hÏi cho qúy vË. Qúy vË ß ây, ch× này, qúy vË có ngh) r±ng, chÉ ng°ng °ãc cái c£m giác ói khi b¯t §u n, ây là h¡nh phúc hay không? Không? °ãc rÓi, °ãc rÓi, hãy suy ngh) i. ây là v¥n Á có tính cách khoa hÍc, hoàn toàn không liên quan gì ¿n tôn giáo, v­y qúy vË ngh) th¿ nào? Tôi hÏi ý ki¿n qúy vË ß ch× kia: chÉ ch¥m dét °ãc cái c£m giác ói mà cho r±ng cuÙc Ýi h¡nh phúc ph£i không? ph£i không? (có ng°Ýi tr£ lÝi,  chÉ lúc ó thôi ) ChÉ lúc ó thôi? Còn anh, anh nói gì? ( Không ) Không? Anh úng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ·t câu hÏi Ph­t giáo này vÛi m¥y em nhÏ, m¥y em nhÏ Tây ph°¡ng, các em tr£ lÝi ngay l­p téc, không! Chúng tr£ lÝi úng ngay. Khi tôi hÏi nhïng ng°Ýi lÛn, hÍ làm th¿ này (h¿ch mii lên mii xuÑng) úng, t¡i sao? Lý do gì? °ãc rÓi, anh không có câu tr£ lÝi, nh° v­y ç rÓi. Cám ¡n qúy vË. L¡t ma Je Tsong Khapa cho thí då này, mÙt thí då r¥t thông th°Ýng, thñc t¿.&nbsp; Chúng ta cing nên hiÃu mÙt cách r¥t bình thuÝng mÛi °ãc, ëng c§u kó, ëng thông minh hoá. Ngài nói r±ng, khi chúng ta ói bång rÓi chúng ta b¯t §u n, cái c£m giác khoan khoái khi b¯t §u n là con °Ýng d«n ¿n au Ûn. Qúy vË th¥y có lý không? VÛi tôi, nó r¥t có ý ngh)a: khi tôi b¯t §u n c¡m tÑi, tôi c£m th¥y mÙt chút khoan khoái, nh°ng sau khi n tôi c£m th¥y r¥t khó chËu -- áng ti¿c thay, tôi là mÙt nhà tu tham n! D§u sao i nïa, nó khó chËu quá.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>iÁu này r¥t ¡n gi£n. MÛi b¯t §u thì khoan khoái, chúng ta gÍi nó là khoan khoái. Nói cách khác, cái khoan khoái ó chÉ là sñ vÍng t°ßng, £o t°ßng cça chúng ta. Hãy nhÛ l¡i buÕi sáng nay chúng ta ã nói vÁ nhïng iÁu vÍng t°ßng: chúng ta cho r±ng cái ó là h¡nh phúc, chúng ta cho nó mÙt cái tên  h¡nh phúc ,  khoan khoái , nh°ng nó s½ d«n ¿n khÕ, au. ây chÉ là mÙt&nbsp; thí då cho chúng ta bi¿t b¥t cé cái gì mà chúng ta coi là dÅ chËu, khoan khoái..., Áu d«n ¿n khÕ au.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ây là mÙt thí då hay khác: bên Tây ph°¡ng, khi ng°Ýi ta c°Ûi nhau, ng°Ýi ta có ngày nghÉ, ng°Ýi ta i h°ßng tu§n trng m­t; ó là phong tåc cça Tây ph°¡ng. Ngày hôm tr°Ûc làm ám c°Ûi, ngày hôm sau d«n nhau ra biÃn h°ßng thú vui -- rÓi mÙt tu§n sau Õ vá, chia tay ! ChÉ mÛi mÙt tu§n sau ám c°Ûi là ch¥m dét. Có r¥t nhiÁu c·p vã chÓng nh° v­y. Qúy vË có bi¿t iÁu ó không?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thôi, tôi không °a thí då nào ra nïa, có r¥t nhiÁu thí då r¥t hay ß ây, r¥t nhiÁu -- kiÃu h¡nh phúc cça Tây ph°¡ng. Chúng ta i ra biÃn, tôi ch¯c ch¯n r±ng nm nay qúy vË ã ra biÃn. Chúng ta ß biÃn kho£ng mÙt giÝ Óng hÓ, chúng ta bË cháy n¯ng rÓi chúng ta c£m th¥y khó chËu. Tr°Ûc khi ra biÃn chúng ta t°ßng t°ãng ra biÃn s½ vui l¯m, nh°ng k¿t qça là thà xác chúng ta c£m th¥y au Ûn, còn tinh th§n c£m th¥y chán. Ngay c£ chính tôi cing v­y. Tr°Ûc khi qua Aâu châu, tôi ß California, hÍc trò cça tôi d«n tôi ra biÃn. TÛi biÃn, tôi cßi m¥y cái áo qu§n này ra, c£ cái l°ng cça tôi bË cháy n¯ng. Ch× này rát kinh khçng, tôi c£m th¥y không tho£i mái chút nào. Ph£i m¥t m¥y ngày m·c áo r¥t au.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>iÁu này x£y ra cho t¥t c£ mÍi ng°Ýi. Nhïng gì chúng ta cho r±ng nó s½ mang l¡i h¡nh phúc cho chúng ta, thñc ra nó s½ d«n ¿n au khÕ. Chúng ta nói,  úng rÓi, biÃn s½ mang l¡i niÁm khoan khoái, nh°ng thñc t¿ nó r¥t au. MÙt chút khoan khoái nh¥t thÝi à l¡i khÕ au lâu dài, bßi vì chúng ta tin r±ng thú vui s½ bÁn lâu, nh°ng thñc ra nó chÉ là nhïng ý niÇm mà chúng ta xây dñng lên. Chúng ta ã có nhïng ý niÇm sai l§m: chúng ta s½ chËu ñng °ãc khÕ au nh° chúng ta ang h°ßng vui thú, chúng ta&nbsp; ang ôm giï mÙt tình tr¡ng không có th­t nh° là mÙt tình tr¡ng hiÇn hïu bÁn lâu. Chúng thì vô th°Ýng, hay thay Õi&nbsp; còn chúng ta thì ôm ¥p chúng hoài hoài, ó là mÙt ý niÇm qúa sai l§m. ó là lý do t¡i sao chúng ta không thñc, chúng ta hão huyÁn, chúng ta ·t à trên nhïng kinh nghiÇm cça chúng ta b±ng nhïng lËch sí bong bóng vÍng t°ßng v) ¡i, h§u nh° chúng ta ch°a bao giÝ ch¡m °ãc sñ th­t và th¥y °ãc sñ v­t nh° chúng thñc sñ là.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>i tìm ki¿m sñ th­t, tìm ki¿m thñc t¡i, có ngh)a là m×i ng°Ýi chÉ nên theo dõi, quan sát kinh nghiÇm sÑng cça riêng ng°Ýi ó, quan iÃm sÑng cça riêng ng°Ýi ó. Nh° v­y là ç rÓi. N¿u chúng ta ch¥p vào nhïng ý niÇm cÑ hïu vïng ch¯c cça chúng ta vÁ nhïng kinh nghiÇm khoái l¡c hay au khÕ, là chúng th­t sñ hiÇn hïu, thì chúng ta chÉ ki¿m tìm sñ gi£i thoát nh° kiÃu này:  Tôi muÑn °ãc gi£i thoát, tôi muÑn bi¿t sñ th­t, tôi muÑn bi¿t thñc t¡i. Có thà ông s° Tây t¡ng này s½ chÉ cho tôi °ãc sñ th­t. Nh°ng không có mÙt ph°¡ng pháp nào có thà chÉ cho chúng ta tìm °ãc sñ th­t. Sñ th­t ang ß trong anh, sñ th­t luôn luôn ß n¡i m×i ng°Ýi chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ó là lý do&nbsp; t¡i sao Ph­t giáo r¥t ¡n gi£n, qúa séc ¡n gi£n. Tìm ki¿m sñ th­t không có ngh)a là chúng ta ph£i chú ý ¿n Ph­t. Chúng ta không chú ý ¿n sñ th­t ß ây hay ß ây (Lama chÉ vào nhïng t¥m tranh ¡o cça Tây t¡ng treo trên t°Ýng). Chúng ta không bao giÝ nên tin r±ng sñ th­t ß nhïng béc tranh ó hay sñ th­t là éc Ph­t. Quan iÃm cça Ph­t giáo cho r±ng n¿u chúng ta i tìm sñ th­t ß bên ngoài, n¿u chúng ta tin r±ng sñ tuyÇt Ñi chÉ ß mÙt ch× nào ngoài kia, thì ó chÉ là hão huyÁn, vô vÍng,&nbsp; thì s½ không có mÙt con °Ýng nào có thà giúp chúng ta gi£i quy¿t °ãc nhïng v¥n Á, nhïng r¯c rÑi cça chúng ta. Không có mÙt con °Ýng nào ngoài kia c£.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Sñ tuyÇt Ñi, sñ th­t chÉ có ß trong chúng ta, ang ß vÛi chúng ta. Nó ã ß vÛi chúng ta të ngày chúng ta sinh ra, të khi chúng ta hiÇn diÇn. Không có gì ngn cách giïa chúng ta, giïa sñ th­t vÁ chúng ta và sñ th­t tuyÇt Ñi. Sñ hãp nh¥t cn b£n này ã thñc sñ hiÇn hïu; nó chÉ c§n chúng ta nh­n ra nó.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ó là lý do t¡i sao con ng°Ýi nên sÛm nh­n ra °ãc nhïng khoái l¡c tr§n gian và t¥t c£ nhïng Ñi t°ãng chÉ là nhïng vÍng t°ßng và huyÅn £o. Nó là nh° th¿, không có cách nào h¡n, ó là sñ th­t. ó là sñ th­t. Chúng ta ph£i nh­n ra °ãc iÁu này. Të ó chúng ta s½ trß nên uyÃn chuyÃn h¡n, rÙng mß h¡n, chúng ta s½ ti¿p xúc °ãc vÛi sñ th­t và cùng mß rÙng ra vÛi sñ th­t thay vì chÉ bám víu vào nhïng huyÅn ho·c u mê.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>T¡i vì chúng ta bám víu vào khoái l¡c và au khÕ, nên chúng ta mÛi có v¥n Á, chúng ta mÛi có nhïng kiÃu lÇ thuÙc:  Gia ình tôi ·c biÇt; con cái tôi ·c biÇt; vã tôi ·c biÇt; chÓng tôi ·c biÇt; còn t¥t c£ th¿ giÛi ch³ng có gì hay c£. Cái này là quan trÍng  gia ình tôi, b¡n bè tôi, quê h°¡ng tôi còn nhïng cái khác thì không quan trÍng. Chúng ta ã có mÙt ý niÇm nhË nguyên, chia r½: bám víu m¡nh vào mÙt bên và kh°Ûc të m¡nh cho bên kia. Khen bên này, chê bên kia.&nbsp;</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Nh° v­y, làm th¿ nào à trß nên lành m¡nh? Làm th¿ nào à con ng°Ýi có mÙt tinh th§n lành m¡nh? MÙt bên thì bám víu eo uÕi , mÙt bên thì bÏ bê chán ghét, ch³ng bên nào lành m¡nh c£. Do ó, con ng°Ýi không thà vui °ãc, không thà có h¡nh phúc °ãc. Chúng ta chÉ hão huyÁn, u mê. Chúng ta ho·ch Ënh Ýi sÑng cái này nên n¯m giï, cái này nên të bÏ, cái kia nên à l°ng chëng không giï không bÏ. RÓi chúng ta b¯t §u cÑ g¯ng tÕ chéc sñ v­t theo chiÁu h°Ûng ó, nh°ng tình tr¡ng chÉ trß nên h×n Ùn h¡n, lung tung h¡n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta c§n ph£i hiÃu cái gì mÛi thñc sñ là h¡nh phúc và cái gì thñc sñ là không h¡nh phúc; ý ngh)a th­t sñ cça h¡nh phúc là gì, ý ngh)a th­t sñ cça không có h¡nh phúc là gì. Chúng ta c§n ph£i th¥u hiÃu v¥n Á này à có nhïng hành Ùng thích hãp h¡n. Chúng ta hãy mß rÙng tâm hÓn, hãy mß rÙng trái tim à ti¿p xúc vÛi sñ th­t. Khi tâm hoàn toàn u mê, mù quáng, bám viú thì tâm không thà mß rÙng ra °ãc. Không thà °ãc. M·c d§u có tång niÇm h¿t kinh này ¿n kinh khác cing ch³ng thay Õi °ãc gì. Nghe h¿t bài gi£ng này ¿n bài gi£ng khác cing ch³ng giúp °ãc gì.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta c§n ph£i thiÁn Ënh. ThiÁn không ph£i là chuyÇn t§m phào, gián ch¡i cho vui. ó là mÙt công viÇc r¥t quan trÍng, r¥t c§n thi¿t. ThiÁn là hòa nh­p trong thñc t¡i, trong sñ th­t, thiÁn là buông x£ nhïng ràng buÙc, nhïng ý niÇm ã chÓng ch¥t. ThiÁn là buông bÏ nhïng quan iÃm u mê, cuÓng tín, thiÁn là ch¥m dét nhïng sñ hiÃu bi¿t nông c¡n, bÁ ngoài. Qúy vË có hiÃu không?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ây là mÙt thí då: Bên Ph°¡ng Tây, ng°Ýi ta cho r±ng tôn giáo, Ph­t giáo hay b¥t kó thé ¡o nào cing Áu là dË oan, mê tín, nh£m nhí. ây là mÙt quan niÇm r¥t th°Ýng th¥y ß Tây ph°¡ng. Nh° lËch sí cça Hy l¡p, có r¥t nhiÁu iÁu tin nh£m vào th§n thánh. Tôn giáo cça Hy l¡p có r¥t nhiÁu th§n, ó cing là lËch sí cça Tây ph°¡ng. Qúy vË ß ây có hÍc vÁ lËch sí này không? HÍ nói r±ng ó là mê tín dË oan, ph£i không? Tôi không phê phán vn hóa cça qúy vË hay nhïng gì qúy vË tuyên bÑ, nh°ng Óng thÝi qúy vË cing eo uÕi, bám víu vào nhïng sñ hiÇn diÇn cça khoái l¡c và khÕ au. Theo Ph­t giáo, cái kiÃu suy ngh) này, cái tâm này mÛi chính là mê tín dË oan, ó mÛi là mù quáng, nh£m nhí thé th­t.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Nh° L¡t ma Je Tsong Khapa ã nói: ngay lúc b¯t §u n, chúng ta c£m th¥y khoan khoái --  Ô, ã quá. Ô, s°Ûng quá. L¡t ma Je Tsong Khapa ngh) ây mÛi chính là iÁu nh£m nhí. ChÉ ngn °ãc c¡n ói thì ó không ph£i là khoan khoái, sung s°Ûng. Chúng ta th°Ýng gÍi ó là khoái c£m nh°ng thñc ra nó không ph£i là khoái c£m th­t. H§u nh° t¥t c£ chúng ta ã có nhïng kinh nghiÇm khoái l¡c, vui s°Ûng, Ûn au, au khÕ, buÓn khÕ. Chúng ta ã ·t tên cho chúng là h¡nh phúc hay không h¡nh phúc, nh°ng h¡nh phúc và không h¡nh phúc chÉ là nhïng iÁu huyÅn £o; ó chÉ là nhïng gì mà cái tâm u mê cça chúng ta bày ·t ra rÓi g¯n nhãn hiÇu cho chúng, ·t tên cho chúng. T¥t c£ Áu là nh° v­y. Ch³ng có gì là chân h¡nh phúc, ch³ng có gì là th­t sñ vui s°Ûng c£.T¥t c£ Áu là vÍng t°ßng.&nbsp;</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ang nói vÁ chúng mÙt cách thông minh, nh°ng trong thiÁn Ënh chúng ta thñc sñ kinh nghiÇm °ãc nhïng iÁu này. Khi chúng ta thiÁn, chúng ta có thà nhìn rõ °ãc t¥t c£ nhïng hành Ùng cça chúng ta trong ngày, nhìn rõ °ãc tëng sñ kiÇn và chúng ta s½ bi¿t °ãc r±ng có mÙt cái gì ó không úng; chúng ta bi¿t °ãc mÙt cách r¥t tñ nhiên. ó là lý do t¡i sao thiÁn giúp chúng ta nhìn ra °ãc nhïng iÁu mê tín, dË oan, nh­n ra °ãc nhïng lÑi sÑng mù quáng không có mÙt chút giá trË nào. Chúng ta s½ bi¿t °ãc chúng hoàn toàn là huyÅn £o. ThiÁn giúp chúng ta i sâu h¡n vào tính b£n nhiên cça chúng ta và ánh théc&nbsp; °ãc trí tuÇ sâu th³m nh¥t cça chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Bây giÝ chúng ta có thà hiÃu °ãc t¡i sao Atisha ã nói nh° v­y. Thông th°Ýng chúng ta có nhïng sinh ho¡t tôn giáo, có nhïng buÕi thiÁn Ënh ho·c có mÙt vài ho¡t Ùng khác; nh°ng trong t¥t c£ nhïng buÕi sinh ho¡t này chúng ta ã không thñc sñ th¥y °ãc nhïng iÁu nh£m nhí ang nh£y múa. Chúng ta ã không b¯t °ãc chúng. Chúng ta ã không ång ch¡m °ãc chúng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Nhïng iÁu nh£m nhí ang nh£y múa, nh° nhïng vi iÇu trên sàn nh£y, nh°ng chúng ta ã không th¥y chúng. Chúng ta chÉ thiÁn, thiÁn, thiÁn:  Ô, ¹p quá! Tôi th¥y nhiÁu cái kó diÇu qúa, nhiÁu m§u ¹p quá! (Lama diÅn t£ sñ khoan khoái) Nh°ng ó chÉ là nhïng trò huyÅn £o và nhïng rác r°ßi cça  cái tôi ang nh£y múa. Chúng ang hoàn toàn tràn ng­p con ng°Ýi chúng ta. Chúng ch¡y, chúng nh£y múa lung tung không ngëng, chúng ta ã không b¯t °ãc chúng. Nh°ng trong thiÁn Ënh, chúng ta nên b¯t °ãc chúng!</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>RÓi khi chúng ta nh­n théc °ãc&nbsp; iÁu này, chúng ta l¡i làm gi£m i sñ tñ nhiên. Cho ¿n khi chúng ta hiÃu °ãc chúng, cho ¿n khi chúng ta bi¿t °ãc chúng, chúng v«n ti¿p tåc nh£y múa. ó là lý do t¡i sao n¿u chúng ta thñc sñ muÑn gi£i quy¿t v¥n Á cça chúng ta, thì nhïng ho¡t Ùng tôn giáo không ç. Chúng ta ph£i tñ ·t câu hÏi cho chính chúng ta, rÓi khi sñ viÇc x©y ra, hãy ngÓi xuÑng, thay vì cuÑng cuÓng ch¡y lung tung, hãy ngÓi xuÑng, bình t)nh, të të phân tích xem cái gì ang diÅn ti¿n, ang xu¥t hiÇn ß trong tâm chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>VÛi ph°¡ng pháp này, chúng ta có thà tóm b¯t °ãc con gà lng xng cça thái Ù chúng ta. Con gà vëa ch¡y vëa kêu ka ka ka ka. Chúng ta s½ b¯t °ãc con gà tinh th§n cça chúng ta,  Ô, con gà ây rÓi . RÓi con r¯n ch¡y ra, chúng ta cing b¯t °ãc nó. RÓi con heo ch¡y ra, chúng ta cing b¯t °ãc nó. RÓi sñ chuyÃn hóa të të ¿n, sñ chuyÃn hoá thñc sñ ¿n. N¿u không nh° v­y, chúng ta chÉ gián ch¡i thôi, chÉ thí cho vui, chÉ b¯t ch°Ûc l¥y lÇ. Chúng ta ã không thñc sñ thành th­t vÛi thiÁn Ënh, chúng ta ã không quy¿t tâm, ã không tha thi¿t vÛi thiÁn Ënh.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ví då, mÙt ng°Ýi b¡n thân cça qúy vË ¿n Thåy iÃn thm b¡n vào mùa ông, hÍ nói:  Chào b¡n, mùa nghÉ này chúng ta qua Hy L¡p ch¡i i, ß ây buÓn và l¡nh qúa. Hy L¡p là n¡i lý t°ßng cho nhïng ngày lÅ, ß ó l¡i có biÃn nïa. N¿u qúy vË là ng°Ýi hiÃu bi¿t, qúy vË s½ có nhïng câu hÏi thñc t¿, qúy vË s½ hÏi ng°ãc l¡i hÍ thay vì tr£ lÝi  ê, úng, úng. &nbsp; Hãy l¯ng nghe t¥t c£ nhïng câu nói cça b¡n b¡n và hãy hÏi l¡i hÍ. Qúy vË hãy hÏi, ëng nh£y ngay vào v¥n Á, cing ëng ch¥p nh­n trÍn v¹n mÍi v¥n Á mà b¡n cça b¡n Á nghË. iÁu này thñc sñ quan trÍng. MÙt ng°Ýi chân thành tìm ki¿m, mÙt ng°Ýi quy¿t tâm tìm ki¿m s½ ·t câu hÏi, s½ th¯c m¯c trên t¥t c£ mÍi v¥n Á mà hÍ nh­n °ãc, dù ý ki¿n ó të ng°Ýi b¡n thân nh¥t cça hÍ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Qúy vË ngh) tôi là mÙt ng°Ýi khó tính? Ph£i, tôi khó tính, nh°ng tôi không b­n tâm vÁ iÁu ó. Dù sao i nïa, tôi không khó tính âu, thñc ra tôi ã muÑn là mÙt ng°Ýi khó tính. Tôi nhÛ L¡t ma Je Tsong Khapa ã cho mÙt thí då: Khi Ph­t Thích Ca ngÓi thiÁn Ënh 6 nm ß Bodhgaya, ã có nhïng thi¿u nï ¿n séc d§u th¡m trên thân thà Ngài, cing có nhïng ng°Ýi ¿n c¯t da thËt Ngài khi Ngài ang thiÁn. Nh°ng Ñi vÛi Ngài, Ngài hoàn toàn Ñi xí vÛi hÍ nh° nhau, ng°Ýi tÑt vÛi Ngài cing nh° ng°Ýi Ñi xí x¥u vÛi Ngài. Qúy vË có hiÃu thí då này không? ây là mÙt thí då r¥t qúi gía nh°ng có l½ qúa khó hiÃu cho chúng ta, nh°ng nó °ãc kà ra bßi mÙt vË ¡i L¡t ma nh° Je Tsong Khapa thì ây là mÙt ¡n ph°Ûc&nbsp; lÛn cho chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ngh) r±ng ây là mÙt ví då r¥t tÑt vÁ nhïng gì chúng ta ang nói ß ây. Të khi ti¿p xúc vÛi ng°Ýi Tây ph°¡ng, mÙt iÁu khó khn là không làm cách nào à hÍ hiÃu °ãc r±ng chúng ta không nên hài lòng thích thú khi g·p nhïng iÁu vui, có ph£i v­y không qúy vË? Nói mÙt cách khác, khi chúng ta g·p nhïng iÁu may m¯n, nhïng công viÇc hài lòng, chúng ta không nên vÓn vã °a thích nó, không nên hÛn hß ôm ch·t l¥y nó. Do ó, khi ng°Ýi nào em l¡i cho chúng ta sñ vui t°¡i, chúng ta không nên h¥p t¥p ón nh­n nó, cing v­y, khi ng°Ýi nào em l¡i n×i buÓn cho chúng ta, chúng ta cing không nên tÏ v» téc bñc, chÑng Ñi m·c dù chúng ta c£m th¥y nh° v­y.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>iÁu này r¥t úng, khi mÙt ng°Ýi nào ó ¿n nói vÛi tôi:  Oâi, tÙi nghiÇp ông s°, ông không có iÁu gì vui s°Ûng. Oâng ch³ng bao giÝ có °ãc sñ hài lòng, rÓi hÍ r¯c lên tôi nhïng mùi hôi thÑi; hay mÙt vài ng°Ýi khác nói,  Ô, ông là mÙt nhà s° quái gß, ích k÷. Oâng giÑng nh° là mÙt con khÉ, mÙt con cÍp, mÙt con heo, mÙt con gà. Khi ng°Ýi ta ¿n sÉ v£ chúng ta nh° v­y, d) nhiên nhïng sñ kiÇn ó th¥m nh­p vào chúng ta, chúng ta nên c©n th­n kiÃm soát chúng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta kiÃm soát tâm cça chúng ta r¥t khó ph£i không qúy vË? Nó r¥t khó thành ra chúng ta cé bË lëa hoài. Khi ng°Ýi ta ¿n khen chúng ta, séc n°Ûc hoa lên ng°Ýi chúng ta, chúng ta nói,  Ò, tÑt qúa, tÑt qúa, cám ¡n nhiÁu l¯m. Nh°ng chúng ta bi¿t ó, ây là nhïng lÝi khen không có giá trË, nó s½ em l¡i sñ au khÕ. Khi mÙt ng°Ýi nào ó nói thành th­t,  Anh trông giÑng nh° mÙt con gà, thì có thà úng. Trong mÙt khía c¡nh nào ó, trong mÙt ph§n nào ó cça tâm tôi, tôi giÑng nh° mÙt con gà, nên lÝi phê bình ó có thà hïu ích cho tôi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Thí då này có ích lãi cho chúng ta. Nó cho chúng ta bi¿t khi mÙt ng°Ýi nào ó em ¿n cho chúng ta nhïng trß ng¡i, nhïng giây phút bñc bÙi, thì ch°a ch¯c ã thñc là x¥u, ch°a ch¯c ã thñc sñ gây bñc téc cho chúng ta mà ó chính là sñ tñ thà hiÇn cça tâm chúng ta. Cing v­y, khi mÙt ng°Ýi em ¿n cho chúng ta sñ hoan l¡c, tình yêu, tiÁn b¡c thì ch°a ch¯c ã tÑt, nó có thà em l¡i sñ tÓi b¡i, nó có thà hçy diÇt t¥t c£ nhïng gía trË cça chúng ta, làm tinh th§n chúng ta xuÑng dÑc, mÇt mÏi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ngh) r±ng thí då này ã qúa rõ ràng. MÙt iÁu vô cùng quan trÍng mà tôi muÑn trình bày là khi ai em l¡i cho chúng ta sñ hài lòng hay chúng ta nh­n °ãc sñ hài lòng, ëng vÓ chåp, ëng ôm ¥p, ëng vÓn vã, ëng tham lam! ëng ngh) r±ng  Ò, thñc là ·c biÇt! Thñc là tÑt!  Hãy à nó ra i. Và khi sñ buÓn bñc x©y ra, cing ëng vÙi vàng xua uÕi chúng. Hãy nh­n Ënh r±ng t¥t c£ nhïng chuyÇn buÓn au, t¥t c£ nhïng niÁm vui trong cõi Ýi này Áu nh° nhïng phóng t°ßng, nh° nhïng nhãn hiÇu, nh° nhïng chuyÇn u mê, l§m l«n cça tâm chúng ta mà ra. Chúng ta nên nh­n Ënh chúng nh° trò huyÅn £o, hão huyÁn thì chúng ta không còn buÓn khÕ nïa. iÁu này giúp chúng ta kiÃm soát °ãc nhïng c£m xúc à cân b±ng chúng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ây là v¥n Á vô cùng quan trÍng cho t¥t c£ chúng ta, vô cùng quan trÍng. Chúng ta luôn luôn thay Õi, khi thì lên khi thì xuÑng, khi thì vui khi thì buÓn trên t¥t c£ mÍi sñ viÇc -- ·c biÇt Ñi vÛi nhïng nguÝi thân c­n, g§n gii chúng ta hàng ngày. Hãy l¥y mÙt thí då: gÉa thí vã anh cho anh n chocolate m×i ngày. Th¿ rÓi mÙt ngày bà ta quên không mua, anh liÁn bñc téc,  Ò, chúng ta ã c°Ûi nhau 5 nm rÓi, bà mua chocolate cho tôi m×i ngày, hôm nay bà không mua nïa, ch¯c ch¯n có chuyÇn gì ây ! Chúng ta ã diÅn dËch sñ kiÇn theo mÙt chiÁu h°Ûng ch³ng có ý ngh)a gì c£, nó hoàn toàn ch³ng có gì quan trÍng, không có mÙt chút xíu quan trÍng nào c£. ây là t¥t c£ nhïng gì mà con ng°Ýi t¡o ra cho nhau, quý vË có thà t°ßng t°ãng ra không? ây chÉ là mÙt thí då nhÏ. Bà ta cho anh c£ tinh th§n l«n v­t ch¥t trong 5 nm nh°ng chÉ mÙt ngày quên không mua bánh cho anh mà anh ã phá hçy t¥t c£ mÍi sñ viÇc. Chúng ta ngh)&nbsp; nó có hãp lý hay không?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Ích k÷, thñc sñ là ích k÷, toàn là chuyÇn bËa ·t, ph£i không? Chúng ta ã thành l­p ra nhïng sñ liên hÇ giïa con ng°Ýi vÛi nhau, chúng hoàn toàn chÉ là sñ liên hÇ. Nh°ng chúng ta ã không nh­n théc °ãc r±ng ây chÉ là sñ liên hÇ, công °Ûc, giao °Ûc vÛi nhau, có thà mÙt ngày nào ó chúng ta s½ cùng công nh­n vÛi nhau nên ch¥m dét viÇc s£n xu¥t sô cô la. Tôi ngh) nh° v­y.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ây là iÁu mà tôi muÑn nói: sáng nay tôi ã trình bày khi mà chúng ta có mÙt chút thích thú, mÙt c£m giác vui thú, chúng ta liÁn m¥t sñ kiÃm soát, ó là mÙt sñ sai l§m. RÓi khi chúng ta có mÙt chút bñc bÙi, chúng ta liÁn të chÑi, không ch¥p nh­n. ây cing là iÁu không tÑt sao? Ph£i, nó không tÑt, ây là mÙt ý t°ßng r¥t mÛi Ñi vÛi qúy vË và ó là lý do t¡i sao tôi l¡i ph£i gi£i thích thêm mÙt chút nïa.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ngh) r±ng ây là mÙt v¥n Á vô cùng quan trÍng mà chúng ta c§n ph£i hiÃu. Chúng ta luôn luôn vô lý. Chúng ta cÑ g¯ng à có lý nh°ng thñc ra chúng ta luôn luôn vô lý, vì th¿ chúng ta luôn g·p ph£i h¿t v¥n Á này ¿n v¥n Á khác, h¿t khó khn này ¿n khó khn khác, chúng trß i trß l¡i h§u nh° không bao giÝ h¿t. ó là lý do t¡i sao chúng ta ph£i chÍn con °Ýng ß giïa (trung ¡o).</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Chúng ta th°Ýng nghe nói vÁ Trung ¡o trong Ph­t giáo. Trung ¡o có ngh)a là chúng ta nên iÁu chÉnh, thay vì qúa nghiêng vÁ bên này hay qúa nghiêng vÁ bên kia; ham cái này và ghét bÏ cái kia. iÁu này không tÑt. C£ hai thái Ù Áu sai l§m, Áu là u mê, chúng ta ph£i nh­n Ënh ra v¥n Á này. TÑt h¡n chúng ta nên chÍn con °Ýng ß giïa. Khi có ng°Ýi nào dành cho chúng ta qúa nhiÁu thiÇn c£m, qúa nhiÁu tình yêu, chúng ta hãy nói vÛi hÍ  Làm ¡n ëng cho tôi qúa nhiÁu thiÇn c£m nh° v­y, rÓi khi ng°Ýi nào gây cho chúng ta qúa nhiÁu phiÁn phéc ho·c téc gi­n chúng ta, hãy ngh) r±ng hÍ có thà là mÙt ông th§y tÑt, hÍ ang cho chúng ta mÙt bài hÍc. HÍ có thà là sñ thË hiÇn cça ¡i s° phå Thích Ca Mâu Ni. ó là mÙt sñ th­t, chúng ta không nên chán ghét hÍ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Th°a qúy vË, tôi thñc sñ là áng trách, áng l½ tôi ph£i trình bày vÁ sñ buông x£, vÁ tam b£o hay nhïng Á tài giÑng nh° v­y, ph£i v­y không? ó là công viÇc cça tôi, tôi ã không làm tròn bÕn ph­n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>V­y, chúng ta hãy quay trß vÁ vÛi sñ buông x£, sñ të bÏ. Thñc ra t¥t c£ nhïng gì mà tôi ã trình bày vÛi qúy vË të sáng ¿n bây giÝ Áu là buông x£. Nh° tôi ã nói tr°Ûc ây, buông x£ không có ngh)a là chúng ta hãy v¥t cái mii cça chúng ta i, qúy vË còn nhÛ không? hay chúng ta hãy v¥t cái cái tai ho·c ôi tay cça chúng ta i. Buông x£ là chúng ta hãy gi£m bÛt sñ bám víu, sñ tham lam cça chúng ta l¡i. Khi ó, sñ buông x£ th­t s½ x©y ra, sñ buông x£ th­t s½ ¿n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ã không Á c­p ¿n sñ buông x£, sñ të bÏ ngay të §u vì e r±ng qúy vË s½ sã. N¿u qúy vË muÑn tôi ph£i nói ra mÙt iÁu gì ó thì ý ki¿n cça tôi là chúng ta nên të bÏ cái sñ liên hÇ, cái công °Ûc phéc t¡p cça chúng ta i. Trong th¿ k÷ 20, chúng ta ã t¡o ra mÙt sñ liên hÇ qúa phéc t¡p giïa con ng°Ýi vÛi nhau, mÙt mÑi t°¡ng quan qúa r¯c rÑi! Chúng ta ang nói chuyÇn vÛi nhau ph£i không? Nói mÙt cách khác, chúng ta ã không có mÙt sñ liên hÇ tñ nhiên giïa phái nï và nam, giïa th§y và trò, giïa ng°Ýi và ng°Ýi. Nó không °ãc tñ nhiên.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Qúy vË ngh) th¿ nào vÁ v¥n Á tôi ang trình bày? Tôi ngh) r±ng nó qúa xa l¡ vÛi qúy vË, ph£i không? Theo tôi, cho ¿n ngày hôm nay, sñ t°¡ng quan giïa àn ông và àn bà v«n còn qúa phéc t¡p, nó không °ãc tñ nhiên. Có thà tôi qúa bi quan chng? T°¡ng quan giïa th§y và trò qúa phéc t¡p và r¯c rÑi; h§u nh° trong t¥t c£ mÍi lãnh vñc, sñ t°¡ng quan, sñ liên Ûi ã không còn tñ nhiên, chúng ta ã t¡o ra quá nhiÁu r¯c rÑi cho Ýi sÑng xã hÙi. Qúy vË có nh­n th¥y sñ liên hÇ giïa ng°Ýi Thåy iÃn và xã hÙi Thåy iÃn qúa phéc t¡p không? Nhïng sñ phéc t¡p này làm cho chúng ta dÅ nÕi gi­n, dÅ mù quáng, k¿t qça là chúng ta ã tng thêm sñ thù h­n rÓi chúng ta trß nên bám víu h¡n nïa. ó, t¥t c£ chÉ là nh° v­y. Có l½ tôi iên chng? hay tôi không bi¿t? V­y làm gì bây giÝ?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi ngh) n¿u tôi ph£i gi£i thích sñ t°¡ng quan phéc t¡p này có l½ ph£i m¥t c£ tháng trÝi, nên tôi xin ngëng ß ây, nh°ng qúy vË nên tñ tìm hiÃu xem sao. Theo truyÁn thÑng cça Tây T¡ng thì chúng tôi th°Ýng cho hÍc trò nhïng công viÇc ph£i làm, ph£i tñ gi£i quy¿t cing nh° ph£i tñ kiÃm soát l¥y. ôi khi là mÙt Á tài lÛn c§n c£ mÙt Ýi mÛi th¥u suÑt °ãc. V­y, ây là Á tài mà qúy vË ph£i tñ tìm hiÃu l¥y, tñ gi£i quy¿t l¥y.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>à thêm vào, tôi có thà nói r±ng n¿u không còn có cách nào t¡o °ãc sñ liên hÇ lành m¡nh, sñ t°¡ng quan h¡nh phúc&nbsp; thì chúng ta nên c¯t bÏ, nên dét khoát. Qúy vË có nghe tôi nói không? n¿u v¥n Á qúa phéc t¡p, không còn có thà t¡o °ãc b§u không khí h¡nh phúc, không còn lÑi thoát thì tÑt h¡n, theo tôi ngh), chúng ta nên ch¥m dét. Qúy vË v«n ti¿p tåc nghe tôi ¥y ché?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>D) nhiên sñ buông x£ có thà gi£i thích b±ng r¥t nhiÁu cách khác nhau. Thí då, nhìn të quan iÃm thñc hành, tôi ch¯c r±ng qúy vË ã tëng nghe trong Ph­t giáo có r¥t nhiÁu lÝi d¡y b£o cho hàng tng s) và c° s). ó là mÙt trong muôn vàn cách të bÏ. Có nm lÝi d¡y b£o nh° không °ãc sát sanh, không °ãc trÙm c¯p, không °ãc nói dÑi, không °ãc gian dâm và không °ãc say s°a.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>MÙt cách khác à të bÏ nhïng tình tr¡ng phéc t¡p là hãy bi¿t r±ng, hãy hiÃu sâu xa r±ng tâm cça chúng ta có liên hÇ vÛi tham, sân và si. Chúng ta bi¿t r±ng tâm cça chúng ta có mÙt mÑi liên hÇ ch·t ch½ vÛi nhïng thé trên, ây là nguyên nhân cça t¥t c£ mÍi v¥n Á, mÍi khó khn trong cuÙc sÑng. Nhïng trß ng¡i, nhïng v¥n Á trong cuÙc sÑng không ¡n gi£n chÉ là v­t ch¥t mà chính là tinh th§n. Chúng ta nên bi¿t r±ng lòng ham muÑn và bám víu vào nhïng thói quen th°Ýng d«n ¿n khÕ au. Nh­n théc °ãc, hiÃu th¥u suÑt °ãc v¥n Á này là mÙt ph°¡ng pháp vô cùng hïu hiÇu trong sñ buông x£ và të bÏ.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Con °Ýng chân th­t, sñ të bÏ chân chính chÉ ¿n khi chúng ta nhìn ra °ãc t¥t c£ nhïng sñ h¥p d«n tr§n gian Áu áng nôn mía. MÙt khi chúng ta nhìn ra °ãc t¥t c£ mÍi tình tr¡ng vui thú tr§n gian Áu áng nôn mía thì sñ buông bÏ th­t sñ mÛi ¿n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Tôi muÑn qúy vË hiÃu thêm mÙt v¥n Á khác nïa: chúng ta ã nói vÁ nhïng trß ng¡i và nhïng tham muÑn, chúng ta ã bi¿t t¥t c£ nhïng thé này Áu là nhïng quan niÇm sai l§m vÁ mÙt cái tôi hiÇn hïu (b£n ngã th°Ýng h±ng). Chúng không ph£i là nhïng éc tính tuyÇt Ñi cça con ng°Ýi. Chúng chÉ nh° là nhïng làn sóng trong ¡i d°¡ng hay trong ao hÓ khi mà mÙt làn gío thÕi qua. T¥t c£ nhïng phiÁn phéc s½ x©y ra ngay sau khi chúng ta b¯t §u có lòng tham muÑn (tôi muÑn). T¥t c£ nhïng l§n chúng ta hô lên  Ò.. rÓi l¯c §u  Không... rÓi b±ng lòng  Có... &nbsp; Áu nh° nhïng làn sóng nh¥p nhô trên m·t n°Ûc; chúng không ph£i là nhïng ·c tính cça tâm théc chúng ta.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>ó là lý do t¡i sao Ph­t giáo nói r±ng b£n tính tñ nhiên cça con ng°Ýi thì trong sáng, thanh tËnh. N¿u chúng ta à tâm cça chúng ta hoàn toàn tñ nhiên thì nó r¥t trong s¡ch. N¿u chúng ta à nó làm viÇc mÙt cách tñ nhiên thì chúng ta hoàn toàn ß trong tình tr¡ng tÉnh théc. Nh°ng n¿u trong mÙt lúc nào ó, chúng ta quay cuÓng, qúa Ùng thì sñ viÇc x©y ra cing lên xuÑng nh° làn sóng trên m·t n°Ûc. Khi sñ nuÑi ti¿c mãnh liÇt ¿n, khi sñ bám víu mãnh liÇt ¿n, chúng ta s½ nhào lÙn nh° con diÁu trong gío lÑc, rÓi sñ ganh ghét, oán hÝn x©y ra; khi sñ vÓ chåp, chi¿m hïu, níu kéo, ch¥p x©y ra là c¡n nóng gi­n bëng bëng kéo ¿n. T¥t c£ Áu nh° làn sóng nh¥p nhô trên biÃn c£. Khi làn sóng tràn ng­p qua, chúng ta không còn tÉnh théc, chúng ta không còn tñ chç. Qúy vË có hiÃu không? Qúa ¡n gi£n ph£i không?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Sáng nay chúng ta ã thiÁn Ënh vÛi âm OM kho£ng 2, 3 phút. Të chçng tí OM nhïng tia sáng nng l°ãng tr¯ng tÏa ra. Qúy vË có ngh) r±ng nhïng tia sáng tr¯ng này phát ra mÙt cách r¥t khoa hÍc và có c£ trong thân xác cça chúng ta không?&nbsp; Không? Tôi hÏi qúy vË.&nbsp; - Không?</font></font></font> <br><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>(  Không ) Th­t không? Không có nhïng nng l°ãng ánh sáng trong c¡ thà và trong óc cça chúng ta sao? Tôi th­t ng¡c nhiên vÁ&nbsp; iÁu này !</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>H§u nh° t¥t c£ mÍi ng°Ýi Tây ph°¡ng Áu ã hÍc, ã bi¿t r±ng trong c¡ thà cça chúng ta có ánh sáng. VÛi nhïng dång cå khoa hÍc, chúng ta có thà o °ãc dòng ánh sáng trong c¡ thà cça chúng ta. Hãy hÏi th§y giáo trong tr°Ýng hÍc cça qúy vË.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Qúy vË th¥y ó, ây là mÙt v¥n Á. Chúng ta có ánh sáng, mà chúng ta v«n nói r±ng chúng ta không có. Nói theo khoa hÍc, chúng ta ã bË nó tràn ng­p rÓi. M·c d§u v­y, chúng ta chÉ tin khi nào chúng ta nhìn th¥y, ph£i không? Nh°ng n¿u chúng ta thiÁn Ënh thì ngay c£ viÇc n¿u chúng ta không c£m th¥y chúng ta có nhïng t° t°ßng tiêu cñc hay tích cñc, hay chúng ta cing ch³ng th¥y chúng ta có v¥n Á gì thì sñ thiÁn Ënh v«n có £nh h°ßng ¿n chúng ta. Chúng ta không c§n ph£i tin, hãy cé thñc hành rÓi s½ có chuyÇn x©y ra, sñ chuyÃn hóa s½ ¿n. Tâm cça chúng ta s½ nh¹ nhàng h¡n, s½ tho£i mái h¡n, rÓi s½ an l¡c h¡n.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>RÓi ng°ng âm OM và hãy là b¥t cé cái gì ang hiÇn diÇn trong tâm théc cça chúng ta. Hãy là b¥t cé cái gì ang hiÇn diÇn mà ëng à cho trí thông minh cça chúng ta qu¥y r§y chúng ta. Hãy cé lên °Ýng.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Trong buÕi thiÁn Ënh chiÁu nay, chúng ta s½ làm y nh° v­y vÛi ánh sáng màu Ï AH to£ ra ß ây (cÕ hÍng, n¡i luân xa 5, - Dg ). Trong lúc bình th°Ýng ngôn ngï, lÝi nói cça chúng ta không °ãc kiÃm soát. Sñ không °ãc kiÃm soát này ¿n të tâm. Tâm làm cho mÍi sñ viÇc trß nên r¯c rÑi, vì th¿ chúng ta nên kiÃm soát nó. Hãy quán t°ßng nhïng tia sáng màu Ï và âm thanh AH&nbsp; ang lan tÏa kh¯p thân thà cça chúng ta, nh° v­y t¥t c£ nhïng nguÓn nng l°ãng không thanh tËnh s½ °ãc thanh t©y, s½ °ãc xóa bÏ i. Sñ chuyÃn hóa s½ x©y ra. Sau mÙt vài phút hãy ng°ng tång AH. Ngay sau khi chúng ta ngëng, ëng à cho trí thông minh cça chúng ta qu¥y r§y chúng ta mà hãy à b¥t cé gì x©y ¿n °ãc hiÇn diÇn mÙt cách tñ nhiên, hãy tÉnh théc. Hãy theo dõi, chÉ v­y thôi.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Hãy ß trong tr¡ng thái này cça tâm, ëng ph£n éng gì c£. Ngay c£ viÇc chúng ta c£m th¥y có nhïng ý t°ßng tiêu cñc (negative) ang tràn ng­p, r¥t tÑt n¿u cé à y nh° v­y, ëng ph£n éng gì c£. Ngay c£ nhïng ý t°ßng tiêu cñc cing Áu trong sáng, nh° mÙt ph§n cça ¡i d°¡ng, mÙt ph§n cça nng l°ãng trong s¡ch. Trong truyÁn thÑng Tây t¡ng chúng tôi gÍi nó là sal.zhing rig.pa. Sal có ngh)a là  trong sáng, zhing có ngh)a là  và, còn rig.pa có ngh)a là  ang nhìn . Nh° v­y, ý t°ßng tñ nhiên, tâm théc tñ nhiên và b£n tính tñ nhiên cça tâm thì trong s¡ch và ang nhìn; ngay c£ viÇc chúng ta ang nhìn th¥y mÙt c£nh huyÅn £o, chúng ta cing v«n ang nhìn cái gì, ph£i v­y không? Nh° v­y b£n tính tñ nhiên cça nó  trong suÑt </font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Càng trong s¡ch, càng thanh tËnh càng tÑt, không ph£i là mÙt cái tâm ngç gåc hay l°Ýi bi¿ng, cing không ph£i là cái tâm thông minh hay mê lo¡n. Hãy à nh° v­y. Ngay c£ viÇc chúng ta không c£m th¥y gì, ó là iÁu r¥t tÑt, không có gì còn h¡n là tràn §y nhïng ý ngh) rác r°ßi. Hãy à y nh° v­y. N¿u chúng ta là không-gì-c£, không th¥y, không màu, không ngh), chÉ tÉnh théc, chÉ theo dõi, chÉ nhìn thì hãy ß trong tình tr¡ng không-là-gì ó. Hãy tÉnh théc. Thñc là tÑt.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>M×i khi chúng ta an trú trong tâm b£n nhiên, m×i khi chúng ta ß trong tr¡ng thái không-là-gì, thì ngay l­p téc không còn nhïng ý niÇm gÉa t¡o, sai l§m nïa, nh° v­y chúng ta s½ chéng nghiÇm °ãc sñ r×ng không. Thay vì sã hãi và ngh)  tôi ã chéng nghiÇm °ãc tính không, tôi s¯p sía rÝi xa thñc t¡i vì tôi ã c£m nghiÇm °ãc tính không, thì hãy chÉ c£m nh­n kinh nghiÇm này. Thông th°Ýng chúng ta muÑn ch¡y xa thñc t¡i bßi vì chúng ta qúa b­n bËu vÛi nhïng tham vÍng tr§n gian. Nh°ng bây giÝ, nhÝ an trú trong tâm b£n nhiên, t¥t c£ nhïng ý niÇm lÙn xÙn này s½ të të gi£m i và bi¿n m¥t trong giây phút. N¿u chúng ta c£m th¥y chúng ta cing bi¿n m¥t, hãy bi¿n i. ëng sã hãi iÁu ó; hãy hng hái ch¥p nh­n.  Tôi ang ti¿p xúc vÛi sñ th­t. Qúy vË có hiÃu không? Tan bi¿n trong sñ th­t thì tÑt h¡n là chéng nghiÇm sñ th­t rÓi cé bám víu ôm giï nó. Qúy vË v«n nghe tôi ¥y ché? Qúy vË có hiÃu tôi muÑn nói gì không?</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Bình th°Ýng chúng ta cé muÑn có nhiÁu thé, cé muÑn chi¿m hïu th­t nhiÁu rÓi ngh),  Ò, tôi có nhiÁu qúa, bây giÝ tôi có t¥t c£ mÍi thé. Chúng ta ngh) nh° v­y à tñ hài lòng, à tñ thÏa mãn; chúng ta cho r±ng ây là sñ th­t. L§n này, bây giÝ, chúng ta c£m nh­n mÙt sñ th­t hoàn toàn ng°ãc l¡i --r×ng không, VÔ ! -- Cái thân xác §y rác r°ßi này tan rã và ngay c£ cái tôi, cái b£n ngã cing tan vá, bi¿n m¥t. Nh° v­y là chúng ta càng hòa nh­p trong sñ th­t, càng i sâu vào sñ tÉnh théc. Hãy hoà nh­p càng lâu càng tÑt. ëng th¯c m¯c, ëng thông minh hoá cing ëng ¯n o gì c£, hãy c£m nghiÇm, hãy hòa tan&nbsp; trong sñ tÉnh théc này. ó là t¥t c£ nhïng gì tôi muÑn nói. ChÉ có v­y thôi. RÓi chúng ta s½ có sñ thÏa mãn tñ nÙi tâm cça chúng ta, rÓi chúng ta s½ bi¿t th¿ nào là sñ an lành ß nÙi tâm, ¡i viên mãn, ¡i hoàn mãn. Sñ viên mãn này là k¿t qça thñc thå cça sñ të bÏ, buông x£. Trái ng°ãc cça buông x£ là b­n rÙn ß bên ngoài, luôn luôn ki¿m tìm, luôn luôn ch¡y tÛi ch¡y lui à tìm xem có cái gì à chi¿m o¡t, à sß hïu hay không.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>L§n này chúng ta ch³ng còn dÓn h¿t tâm trí vào nhïng sñ kiÇn ß bên ngoài. Chúng ta không còn m¡ t°ßng ¿n nhïng Ñi t°ãng ß bên ngoài. Chúng ta s½ tÉnh théc trong t¥t c£ mÍi tình tr¡ng cça tâm chúng ta. Thñc ra ây là mÙt&nbsp; ph°¡ng pháp thiÁn trñc ti¿p nh¥t à c¯t ét t¥t c£ nhïng m§m mÑng, nhïng nguyên nhân cça t¥t c£ nhïng r¯c rÑi, nhïng phiÁn nhiÅu, nhïng v¥n Á cça con ng°Ýi. ó là t¥t c£ nhïng gì tôi c£m th¥y. ó là t¥t c£ nhïng gì mà l§n này chúng ta thñc hành.</font></font></font> <p><font face="Arial,Helvetica"><font color="#000000"><font size=-1>Xin cám ¡n và kính chào qúy vË.</font></font></font> </td> </tr> <tr> <td></td> <td></td> </tr> </table>